Sơn La: Giữ rừng gắn với sinh kế từ tín chỉ các bon

Rừng đặc dụng và phòng hộ Thuận Châu không chỉ là “lá phổi xanh” bảo vệ nguồn nước, môi trường và đa dạng sinh học, mà còn mở ra hướng tiếp cận mới trong việc tạo nguồn thu từ tín chỉ các bon, qua đó khuyến khích người dân chung tay giữ rừng.

Giá trị nằm dưới tán rừng

Ông Nguyễn Văn Việt, Giám đốc Ban Quản lý rừng đặc dụng - phòng hộ Thuận Châu cho biết: Tổng diện tích tự nhiên thuộc phạm vi Ban Quản lý rừng Đặc dụng - Phòng hộ Thuận Châu quản lý, phụ trách là hơn 26.400 ha trải dài trên địa bàn 11 xã Bình Thuận, Co Mạ, Long Hẹ, Mường Bám, Mường Chiên, Mường Giôn, Mường Sại, Muổi Nọi, Nậm Lầu, Quỳnh Nhai, Thuận Châu. Trong đó, diện tích có rừng đạt hơn 22.000 ha, gồm hơn 18.000 ha rừng tự nhiên và hơn 3.000 ha rừng trồng…

Qua điều tra, tổng trữ lượng các bon của khu vực được xác định khoảng hơn 901.400 tấn, gồm hơn 650.500 tấn các bon trong rừng tự nhiên và hơn 250.800 tấn trong rừng trồng.

Những con số ấy cho thấy, giá trị của rừng không chỉ nằm ở trữ lượng gỗ. Một cánh rừng được bảo vệ tốt còn có khả năng hấp thụ và lưu giữ một lượng lớn các bon, góp phần giảm phát thải khí nhà kính, ứng phó với biến đổi khí hậu. Đây chính là nền tảng quan trọng để Sơn La nói chung, khu vực Thuận Châu nói riêng hướng tới khai thác giá trị của rừng thông qua thị trường các bon.

Đoàn công tác Đại sứ quán Canada, Tổ chức CARE và Công ty KarbonX đã có buổi làm việc tại Ban Quản lý rừng Đặc dụng - Phòng hộ Thuận Châu để tìm hiểu, trao đổi về tiềm năng phát triển các bon rừng (Ảnh: KL).

Trong tổng diện tích rừng hiện có, hơn 10.460 ha thuộc rừng đặc dụng và hơn 11.900 ha thuộc rừng phòng hộ. Đây là những diện tích có vai trò đặc biệt trong bảo vệ hệ sinh thái, giữ đất, giữ nước và duy trì đa dạng sinh học. Bảo vệ tốt những cánh rừng này đồng nghĩa với việc duy trì nguồn tài nguyên các bon lâu dài.

Kết quả điều tra tại khu vực rừng thuộc quản lý của Ban Quản lý rừng Đặc dụng - Phòng hộ Thuận Châu vì thế không đơn thuần là những con số phục vụ công tác quản lý. Đó còn là bước đầu để nhận diện một giá trị mới của rừng về giá trị các bon.

Từ giữ rừng đến sinh kế

Đối với người dân sống gần rừng, tín chỉ các bon có thể trở thành một hướng tạo sinh kế mới nếu các diện tích rừng đáp ứng đầy đủ điều kiện, được kiểm kê, đo đạc, thẩm định và tham gia các cơ chế phù hợp. Khi giá trị hấp thụ các bon từ rừng được chuyển thành giá trị kinh tế, người giữ rừng sẽ có thêm động lực để bảo vệ tài nguyên rừng bền vững.

Buổi làm việc giữa Đại sứ quán Canada, Tổ chức CARE và Công ty KarbonX và Ban Quản lý rừng Đặc dụng - Phòng hộ Thuận Châu để tìm hiểu, trao đổi về tiềm năng phát triển các bon rừng (Ảnh: KL).

Thực tế, tại nhiều địa bàn vùng cao của tỉnh Sơn La, sinh kế của người dân vẫn gắn chặt với rừng. Vì vậy, việc đưa giá trị các bon trở thành một nguồn lực kinh tế cần đi cùng với nâng cao nhận thức, tăng cường quản lý, bảo vệ rừng và bảo đảm lợi ích hợp lý cho cộng đồng tham gia giữ rừng.

Có thể nói, kết quả điều tra rừng tại khu vực Ban Quản lý rừng đặc dụng - phòng hộ Thuận Châu là cơ sở quan trọng để tỉnh Sơn La tổng hợp dữ liệu, quản lý tài nguyên rừng và từng bước tính toán, đánh giá tiềm năng các bon. Từ những cánh rừng được gìn giữ hôm nay, địa phương không chỉ bảo vệ màu xanh của rừng mà còn có thêm cơ hội hình thành một nguồn thu mới trong tương lai.

Tuy nhiên, hành trình đưa rừng đến gần hơn với thị trường các bon còn nhiều việc phải làm. Trước hết là tiếp tục điều tra, cập nhật diễn biến rừng, hoàn thiện dữ liệu về diện tích, trạng thái, sinh khối và khả năng hấp thụ các bon. Cùng với đó là nâng cao năng lực quản lý, giám sát và bảo vệ rừng, bảo đảm những giá trị được tạo ra từ rừng phải gắn với trách nhiệm duy trì rừng lâu dài.

Rừng đặc dụng và phòng hộ Thuận Châu (Ảnh: PV).

Đặc biệt, cộng đồng dân cư sống gần rừng cần được đặt ở vị trí phù hợp trong quá trình này. Bởi họ là những người trực tiếp sống cùng rừng, hiểu từng con đường, khe suối, khoảnh rừng. Đồng thời cũng là lực lượng có vai trò quan trọng trong phát hiện, ngăn chặn những tác động tiêu cực đến tài nguyên rừng. Và khi lợi ích từ rừng được phân bổ hợp lý, người dân sẽ có thêm lý do để giữ lấy những cánh rừng đang bao quanh bản làng.

Khi người dân nhận thấy giữ rừng cũng là giữ sinh kế, công tác bảo vệ rừng sẽ có thêm một động lực bền vững. Giá trị của rừng vì thế không chỉ được đo bằng diện tích hay trữ lượng gỗ, mà còn bằng khả năng hấp thụ các bon, đóng góp cho môi trường và tạo ra những giá trị kinh tế mới cho người dân.