Rót 50 tỷ đồng 'vốn xanh' mở đường cho lao động nữ chuyển đổi xe điện

Toàn cảnh sự kiện. Ảnh: Thu Thảo/Mekong ASEAN.

Ngày 2/10, Delta West Group cùng các đối tác chiến lược đã chính thức ra mắt nền tảng tài chính tạo tác động mang tên coLoan. Nằm trong khuôn khổ chương trình EmPower II do UN Women và Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) phối hợp triển khai, sáng kiến này đặt mục tiêu huy động 50 tỷ đồng nguồn vốn xanh trong giai đoạn đầu tại Hà Nội và TP HCM.

Điểm đặc biệt của coLoan là hỗ trợ nhóm phụ nữ làm nghề vận chuyển hành khách và giao hàng sở hữu phương tiện xe điện, qua đó vừa kiến tạo sinh kế bền vững, vừa đóng góp vào mục tiêu giảm 5.000 tấn CO2 phát thải mỗi năm.

Tháo gỡ áp lực vốn bằng mô hình dữ liệu đa ngành

Các báo cáo tại sự kiện cho thấy, hàng triệu phụ nữ Việt Nam đang dựa vào nghề giao hàng và vận chuyển để mưu sinh nhưng lại vấp phải nhiều rào cản trong việc tiếp cận nguồn lực. Một nghiên cứu của UN Women chỉ ra rằng, 93,2% doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ tại Việt Nam có quy mô nhỏ hoặc siêu nhỏ.

Dù có nguồn thu nhập tiền mặt ổn định hàng ngày, nhóm lao động này thường bị các tổ chức tín dụng truyền thống từ chối do không có bảng lương hay lịch sử tín dụng chính thức. Hệ quả là họ luôn phải đối mặt với áp lực từ chi phí nhiên liệu xăng dầu bấp bênh và không có cơ hội nâng cấp phương tiện làm việc.

Nhấn mạnh về thực trạng này, đại diện Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) khẳng định giao thông điện không nên là đặc quyền của những người có điều kiện kinh tế khá giả. Nếu muốn quá trình chuyển đổi xanh diễn ra nhanh chóng và công bằng, mục tiêu này cần vươn tới cả những lao động nữ có thu nhập thấp.

Các đại biểu, khách mời cùng các tài xế nữ chụp ảnh lưu niệm. Ảnh: Thu Thảo/Mekong ASEAN.

Để giải quyết triệt để khoảng trống đó, coLoan không hoạt động như một tổ chức cho vay đơn lẻ mà thiết lập một mô hình liên minh đa ngành. coLoan quy tụ các tổ chức tài chính (Shinhan, FE Credit, VietCredit) đóng vai trò cung cấp nguồn vốn, nhà sản xuất xe điện (VinFast, Selex Motors, Dat Bike) cung ứng phương tiện và các nền tảng gọi xe trực tuyến (Grab, Green SM) cung cấp dữ liệu hoạt động.

Thay vì quy trình khắt khe đòi hỏi chứng minh thu nhập truyền thống, coLoan sử dụng chính dữ liệu chuyến đi và doanh thu trên ứng dụng gọi xe để làm cơ sở đánh giá tín dụng linh hoạt. Nhờ cơ chế chia sẻ rủi ro giữa các bên, người lao động được hỗ trợ vay mua xe với 0 đồng trả trước, mức trả góp chỉ từ 40.000 đồng/ngày trong thời hạn lên tới 24 tháng.

Theo tính toán của đơn vị vận hành coLoan, việc chuyển sang xe điện không chỉ giúp nữ tài xế giảm hơn 60% chi phí năng lượng mà còn tăng khoảng 8% thu nhập ròng. Quan trọng hơn, mỗi khoản thanh toán đúng hạn hàng ngày sẽ trực tiếp kiến tạo lịch sử tín dụng vững chắc, mở ra cơ hội tiếp cận các dịch vụ tài chính đa dạng hơn trong tương lai.

Đồng tình với quan điểm này, ông Park Jeong Song, Giám đốc kinh doanh Ngân hàng Shinhan nhận định chương trình chính là một công cụ phù hợp để những người phụ nữ vốn thường xuyên đứng ngoài hệ thống tài chính có thể chủ động tạo thu nhập.

Dưới góc độ đơn vị vận hành, bà Vũ Thùy Anh, đại diện Delta West Việt Nam cho biết nền tảng này đã thành công chuyển hoá một mô hình đa đối tác phức tạp thành một hành trình rõ ràng, dễ hiểu, đi kèm sự hướng dẫn xuyên suốt từ lúc người lao động tìm hiểu đến khi thực sự sở hữu phương tiện.

Hiện thực hóa mục tiêu xanh từ từng vòng bánh xe

Trong giai đoạn đầu triển khai tại Hà Nội và TP HCM, các tổ chức tài chính trong liên minh coLoan đặt mục tiêu giải ngân gói tín dụng trị giá 50 tỷ đồng (khoảng 2 triệu USD). Nguồn vốn này được giới chuyên gia nhìn nhận là một bước chạy đà mang tính thử nghiệm cho một mô hình kinh tế có dư địa nhân rộng rất lớn. Với khoảng 80 triệu xe máy đang lưu hành trên cả nước nhưng tỷ lệ xe điện dự kiến mới chỉ đạt mức 4% vào năm 2025, tiềm năng chuyển đổi phương tiện xanh tại Việt Nam vẫn là một mảnh đất khổng lồ.

Đứng từ góc độ rủi ro vĩ mô, Báo cáo Kinh tế và Xã hội châu Á - Thái Bình Dương 2025 của ESCAP từng cảnh báo Việt Nam nằm trong nhóm 11 nền kinh tế có mức độ phơi nhiễm cao trước biến đổi khí hậu. Chính vì vậy, việc triển khai hiệu quả gói vốn 50 tỷ đồng của coLoan được xem là mảnh ghép thiết thực để bám sát lộ trình hướng tới mức phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 của Chính phủ.

TS Trương Thị Thu Trang, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Thu Thảo/Mekong ASEAN.

Đánh giá cao mô hình hợp tác đa bên này, TS Trương Thị Thu Trang, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nhấn mạnh, đây là minh chứng sống động cho việc biến các chính sách vĩ mô thành hành động. Chủ trương phát triển nền kinh tế carbon thấp đã được Đảng và Nhà nước khẳng định xuyên suốt qua nhiều quyết sách lớn. Đặc biệt, việc Chính phủ ban hành Quyết định số 21 về danh mục phân loại xanh đã tạo ra hành lang pháp lý vững chắc, làm căn cứ để các tổ chức tín dụng yên tâm rót vốn và triển khai ưu đãi lãi suất.

Theo bà Thu Trang, thị trường đang rất cần những liên minh hành động cụ thể như coLoan để biến các định hướng trên giấy thành những cuộc chuyển dịch sinh kế bền vững trên thực tế.

Điểm tựa công nghệ để phái đẹp "vững tay lái"

Khẳng định cam kết đồng hành cùng đối tác nữ, chia sẻ với Mekong ASEAN, bà Đặng Thùy Trang, Giám đốc Đối ngoại Grab Việt Nam cho biết nền tảng này đã chủ động làm việc với nhiều hãng xe, trạm sạc để tìm ra dòng phương tiện tối ưu nhất cho cường độ hoạt động cao; đồng thời đàm phán mức giá ưu đãi.

Bà Đặng Thùy Trang, Giám đốc Đối ngoại Grab Việt Nam trả lời phỏng vấn bên lề sự kiện. Ảnh: Thu Thảo/Mekong ASEAN.

Đối với nhóm tài xế nữ, Grab áp dụng các chính sách đặc thù như cam kết doanh thu, cung cấp khóa đào tạo xử lý tình huống khi chạy xe đêm và phát triển dịch vụ Grab xe điện chuyên biệt để tăng năng suất cuốc xe. Việc hợp tác với coLoan, theo bà Trang, sẽ tiếp nối nỗ lực giúp phụ nữ làm chủ cuộc sống và có thu nhập ổn định lâu dài.

Ở góc độ tương tự, bà Trần Thanh Thủy, Phó Tổng giám đốc Vận hành Hai bánh và Giao hàng Toàn cầu Green SM chia sẻ nền tảng này đã xây dựng nhiều đặc quyền để giữ chân đối tác nữ. Cụ thể, công ty hỗ trợ chi phí học bằng lái, ưu tiên thiết lập nút SOS khẩn cấp và áp dụng thuật toán ghép đơn an toàn, linh hoạt.

Bà Trần Thanh Thủy, Phó Tổng giám đốc Vận hành Hai bánh và Giao hàng Toàn cầu Green SM chia sẻ với báo chí sau sự kiện. Ảnh: Thu Thảo/Mekong ASEAN.

Theo bà Thủy, việc đồng hành cùng quỹ coLoan không chỉ cung cấp cho chị em một phương tiện mưu sinh thân thiện với môi trường, mà còn tháo gỡ rào cản hội nhập, biến nghề tài xế công nghệ thành một công việc đáng gắn bó.

Trực tiếp đón nhận những chính sách này, chị Nguyễn Diệu Hải, một nữ tài xế đã hoạt động hơn 2 năm cùng Green SM, bày tỏ sự phấn khởi. Chị cho biết nhờ những ưu tiên riêng của nền tảng như được phân bổ các cuốc xe ngắn, giao hàng hóa nhẹ nhàng hoặc ghép với khách nữ vào ban đêm, công việc mưu sinh đã trở nên an toàn và bớt nhọc nhằn hơn.

Chị Nguyễn Diệu Hải, nữ tài xế Green SM. Ảnh: Thu Thảo/Mekong ASEAN.

"Vừa có thể linh động thời gian chăm sóc gia đình vừa đảm bảo kinh tế, điều tôi cũng như nhiều đồng nghiệp mong mỏi nhất lúc này là các doanh nghiệp sẽ có thêm cơ chế hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện trích từ thu nhập hàng tháng, giúp các nữ lao động như chúng tôi thực sự an tâm đồng hành trọn vẹn với nghề," chị Hải chia sẻ với Mekong ASEAN.