Sản phẩm OCOP xứ Thanh lên sàn: Bài toán chi phí và sức cạnh tranh

Livestream quảng bá sản phẩm là cách các doanh nghiệp mở rộng thị trường và tăng tương tác với người tiêu dùng trên các nền tảng số.

Không còn chỉ xuất hiện trên các quầy hàng truyền thống hay hội chợ xúc tiến thương mại, nhiều sản phẩm OCOP của Thanh Hóa hiện đã có mặt trên các sàn TMĐT như TikTok Shop, Shopee hay facebook. Từ trà thảo mộc, nông sản hữu cơ đến các sản phẩm chế biến đặc sản địa phương, TMĐT đang trở thành hướng đi được nhiều doanh nghiệp lựa chọn nhằm mở rộng tệp khách hàng. Tuy nhiên, phía sau những đơn hàng online và các phiên livestream sôi động là hàng loạt áp lực về chi phí, nhân lực và khả năng thích ứng với môi trường kinh doanh số đầy biến động.

Công ty TNHH Kinh doanh Thương mại và Sản xuất Anh Khôi là một trong những đơn vị đang từng bước đưa sản phẩm OCOP lên môi trường số. Hiện doanh nghiệp có 2 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 3 sao gồm trà lá ổi non và trà gừng tía tô. Theo ông Trần Duy Trinh, phụ trách marketing của công ty, TMĐT mở ra cơ hội tiếp cận khách hàng nhanh chóng hơn, song cũng đặt ra áp lực vận hành rất lớn. "Chi phí để duy trì một đơn hàng trên sàn hiện nay ở mức rất cao, khiến doanh nghiệp chúng tôi có thời điểm rơi vào tình trạng càng bán càng lỗ dù là đơn vị trực tiếp sản xuất. Trong đó, chi phí quảng cáo dù đã được tối ưu vẫn chiếm khoảng 15% cho mỗi đơn hàng. Phí sàn hiện tăng lên gần 30%/đơn hàng. Chỉ tính riêng các khoản phí cơ bản, doanh nghiệp đã mất gần một nửa doanh thu trước khi tính đến giá vốn sản phẩm, nhân sự hay các chi phí phát sinh khác", ông Trinh cho biết.

Không chỉ áp lực về tài chính, việc kinh doanh trên sàn TMĐT còn kéo theo nhiều rủi ro khó kiểm soát. Với những đơn hàng bị hoàn trả, doanh nghiệp phải chịu gấp đôi chi phí vận chuyển. Chỉ một vài đánh giá tiêu cực từ khách hàng cũng có thể khiến điểm uy tín của gian hàng giảm mạnh, kéo theo tình trạng bị hạn chế phân phối hoặc tăng chi phí quảng cáo. Đặc biệt, các nền tảng hiện yêu cầu tốc độ phản hồi rất nhanh. Nếu không có nhân sự trực tin nhắn liên tục để chăm sóc khách hàng, người bán có thể bị trừ điểm hoặc chịu hình thức xử phạt từ sàn. Theo ông Trinh, để vận hành hiệu quả một gian hàng TMĐT, doanh nghiệp cần ít nhất từ 3 đến 6 nhân sự phụ trách các khâu như đóng gói, kiểm soát đơn hàng, chăm sóc khách hàng, livestream, sản xuất nội dung hình ảnh và vận hành nền tảng. Đây là áp lực không nhỏ đối với các doanh nghiệp sản xuất quy mô vừa và nhỏ, vốn có nguồn lực tài chính hạn chế.

Cùng chung hành trình đưa sản phẩm OCOP lên môi trường số, Công ty TNHH Spicy Country đang đẩy mạnh hoạt động bán hàng đa nền tảng. Doanh nghiệp hiện có nhiều sản phẩm được phân phối trên các sàn TMĐT, trong đó có 2 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP. Ông Lê Minh Cương, giám đốc công ty cho biết, doanh nghiệp hiện triển khai bán hàng trên facebook, tiktok, shopee và các website đối tác. Lượng đơn hàng lớn nhất đến từ shopee và tiktok, chiếm từ 30% - 40% tổng doanh số của công ty.

Dù đạt được những kết quả tích cực, ông Cương thừa nhận kinh doanh trên TMĐT không phải “con đường màu hồng”. Phí sàn liên tục tăng khiến doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh giá bán, từ đó ảnh hưởng đến sức mua và doanh thu. Ngoài ra, các rủi ro về hàng hoàn, hàng lỗi hay bể vỡ trong quá trình vận chuyển cũng gây thiệt hại đáng kể. Một trong những áp lực lớn hiện nay là đầu tư cho nội dung số. Để tạo được sức hút trên tiktok hay

facebook, doanh nghiệp phải liên tục sản xuất video, tổ chức livestream, đầu tư thiết bị hoặc thuê các đơn vị Agency hỗ trợ. Tuy nhiên, hiệu quả không phải lúc nào cũng như kỳ vọng bởi thuật toán của các nền tảng thay đổi rất nhanh.

Bên cạnh đó, ông Cương cũng cho biết thêm: "Đối với các sản phẩm OCOP, đặc biệt là nhóm hàng đặc sản, hữu cơ hay sản phẩm có chứng nhận chất lượng, việc tiếp cận khách hàng lại càng khó khăn hơn. Đây là nhóm hàng mang tính thị trường ngách, tệp khách hàng không quá rộng và người mua thường có yêu cầu cao về chất lượng cũng như nguồn gốc sản phẩm. Trong khi đó, trên các sàn TMĐT, sản phẩm OCOP phải cạnh tranh trực tiếp với hàng hóa phổ thông giá rẻ, tạo ra áp lực không nhỏ về giá bán".

Ngoài ra, năm nay, sức mua trên thị trường cũng chịu tác động từ nhiều yếu tố kinh tế bên ngoài. Theo ông Cương, khi giá xăng dầu tăng hoặc kinh tế khó khăn, người dân có xu hướng thắt chặt chi tiêu, khiến doanh thu trên các sàn TMĐT bị ảnh hưởng rõ rệt.

Dẫu vậy, nhiều doanh nghiệp vẫn nhìn nhận TMĐT là xu hướng không thể đứng ngoài. Sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng khiến người mua ngày càng ưu tiên tính tiện lợi, nhanh chóng và khả năng tiếp cận sản phẩm qua môi trường số. Với các sản phẩm OCOP, đây vẫn là kênh quan trọng để quảng bá thương hiệu, mở rộng thị trường và xây dựng tập khách hàng mới. Tuy nhiên, để tồn tại và phát triển trên môi trường số, các doanh nghiệp không chỉ cần sản phẩm chất lượng mà còn phải thích ứng nhanh với xu hướng công nghệ, đầu tư bài bản cho vận hành và xây dựng chiến lược phát triển dài hạn.

Giữa cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt trên các nền tảng số, hành trình đưa sản phẩm OCOP Thanh Hóa vươn xa bằng TMĐT vẫn còn nhiều thách thức. Song chính từ những nỗ lực chuyển đổi ấy, các doanh nghiệp địa phương cũng đang từng bước nỗ lực tìm ra hướng đi mới để đưa đặc sản xứ Thanh tiếp cận thị trường rộng lớn hơn trong thời đại số.