Sau vụ UAV xâm nhập sân bay: Đề xuất quản lý UAV trên một con chip

CT Group và đối tác thử nghiệm UAV tại sân bay Boryeong (Hàn Quốc). 

Tối ngày 11/8, Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất đã phải 2 lần tạm dừng khai thác do phát hiện thiết bị bay không người lái (UAV) xuất hiện trái phép tại khu vực cận sân bay, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn hoạt động bay. Theo số liệu của Trung tâm Kiểm soát Tiếp cận sân bay Tân Sơn Nhất, sự việc tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất ngày 11/8 đã ảnh hưởng đến 73 chuyến bay. Đây là số liệu thống kê đối với các chuyến bay chịu ảnh hưởng trực tiếp trong quá trình hoạt động khai thác tại khu vực sân bay Tân Sơn Nhất khi sân bay phải tạm thời dừng tiếp nhận tàu bay để bảo đảm an toàn.

Vụ việc này không chỉ là vấn đề an toàn hàng không mà còn liên quan trực tiếp đến quốc phòng, an ninh, quản lý và bảo vệ vùng trời quốc gia. Nhiều ý kiến cho rằng cần phải quản lý từ gốc, khâu sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu đến đăng ký và sử dụng UAV để giải quyết vấn đề này. 

Sau khi vụ việc UAV xuất hiện trái phép cận khu vực Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, CT Group đã gửi văn bản đề xuất đến Tư lệnh Bộ Tư lệnh TPHCM về việc quản lý UAV trên một con chip sau một số vụ UAV hoạt động tự phát, xâm nhập khu vực lân cận sân bay.

Ông Trần Kim Chung, Chủ tịch CT Group cho biết, trong bối cảnh UAV phát triển nhanh chóng và thời gian gần đây, tình trạng UAV hoạt động tự phát, xâm nhập khu vực lân cận sân bay có dấu hiệu gia tăng, tiềm ẩn nguy cơ uy hiếp trực tiếp đến an toàn hoạt động cất, hạ cánh của tàu bay. Việc UAV xâm nhập khu vực sân bay và ảnh hưởng đến an toàn hàng không dân dụng trong nước và quốc tế, cho thấy đây không còn là rủi ro tiềm tàng mà đã trở thành vấn đề thực tiễn khẩn cấp cần được kiểm soát bằng giải pháp kỹ thuật và cơ chế quản lý đồng bộ ở cấp quốc gia.

Trong khi đó, cả thế giới đang bắt đầu cuộc đua vào kỷ nguyên Kinh tế không gian tầm thấp (Low Altitude Economy – LAE). Đây là lĩnh vực công nghệ cao, không chỉ là cơ hội để Việt Nam bắt kịp thế giới mà còn là động lực mới cho tăng trưởng kinh tế và đảm bảo an ninh quốc phòng. Để giải quyết được bài toán khó vừa phát triển được kinh tế không gian tầm thấp lại vừa đảm bảo an toàn cho các sân bay, các khu vực nhạy cảm, cần những giải pháp công nghệ rất đặc biệt.

Ông Trần Kim Chung đề xuất giải pháp công nghệ quản lý UAV qua chip xử lý đồng thời cũng là chip đăng kiểm UAV - LAE.

Chip sẽ bao gồm Module MCU, Module Memory có tích hợp tất cả Luật về UAV lên chip, Module RF có hệ thống phát tín hiệu kiểm soát đăng kiểm từ xa và truyền dữ liệu về Trung tâm Dữ liệu Quốc gia.

Trong đó, Module MCU (Microcontroller Unit) sẽ đảm nhiệm chức năng điều khiển, thực thi các thuật toán an toàn bay, hàng rào địa lý ảo (geofencing), nhận dạng bắt buộc và các cơ chế kiểm soát theo quy định pháp luật. Module Memory bảo mật sẽ được tích hợp cơ sở dữ liệu số hóa toàn bộ quy định pháp luật, vùng cấm bay, hành lang bay và các tham số quản lý được cập nhật định kỳ; đồng thời có cơ chế mã hóa và chống can thiệp. Module RF chuyên dụng sẽ phát tín hiệu nhận dạng và đăng kiểm từ xa, đồng thời truyền dữ liệu hoạt động theo thời gian thực về Trung tâm Dữ liệu Quốc gia thông qua hạ tầng mạng bảo mật.

Trên cơ sở đó, nền kinh tế không gian tầm thấp của Việt Nam có cơ hội phát triển mạnh mẽ khi tất cả UAV được hoạt động tự do nhưng trong sự kiểm soát chặt chẽ từ không gian bay, tuyến bay, đến việc truyền dữ liệu. Các UAV khi đó vẫn được hoạt động ở các vùng không cấm, dưới độ cao không cấm, tuân thủ pháp luật một cách tự động và chủ động, không còn phải xin phép từng chuyến bay.

Chip này đảm bảo khả năng tích hợp với hạ tầng vật lý của Bản sao số quốc gia, đồng thời đảm bảo được an ninh hàng không và quốc phòng.

Chính phủ có thể dùng chip này để điều khiển toàn bộ UAV trong nước, tạo các bức tường UAV hay vòm UAV đa tầng cho phòng thủ không gian, biên giới, biển đảo. 

Chủ tịch CT Group cũng nhấn mạnh, con chip này sẽ trở thành hạ tầng quản lý cứng, bảo đảm mọi UAV hoạt động tại Việt Nam đều tuân thủ pháp luật ngay từ cấp độ phần cứng, hạn chế tối đa nguy cơ vô hiệu hóa hoặc can thiệp trái phép. Giải pháp có thể tạo nền tảng quản lý đồng bộ, minh bạch và tự động hóa cao, mà còn mở ra cơ hội hình thành hệ sinh thái công nghiệp UAV nội địa, kinh tế không gian tầm thấp và bảo đảm an ninh – quốc phòng.