Siết chặt kiểm định khí thải ô tô - Bước đi cần thiết vì môi trường và sức khỏe cộng đồng

Để đảm bảo thực hiện việc kiểm định khí thải của xe ô tô tham gia giao thông đường bộ, Sở Xây dựng đã yêu cầu các cơ sở đăng kiểm xe cơ giới khẩn trương rà soát, nâng cấp trang thiết bị, đảm bảo đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn theo QCVN 103:2024/BGTVT. Các thiết bị phục vụ kiểm tra khí thải như cảm biến đo tốc độ, cảm biến nhiệt độ, cảm biến ôxy, bộ tách nước, đầu lấy mẫu, ống nối dài ống xả... được bổ sung, hoàn thiện. Đồng thời, các đơn vị đăng kiểm chủ động cập nhật phần mềm điều khiển thiết bị và phần mềm quản lý kiểm định theo quy trình mới nhằm đảm bảo việc ghi nhận dữ liệu chính xác, đồng bộ.

Thực hiện kiểm định mức khí thải xe ô tô tại Cơ sở đăng kiểm 1901V.

Ghi nhận sau hơn một tháng triển khai tại các trung tâm đăng kiểm trên địa bàn tỉnh cho thấy, lượng phương tiện đến kiểm định cơ bản ổn định. Tuy nhiên, tại khu vực kiểm tra khí thải, các đăng kiểm viên làm việc với tinh thần thận trọng, kỹ lưỡng hơn trước, phản ánh rõ tính nghiêm ngặt của quy trình mới.

Theo ông Vũ Tuấn Dũng - Giám đốc Cơ sở đăng kiểm 1901V, điểm đáng chú ý của quy định lần này là việc phân cấp tiêu chuẩn khí thải theo năm sản xuất phương tiện và lộ trình áp dụng. Cụ thể, ô tô sản xuất trước năm 1999 phải đạt mức 1; từ năm 1999 đến hết năm 2016 áp dụng mức 2; từ năm 2017 đến hết năm 2021 áp dụng mức 3; từ năm 2022 áp dụng mức 4. Việc nâng dần tiêu chuẩn này phù hợp với thực tiễn phát triển phương tiện, đồng thời tạo sức ép buộc các chủ xe phải nâng cao ý thức bảo dưỡng, duy trì tình trạng kỹ thuật của phương tiện.

Thực tế triển khai cho thấy, quy định mới tác động rõ nét nhất đến nhóm xe cũ, xe tải và xe đầu kéo – những phương tiện có nguy cơ phát thải cao. Nhiều chủ xe đã bày tỏ lo lắng khi phương pháp kiểm tra mới yêu cầu tăng ga tối đa để đo lượng khí thải, điều hiếm khi xảy ra trong quá trình vận hành thông thường. Điều này có thể khiến các phương tiện xuống cấp “lộ rõ” các vấn đề kỹ thuật, dẫn đến nguy cơ không đạt tiêu chuẩn ngay từ lần kiểm định đầu tiên.

Tuy nhiên, từ góc độ quản lý, đây là yêu cầu cần thiết. Việc siết chặt kiểm định khí thải không chỉ dừng lại ở khâu đăng kiểm mà còn góp phần thay đổi thói quen sử dụng phương tiện của người dân. Chủ xe buộc phải chủ động bảo dưỡng định kỳ, kiểm tra và khắc phục các hư hỏng liên quan đến động cơ và hệ thống xử lý khí thải trước khi đưa xe đi kiểm định. Những hạng mục quan trọng như thay dầu, thay lọc gió, vệ sinh buồng đốt, kiểm tra vòi phun, bơm cao áp, điều chỉnh tốc độ động cơ... cần được thực hiện đầy đủ, đặc biệt đối với các xe sử dụng động cơ diesel.

Có thể khẳng định, việc áp dụng quy chuẩn khí thải mới không chỉ là thay đổi kỹ thuật trong quy trình đăng kiểm mà còn là bước đi quan trọng trong chiến lược kiểm soát ô nhiễm không khí, nhất là tại các đô thị lớn. Trước thực trạng phương tiện cá nhân gia tăng nhanh chóng, việc kiểm soát nguồn phát thải từ giao thông trở thành yêu cầu cấp bách, không thể trì hoãn.

Dù còn những băn khoăn ban đầu từ phía người dân, song về lâu dài, quy định này sẽ góp phần nâng cao chất lượng phương tiện lưu hành, giảm thiểu ô nhiễm môi trường và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Để chính sách phát huy hiệu quả, bên cạnh sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng, cần có sự đồng thuận, chủ động thích ứng của người dân và doanh nghiệp vận tải. Siết chặt kiểm định khí thải, vì thế không chỉ là yêu cầu quản lý mà còn là trách nhiệm chung nhằm hướng tới một môi trường sống trong lành, phát triển bền vững.