Siết chặt quản lý sản phẩm OCOP hết hạn, bảo vệ uy tín thương hiệu địa phương

Trà rau má Quảng Thọ của HTX Nông nghiệp Quảng Thọ II đã hết hạn công nhận sản phẩm OCOP

Sở Nông nghiệp và Môi trường Tp. Huế vừa công bố danh sách 53 sản phẩm OCOP đã hết thời hạn công nhận và 14 sản phẩm sẽ hết hạn trong năm 2026. Việc rà soát, công khai danh sách không chỉ nhằm tăng cường quản lý nhãn hiệu chứng nhận OCOP mà còn góp phần nâng cao chất lượng, bảo vệ uy tín sản phẩm đặc trưng và tạo nền tảng cho Chương trình Mỗi xã một sản phẩm phát triển theo hướng thực chất, bền vững.

Gia vị hoàn chỉnh - Bún bò Huế của Công ty TNHH sản xuất và thương mại YesHue (Tp. Huế) đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chính thức công nhận sản phẩm OCOP 5 sao quốc gia năm 2024

Rà soát thời hạn để nâng cao chất lượng OCOP

OCOP được xác định là một trong những chương trình quan trọng nhằm phát huy lợi thế về sản vật, văn hóa, nghề truyền thống và nguồn lực của từng địa phương. Thông qua việc chuẩn hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng, hoàn thiện bao bì, truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường, nhiều sản phẩm đặc trưng của Huế đã từng bước khẳng định vị trí trên thị trường.

Theo rà soát của Sở Nông nghiệp và Môi trường Tp. Huế, tính đến ngày 30/7/2026, toàn thành phố có 117 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên. Trong đó, có 1 sản phẩm đạt 5 sao cấp quốc gia là Bún bò Huế - Gia vị hoàn chỉnh, 21 sản phẩm đạt 4 sao và 95 sản phẩm đạt 3 sao.

Tuy nhiên, cùng với quá trình phát triển, việc quản lý thời hạn công nhận sản phẩm OCOP cũng đặt ra yêu cầu ngày càng chặt chẽ. Qua rà soát, cơ quan chuyên môn xác định có 53 sản phẩm đã hết thời hạn công nhận và 14 sản phẩm sẽ hết thời hạn công nhận đến ngày 30/12/2026.

Theo quy định của Chương trình OCOP, thời hạn công nhận sản phẩm là 36 tháng. Khi thời hạn này kết thúc, nếu sản phẩm chưa được đánh giá, công nhận lại theo quy định, chủ thể không được tiếp tục sử dụng nhãn hiệu chứng nhận sản phẩm OCOP Việt Nam, bao gồm logo OCOP gắn sao, trên bao bì, nhãn mác, tờ rơi hoặc các hình thức quảng bá sản phẩm trên thị trường.

Việc công bố danh sách sản phẩm hết hạn vì vậy có ý nghĩa quan trọng trong công tác quản lý nhà nước, đồng thời giúp các chủ thể nhận thức rõ trách nhiệm duy trì chất lượng sản phẩm sau khi được công nhận.

Bộ sản phẩm đèn trang trí, rổ, rá của HTX Mây tre đan Bao La đã hết hạn công nhận sản phẩm OCOP

Nhiều sản phẩm đặc trưng của Huế nằm trong danh sách hết hạn

Trong 53 sản phẩm đã hết thời hạn công nhận có nhiều sản phẩm gắn với các vùng sản xuất, ngành nghề và thương hiệu đặc trưng của Huế.

Nhóm sản phẩm được công nhận từ năm 2020 có Trà rau má Quảng Thọ (4 sao) của HTX Nông nghiệp Quảng Thọ II; Gạo Phú Hồ (3 sao) của HTX Nông nghiệp Phú Hồ; Khăn choàng Dèng Nhâm (4 sao) của HTX Thổ cẩm xã Nhâm; Bộ sản phẩm đèn trang trí, rổ, rá (4 sao) của HTX Mây tre đan Bao La.

Nhiều sản phẩm ẩm thực, nông sản truyền thống cũng nằm trong danh sách như Mắm nêm cá cơm Mệ Em, Nước mắm cá cơm Xuân Anh, Nước mắm ruốc Hương Giang, Bưởi cốm Hương Thọ, Gạo hữu cơ An Lỗ, Rượu Ô Lâu.

Đáng chú ý, các sản phẩm đặc trưng của khu vực miền núi và những vùng sản xuất nông nghiệp của thành phố cũng hiện diện trong danh sách như Chuối già lùn A Lưới, Thịt bò vàng A Lưới, Thanh trà Phong Thu, Cá cơm khô Mỹ Á, Gạo đỏ Hương Phong, Tinh dầu tràm Trường Hải, Tinh dầu tràm Nhật Tân...

Một số sản phẩm đạt 4 sao đã hết thời hạn công nhận gồm Hương bài Tân Nguyên, Vang Bạch Mã, Vang Bạch Mã Lộc Mai, Vang Bạch Mã 1932, Tinh dầu tràm Huế Kim Vui, Tinh dầu thanh trà Huế, Tinh dầu tràm Huế NEO, Tinh dầu bạc hà NEO, Cao xoa tinh dầu tràm Huế Kim Vui, Hương trầm Tân Nguyên.

Danh sách cũng có những sản phẩm mang đậm dấu ấn văn hóa, làng nghề và du lịch địa phương như Đàn Guitar Tân Châu, Du lịch sinh thái cộng đồng A Nôr, Khu du lịch sinh thái Suối Tiên, Hoa sen giấy Thanh Tiên, Bạch liên ngự trà, Bánh ép Huế One Food, Sâm Bố chính ngâm mật ong Hoàng Gia, Tinh dầu màng tang, Mật ong ruồi Nam Đông.

Những cái tên này cho thấy sự đa dạng của sản phẩm OCOP Huế, từ nông sản, thực phẩm, đồ uống, sản phẩm thủ công mỹ nghệ đến dịch vụ du lịch cộng đồng. Đây cũng chính là những giá trị cần được tiếp tục gìn giữ, nâng cao và phát huy trong quá trình xây dựng thương hiệu sản phẩm địa phương.

Dầu tràm Thanh Vui đã hết hạn công nhận sản phẩm OCOP

Chủ động đánh giá lại, không để gián đoạn giá trị thương hiệu

Cùng với 53 sản phẩm đã hết hạn, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.Huế công bố 14 sản phẩm sẽ hết thời hạn công nhận trong năm 2026. Đây là cơ sở để các chủ thể chủ động chuẩn bị hồ sơ, duy trì chất lượng và thực hiện đánh giá lại theo quy định.

Trong số này có nhiều sản phẩm đặc trưng như Nước mắm Quảng Công (3 sao) của HTX Dịch vụ chế biến, thu mua, tiêu thụ mắm và nước mắm Tân Thành; Phù chúc OMMANY (3 sao) của hộ kinh doanh thực phẩm chay Phú Lộc; Tinh bột nghệ (3 sao) của cơ sở Hằng Hương; Dầu tràm Thanh Vui (3 sao); Du lịch sinh thái gắn với tài nguyên bản địa tại huyện Phú Lộc (3 sao) của Công ty CP Đầu tư và dịch vụ YesHue Eco.

Danh sách còn có Đậu phụng tỏi ớt, Bánh gói Huê Trần, Ổi VietGAP Hương Xuân, Rượu Tà Rương Mão, Mực khô Xuân Anh, Dịch vụ du lịch cộng đồng Ngư Mỹ Thạnh, Gạo thơm Thủy Thanh, Gà đồi Phú Sơn, Chả cá sông Đại Giang.

Đối với các chủ thể, việc hết hạn công nhận không nên được nhìn nhận đơn thuần là một thủ tục hành chính. Đây là thời điểm để đánh giá lại toàn diện quá trình sản xuất, chất lượng, bao bì, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm, năng lực thị trường và khả năng đáp ứng những yêu cầu mới của người tiêu dùng.

Một sản phẩm OCOP muốn phát triển lâu dài không thể chỉ dựa vào danh hiệu hoặc số sao được công nhận. Giá trị cốt lõi phải nằm ở chất lượng ổn định, an toàn, minh bạch nguồn gốc, khả năng cạnh tranh và sự tin tưởng của người tiêu dùng.

Do đó, việc các chủ thể chủ động hoàn thiện hồ sơ và đăng ký đánh giá lại cũng là cơ hội để nâng cấp sản phẩm, củng cố thương hiệu và mở rộng thị trường.

Thông báo danh sách sản phẩm OCOP hết hạn công nhận của Sở NNMT Tp. Huế

Quản lý chặt để OCOP phát triển thực chất, bền vững

Sở Nông nghiệp và Môi trường Tp. Huế đề nghị UBND các xã, phường thông báo đến các chủ thể có sản phẩm hết hạn công nhận, yêu cầu chấp hành đúng quy định; đồng thời vận động các chủ thể tiếp tục duy trì chất lượng, an toàn thực phẩm và hoàn thiện hồ sơ để đăng ký đánh giá lại.

Các địa phương cũng được yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm quy chế quản lý nhãn hiệu chứng nhận sản phẩm OCOP Việt Nam.

Đây là yêu cầu cần thiết nhằm bảo đảm sự minh bạch của thị trường. Bởi nếu một sản phẩm đã hết thời hạn công nhận nhưng vẫn tiếp tục sử dụng logo OCOP gắn sao để quảng bá, người tiêu dùng có thể hiểu rằng sản phẩm vẫn đang trong thời hạn được công nhận. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng mà còn có nguy cơ làm giảm uy tín của các chủ thể đang nghiêm túc tuân thủ quy định và của cả Chương trình OCOP.

Việc công khai danh sách sản phẩm hết hạn cũng tạo điều kiện để người tiêu dùng, doanh nghiệp phân phối và các cơ quan truyền thông có thêm thông tin khi tiếp cận, giới thiệu và quảng bá sản phẩm.

Quan trọng hơn, quản lý thời hạn công nhận cần được xem là một phần của quá trình nâng chất Chương trình OCOP, thay vì chỉ là hoạt động kiểm tra sau khi sản phẩm hết hạn. Các địa phương cần đồng hành với chủ thể ngay từ quá trình sản xuất, xây dựng hồ sơ, chuẩn hóa quy trình, nâng cao chất lượng, phát triển vùng nguyên liệu, chuyển đổi xanh, ứng dụng công nghệ và xây dựng chuỗi liên kết.

Với các sản phẩm nông nghiệp, đây cũng là cơ hội để thúc đẩy sản xuất theo hướng an toàn, sinh thái, hữu cơ, tuần hoàn; giảm sử dụng vật tư đầu vào không cần thiết, tận dụng phụ phẩm, bảo vệ tài nguyên đất và nước, đồng thời nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản địa phương.

Về lâu dài, mục tiêu của OCOP không chỉ là có thêm nhiều sản phẩm được xếp hạng sao mà phải hình thành được những thương hiệu địa phương có sức sống lâu dài, có khả năng đứng vững trên thị trường và tạo sinh kế ổn định cho người dân.

Việc Huế rà soát, công khai 53 sản phẩm đã hết hạn và cảnh báo 14 sản phẩm sắp hết hạn là bước đi cần thiết để nâng cao tính minh bạch và kỷ luật trong quản lý thương hiệu OCOP. Đây cũng là thông điệp rõ ràng rằng danh hiệu OCOP phải luôn gắn với chất lượng thực tế và trách nhiệm của chủ thể.

Trong chặng đường tiếp theo, cùng với việc xử lý nghiêm các trường hợp sử dụng logo OCOP không đúng quy định, Huế cần tiếp tục hỗ trợ các chủ thể đổi mới sản phẩm, nâng cao chất lượng, chuẩn hóa quy trình sản xuất, xây dựng vùng nguyên liệu bền vững, tăng cường truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường.

Phát triển OCOP bền vững không phải là cuộc đua về số lượng sản phẩm hay số sao, mà là hành trình xây dựng niềm tin. Khi mỗi sản phẩm OCOP thực sự bảo đảm chất lượng, an toàn, minh bạch và mang trong mình giá trị văn hóa, sinh thái của từng vùng đất, Chương trình OCOP mới có thể trở thành động lực lâu dài để phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập cho người dân và góp phần xây dựng nền nông nghiệp Huế xanh, an toàn, có trách nhiệm và bền vững./.