Singapore đầu tư 30 tỉ USD để củng cố vị thế trong kỷ nguyên AI

Trong bài phát biểu ngân sách trước quốc hội vào 12.2 hôm qua, Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Lawrence Wong đã công bố một kế hoạch đầy tham vọng với khoản đầu tư lên tới gần 30 tỉ USD nhằm củng cố vị thế của đảo quốc sư tử như một trung tâm kinh doanh và công nghệ hàng đầu thế giới.

Thủ tướng Lawrence Wong có bài phát biểu trước quốc hội Singapore hôm 12.2

Chiến lược này không chỉ tập trung vào việc rót vốn cho cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) và bán dẫn mà còn bao gồm các chính sách ưu đãi thuế đột phá, đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của Singapore để đón đầu làn sóng kỹ thuật số tiếp theo.

"Cú hích" 30 tỉ USD và chiến lược nuôi dưỡng những gã khổng lồ

Tâm điểm của bản ngân sách năm nay là khoản cam kết đầu tư khổng lồ trị giá 37 tỉ đô la Singapore (tương đương khoảng 29,3 tỉ USD) nằm trong khuôn khổ kế hoạch 5 năm mang tên "Nghiên cứu, Đổi mới và Doanh nghiệp 2030". Thủ tướng Lawrence Wong khẳng định rằng Singapore phải trở thành nơi mà các công nghệ biên giới không chỉ được phát triển, thử nghiệm mà còn được thương mại hóa thành công. Đây là một tầm nhìn dài hạn, đặt nền móng cho sự phát triển của các ngành công nghiệp mũi nhọn như hàng không vũ trụ, khoa học y sinh và đặc biệt là công nghệ bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.

Ông Wong đã nhắc lại một thực tế lịch sử quan trọng để minh chứng cho tầm nhìn xa của chính phủ: Singapore đã bắt đầu đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D) cho công nghệ đóng gói chip tiên tiến từ hơn 20 năm trước, rất lâu trước khi lĩnh vực này trở thành ưu tiên toàn cầu như hiện nay.

Chính sự chuẩn bị kỹ lưỡng này là lý do tại sao các tập đoàn bán dẫn hàng đầu thế giới vẫn tiếp tục chọn Singapore làm bến đỗ, không chỉ để đặt nhà máy sản xuất mà còn để thiết lập các trung tâm R&D và chuỗi cung ứng chiến lược. Để duy trì lợi thế này trong kỷ nguyên mới, chính phủ Singapore hiểu rằng họ cần phải làm nhiều hơn nữa để kích thích khu vực tư nhân tham gia vào cuộc chơi.

Một trong những công cụ tài chính mạnh mẽ nhất được đưa ra là việc mở rộng các ưu đãi thuế cho doanh nghiệp. Chính phủ sẽ nâng cấp Chương trình Đổi mới Doanh nghiệp (Enterprise Innovation Scheme), vốn đang cho phép các doanh nghiệp được khấu trừ thuế tới 400% cho các chi phí đủ điều kiện trong các hoạt động như R&D và phát triển năng lực.

Điểm mới mang tính đột phá là việc mở rộng phạm vi áp dụng của chương trình này bao gồm cả các chi phí liên quan đến AI cho các năm đánh giá 2027 và 2028. Dù mức trần được đặt ra là 50.000 đô la Singapore cho mỗi năm đánh giá, nhưng động thái này gửi đi tín hiệu rõ ràng rằng chính phủ sẵn sàng chia sẻ rủi ro tài chính để khuyến khích mọi doanh nghiệp, từ nhỏ đến lớn, tích hợp trí tuệ nhân tạo vào quy trình vận hành của mình.

Chuẩn bị hành trang cho người dân và bài toán dân sinh

Song song với việc bơm tiền cho công nghệ, chính phủ Singapore cũng thể hiện sự quan tâm sâu sắc đến yếu tố con người – nguồn tài nguyên quý giá nhất của quốc gia này. Thủ tướng Wong nhấn mạnh rằng Singapore cần phải chuẩn bị sẵn sàng cho cả lực lượng lao động tương lai lẫn những người đang làm việc để thích ứng với một thế giới nơi AI ngày càng chiếm vị trí quan trọng.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, chính phủ sẽ cung cấp sáu tháng truy cập miễn phí các công cụ AI cao cấp cho những công dân đăng ký tham gia các khóa đào tạo AI được chọn lọc. Chính sách này không chỉ giúp người lao động tiếp cận với công nghệ mới nhất mà còn xóa bỏ rào cản chi phí, khuyến khích tinh thần học tập suốt đời và nâng cao năng lực cạnh tranh của nhân sự Singapore trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, bên cạnh bức tranh công nghệ hào nhoáng, bản ngân sách cũng không quên giải quyết những lo toan đời thường của người dân, đặc biệt là trong bối cảnh chi phí sinh hoạt đang leo thang. Một khảo sát gần đây của Blackbox Research cho thấy chi phí sinh hoạt là mối quan tâm hàng đầu của 34% người dân Singapore, vượt xa các vấn đề khác như lương bổng.

Hiểu rõ áp lực này, chính phủ đã quyết định phát hành các phiếu mua hàng (voucher) trị giá 500 đô la Singapore cho khoảng 1,4 triệu hộ gia đình để chi trả cho các nhu cầu thiết yếu hằng ngày. Đây là một biện pháp hỗ trợ trực tiếp và thiết thực, giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho người dân trong giai đoạn chuyển giao kinh tế đầy biến động.

Nhìn vào bức tranh tài khóa tổng thể, ngân sách tài khóa 2026 của Singapore đề xuất tổng chi tiêu lên tới 137,32 tỉ đô la Singapore, tăng 10% so với con số đã điều chỉnh của năm 2025. Mặc dù doanh thu hoạt động dự kiến cũng tăng 3% lên 134,75 tỉ đô la Singapore nhờ nguồn thu thuế doanh nghiệp khả quan, nhưng chính phủ vẫn giữ thái độ thận trọng.

Nền kinh tế Singapore đã có một năm 2025 rực rỡ với mức tăng trưởng 5,0%, cao hơn kỳ vọng, nhưng Thủ tướng Wong cảnh báo rằng việc duy trì đà tăng trưởng này trong năm nay sẽ là một thách thức lớn. Bộ Thương mại vẫn giữ nguyên dự báo tăng trưởng cho năm 2026 trong khoảng từ 2,0% đến 4,0%.

Dẫu vậy, thông điệp xuyên suốt của nhà lãnh đạo Singapore vẫn là sự chủ động và quyết tâm: "Chúng ta không thể chỉ là những khán giả đơn thuần. Chúng ta phải là những người tham gia tích cực". Với gói ngân sách đậm chất công nghệ này, Singapore đang đặt cược lớn vào tương lai, quyết tâm không để mình bị bỏ lại trong cuộc đua định hình thế giới số.

Bùi Tú