Sôi nổi những nhịp chèo trước mùa lễ hội Ok Om Bok - Đua ghe Ngo 2026

Giải đua ghe Ngo năm nay được tỉnh Vĩnh Long tổ chức vào ngày 21-22.11; còn ở Cần Thơ diễn ra ngày 23-24.11. Để chuẩn bị cho lễ hội quan trọng này, những ngày qua nhiều đội ghe Ngo nam, nữ ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) ráo riết tập luyện, sẵn sàng thi đấu.

Những ngày này nhiều đội ghe Ngo nữ ở vùng ĐBSCL ráo riết tập luyện, sẵn sàng thi đấu

Khí thế tập luyện rộn ràng các phum sóc

Vài tuần nay, chị Thị Mỹ Hạnh, ngụ ấp Ninh Thạnh Tây, xã Ninh Thạnh Lợi, tỉnh Cà Mau tranh thủ ra đồng thật sớm để chăm sóc ruộng lúa gieo sạ hơn 50 ngày tuổi. Chị cẩn thận theo dõi sâu bệnh gây hại để có phương án phòng ngừa; đồng thời bón phân, tưới nước giữ ẩm cho đất, giúp lúa sinh trưởng tốt.

Chị Hạnh bộc bạch, công việc đồng áng tuy hơi vất vả, nhưng thời điểm này phải tranh thủ làm luôn buổi trưa để chiều về sớm, nhằm “hội quân” cùng đội ghe Ngo nữ chùa Kos Thum đang ráo riết tập luyện, chuẩn bị thi đấu giải.

Chị cho hay, nhiều ngày nay hàng trăm phụ nữ Khmer ở vùng nông thôn Ninh Thạnh Lợi cứ đúng 16 giờ là đến khu vực chùa Kos Thum cùng nhau tập kỹ thuật, thể lực, chiến thuật… để tham gia giải ghe Ngo do TP. Cần Thơ tổ chức.

Phó Giám đốc Trung tâm Công ích xã Ninh Thạnh Lợi Bùi Thanh Liêm (bên trái) kể về thành tích của đội ghe Ngo nữ chùa Kos Thum

Phó Giám đốc Trung tâm Công ích xã Ninh Thạnh Lợi Bùi Thanh Liêm khoe, mặc dù nằm ở vùng sâu, vùng xa nhưng đội ghe Ngo nữ chùa Kos Thum có thành tích đáng nể. Năm 2020, từng giành 2 giải nhất cự ly 800m và 1.000m, tại Ngày hội văn hóa thể thao đồng bào Khmer do tỉnh Trà Vinh (cũ) tổ chức.

Năm 2025, thì 2 đội nữ ở đây cũng giành được 1 giải nhì và 1 giải tư, tại giải đua ghe Ngo TP. Cần Thơ. Các năm khác luôn duy trì trong tốp 4 đội nữ mạnh. Chính thành tích đó đã tạo nên phong trào đua ghe Ngo sôi động và là niềm tự hào của phum sóc.

Với đôi tay thoăn thoắt, những phụ nữ Khmer người làm ruộng, người nuôi tôm, làm thuê, buôn bán nhỏ… nhưng khi vào vị trí bơi của mình, ai nấy phối hợp với nhau trong từng nhịp chèo để đưa chiếc ghe lao tới với tốc độ nhanh nhất.

Chị em phụ nữ Khmer luyện tập cùng đội nữ chùa Tum Núp, xã An Ninh, TP. Cần Thơ

Tại xã An Ninh (TP. Cần Thơ) cứ đến 16 giờ là chị em phụ nữ Khmer có mặt ở sông Xà Lan tập bơi cùng đội tuyển chùa Tum Núp, nhằm chuẩn bị cho lễ hội Ok Om Bok - Đua ghe Ngo sắp diễn ra.

Chùa Tum Núp có phong trào đua ghe Ngo rất mạnh ở ĐBSCL, khi cả đội nam và đội nữ có 3 lần vô địch liên tiếp vào các mùa giải năm 2023, 2024 và 2025 do TP. Cần Thơ tổ chức.

Chị Lâm Thị Ngọc Xuân, thành viên đội nữ chùa Tum Núp chia sẻ, phụ nữ xứ này đa phần làm ruộng, một số làm công nhân nhưng đến mùa giải là “tranh thủ” tham gia. Tất cả vì niềm đam mê và là danh dự khi đạt thành tích cao…

Trong khi đó, không khí tập luyện của các đội ghe ở Vĩnh Long cũng rất sôi động. Tại chùa Piseyvararam (xã Bình Phú) nhiều ngày nay gần cả trăm vận động viên nam, nữ chuyển sang tập luyện lúc 8 giờ sáng theo con nước lớn.

Sau phần khởi động cơ bản trên cạn thì các vận động viên sẽ tập ở giàn cố định, rồi chuyển xuống tập thực tế ở các chiếc ghe cũ. Tại đây, khi tiếng còi của huấn luyện viên cất lên thì những cánh tay cuồn cuộn sức lực cầm chiếc dầm “chém” thẳng vào mặt nước để bơi thật nhanh về đích.

Mỗi buổi tập kéo dài từ 2-3 giờ, nhằm rèn luyện kỹ thuật bơi, thể lực, sức bền; nhất là sự phối hợp đều tay giữa các vận động viên cũ và vận động viên mới tham gia đội.

Chùa Kos Thum, xã Ninh Thạnh Lợi, tỉnh Cà Mau chuẩn bị các chiếc ghe thật đẹp để tham gia giải ở Cần Thơ

Đoàn kết, lan tỏa cộng đồng

Thượng tọa Trần Duyên, trụ trì chùa Kos Thum, xã Ninh Thạnh Lợi, tỉnh Cà Mau cho biết năm nay nhà chùa sẽ đưa 4 ghe (2 ghe nam và 2 ghe nữ) tham gia giải ở Cần Thơ; sau đó đưa 1 ghe nam đi thi đấu ở An Giang.

Nếu như các năm trước thời gian tập luyện chỉ khoảng 1-2 tuần là vào giải. Riêng năm nay, nhà chùa và ban huấn luyện quyết định tập khá sớm nhằm kéo dài thời gian hơn 1 tháng để các vận động viên “rèn” thể lực, chiến thuật được chu đáo.

Theo thượng tọa Trần Duyên, bình thường mỗi người một công việc nhưng vào tập luyện thì phải chung sức, chung lòng, từng nhịp dầm đều nhau. Chỉ cần một thành viên chệch nhịp là tốc độ chiếc ghe bị ảnh hưởng, bởi đây là môn thể thao tập thể, kết hợp sức mạnh, độ bền, ăn ý và tinh thần đoàn kết cao.

Chùa Piseyvararam, xã Bình Phú, tỉnh Vĩnh Long thường đạt thành tích cao ở các giải đua ghe Ngo trong những năm qua

Đội trưởng đội ghe chùa Piseyvararam, xã Bình Phú, tỉnh Vĩnh Long Lê Kim Hoàn cho hay, hằng năm cứ đến mùa giải là ông dành thời gian khoảng 2 tháng để tuyển chọn vận động viên, tập luyện và tham gia thi đấu.

Nhiều năm qua đội ghe chùa Piseyvararam luôn đạt thành tích tốt và lần này phấn đấu ở tốp cao nhất, bởi năm 2026 tỉnh Vĩnh Long dời “đường đua” từ sông Long Bình về sông Láng Thé ở cạnh bên chùa Piseyvararam. Như vậy, đội ghe Piseyvararam xem như thi đấu trên sân nhà.

Đây là thuận lợi nhưng cũng là áp lực dành cho toàn đội. Do đó, đội đã chủ động tập luyện sớm nhằm chuẩn bị tốt nhất cho giải đấu. Vấn đề quan trọng đối với ông Hoàn hiện nay là tuyển chọn các vận động viên ưng ý nhất, đặc biệt là sự đoàn kết, phối hợp nhịp nhàng trên đường đua.  

Vận động viên Thạch Chanh Sa Rây, ngụ xã Bình Phú cho biết anh đang làm công nhân ở TP.HCM, nhưng khi nghe đội ghe “triệu tập” là xin tạm nghỉ để về quê tham gia tập luyện. Với anh, đua ghe Ngo là niềm đam mê bất tận, vì vậy cứ đến mùa giải là phải về góp sức cùng đội.

Tiến sĩ Sơn Cao Thắng (Đại học Trà Vinh), chia sẻ về tính đoàn kết và cộng đồng của đua ghe Ngo

Tiến sĩ Sơn Cao Thắng, Phó trưởng Khoa Ngôn ngữ - Văn hóa - Nghệ thuật Khmer Nam Bộ, Trường Ngôn ngữ - Văn hóa - Nghệ thuật Khmer Nam Bộ và Nhân văn (Đại học Trà Vinh) nhìn nhận, đua ghe Ngo là một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của đồng bào Khmer Nam Bộ.

Đua ghe ngo không chỉ là sự kiện thể thao, mà còn là ngày hội văn hóa rất được đông đảo đồng bào Khmer chờ đợi. Ở đó, mọi người cùng nhau tụ họp lại để giao lưu, thể hiện sức sống mãnh liệt của cộng đồng dành cho bộ môn đặc trưng này. 

Hình ảnh nhiều vận động viên vắt kiệt sức đưa chiếc ghe lao về đích trong tiếng hò reo cổ vũ của hàng vạn người dân và du khách. Người thì ngồi trên khán đài, người thì leo lên cây cao, người lên hiên nhà hoặc lội xuống dòng sông… tất cả cùng nhau cổ vũ, tạo sự phấn khích cho đường đua.

Người dân phấn khích lội xuống dòng sông Maspero (TP. Cần Thơ), cùng nhau cổ vũ cho các đội

Tiến sĩ Sơn Cao Thắng cho rằng, điều này vô cùng đặc biệt, mà ít bộ môn nào có được sự lan tỏa rộng rãi ra cộng đồng, được bà con Khmer chung sức để giữ gìn và ngày càng phát triển như ghe Ngo.

Những ngày này, không chỉ các vận động viên tạm gác công việc gia đình để dành thời gian tập luyện, mà nhiều bà con Khmer ở các phum sóc cũng “thức khuya, dậy sớm” để nấu cơm, nấu xôi, lo nước uống… phục vụ cho các đội rèn thể lực, sẵn sàng thi đấu tốt. Tinh thần đoàn kết từ các vận động viên đến bà con phum sóc là yếu tố quan trọng giúp đội giành chiến thắng.

Giải ghe Ngo năm 2026 ở Cần Thơ dự kiến có 82 đội ghe trong và ngoài thành phố đăng ký thi đấu

Quy mô giải đấu ngày càng mở rộng

Theo Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Cần Thơ, nếu như mùa giải năm 2025 thu hút 61 đội ghe nam, nữ tham gia, thì năm 2026 này đã có 82 đội ghe trong và ngoài thành phố đăng ký. Trong đó, 66 đội ghe nam tranh tài ở cự ly 1.200m và 16 đội ghe nữ tranh tài cự ly 1.000m.

Để công tác chuẩn bị được chu đáo, mới đây các ngành chức năng đã đến khảo sát đường đua ở sông Maspero thuộc phường Phú Lợi và phường Sóc Trăng. Giám đốc Sở VHTTDL TP. Cần Thơ Nguyễn Văn Bảy cho hay, công tác chuẩn bị hiện vào giai đoạn nước rút và các ngành chức năng đang đẩy nhanh tiến độ.

Dự báo số lượng người dân và du khách về xem, cổ vũ rất đông. Vì vậy, Công an TP. Cần Thơ cùng các lực lượng liên quan sẽ phối hợp phân luồng giao thông tại các tuyến đường hợp lý, đảm bảo việc đi lại thuận lợi. Chính quyền địa phương tổ chức thu gom rác, lục bình trên sông để đường đua thông thoáng, không có chướng ngại vật và sạch sẽ.

Năm nay, ngoài số lượng ghe tham dự đông thì nhiều đội còn mạnh dạn đầu tư đóng ghe mới và tích cực tập luyện từ sớm, hứa hẹn một mùa giải sôi động làm nức lòng người dân và du khách…

Khán đài phục vụ đua ghe Ngo ở sông Láng Thé, xã Bình Phú, tỉnh Vĩnh Long có mái che với sức chứa 4.000 chỗ ngồi

Tại Vĩnh Long, dự án kè chống sạt lở bờ sông Láng Thé (xã Bình Phú) kết hợp khán đài phục vụ đua ghe Ngo được triển khai tháng 8.2025, với kinh phí 160 tỉ đồng, đang vào giai đoạn hoàn thành.

Ông Dương Hồng Luân, cán bộ quản lý dự án, Ban Quản lý dự án nông nghiệp tỉnh Vĩnh Long (đơn vị đầu tư) cho hay, riêng phần khán đài diện tích 2.585m², có mái che với sức chứa 4.000 chỗ ngồi. Phía dưới khán đài là các phòng chức năng phục vụ thi đấu thể thao dưới nước và tổ chức lễ hội. Bên cạnh đó còn có bãi đỗ xe, công viên, sân khấu cùng hệ thống hạ tầng phụ trợ…

Năm 2026, Vĩnh Long chuyển đua ghe Ngo từ sông Long Bình về sông Láng Thé với quy mô lớn hơn, điều kiện thi đấu tốt hơn

Tất cả sẽ nỗ lực hoàn thành trong vài ngày tới, để mùa giải năm 2026 Vĩnh Long chuyển đua ghe Ngo từ sông Long Bình về sông Láng Thé với quy mô lớn hơn, điều kiện thi đấu tốt hơn. Về lâu dài, công trình vừa phục vụ đua ghe Ngo, vừa là điểm nhấn văn hóa, du lịch và là nơi tổ chức các sự kiện lớn.