Sơn La: Cải thiện cơ sở vật chất trường học, nâng chất lượng giáo dục vùng cao

Sơn La: Cải thiện cơ sở vật chất trường học, nâng chất lượng giáo dục vùng cao

Là tỉnh miền núi, biên giới, Sơn La đang tập trung nguồn lực đầu tư trường lớp, xây dựng khu nội trú, bổ sung trang thiết bị và hoàn thiện điều kiện học tập, sinh hoạt cho học sinh. Những nỗ lực trong năm 2026 không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mà còn tạo nền tảng thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Tăng nguồn lực đầu tư, từng bước hoàn thiện trường lớp vùng cao

Năm học 2026–2027 đánh dấu những chuyển biến quan trọng trong phát triển hệ thống giáo dục tỉnh Sơn La, đặc biệt là việc đầu tư cơ sở vật chất và sắp xếp mạng lưới trường lớp phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Trong điều kiện địa hình miền núi chia cắt, nhiều bản nằm xa trung tâm, việc bảo đảm trường lớp, trang thiết bị và các công trình phục vụ học sinh tiếp tục là nhiệm vụ quan trọng của địa phương.

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Sơn La, năm học 2025–2026, toàn tỉnh có 607 cơ sở giáo dục với gần 380.000 học sinh. Sau kiện toàn mạng lưới trường học năm 2026, tỉnh đã phê duyệt phương án sắp xếp từ 592 xuống còn 406 trường, giảm 186 đầu mối. 

Cùng với việc tổ chức lại mạng lưới, Sơn La tiếp tục ưu tiên nguồn lực hoàn thiện cơ sở vật chất giáo dục. Trước thềm năm học 2026–2027, Sở Giáo dục và Đào tạo đã xây dựng dự toán mua sắm, bổ sung trang thiết bị dạy học với tổng kinh phí gần 100 tỷ đồng. Đồng thời, Sở tham mưu, đề xuất UBND tỉnh triển khai 70 dự án thuộc các CTMTQG giai đoạn 2026–2030, với tổng kinh phí dự kiến trên 1.417 tỷ đồng. Các dự án được định hướng phục vụ xây dựng, nâng cấp cơ sở hạ tầng, phòng học, bổ sung trang thiết bị dạy học và hạ tầng công nghệ thông tin, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

Phòng học tại điểm trường Huổi Tính (xã bó Sinh - tỉnh Sơn La) được bố trí các góc hoạt động và đồ dùng phù hợp với trẻ mầm non. Ảnh: Thanh Hải

Một trong những điểm nhấn của Sơn La trong năm 2026 là việc đầu tư xây dựng 13 trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS tại 13 xã biên giới. Tỉnh triển khai các công trình với tổng mức đầu tư hơn 3.448 tỷ đồng, hướng tới xây dựng môi trường học tập, ăn ở và sinh hoạt đồng bộ cho học sinh vùng biên.

Theo thông tin công bố đầu tháng 9/2026, cả 13 trường đã hoàn thành công tác tuyển sinh năm học 2026–2027 với 13.074 học sinh, trong đó có 11.864 học sinh nội trú và 1.210 học sinh bán trú. Cùng với đẩy nhanh tiến độ xây dựng, các địa phương tập trung chuẩn bị đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên và các điều kiện cần thiết để tổ chức hoạt động của nhà trường.

Không chỉ có phòng học, các trường nội trú liên cấp được đầu tư những hạng mục phục vụ học tập và sinh hoạt như phòng chức năng, thư viện, khu nội trú, nhà ăn và sân chơi. Đây là hướng đầu tư có ý nghĩa đối với các địa bàn miền núi, nơi khoảng cách từ nhà đến trường và điều kiện đi lại vẫn là trở ngại đối với nhiều học sinh.

Việc phát triển hệ thống trường nội trú, bán trú góp phần tạo điều kiện để học sinh tại các bản xa được học tập trong môi trường ổn định hơn, đồng thời giảm bớt khó khăn cho gia đình trong việc đưa đón, chăm sóc con em. Tuy nhiên, cùng với đầu tư xây dựng, yêu cầu đặt ra là bảo đảm chất lượng công trình, trang thiết bị và điều kiện vận hành để các hạng mục thực sự phát huy hiệu quả.

Gắn đầu tư giáo dục với mục tiêu giảm nghèo và phát triển vùng DTTS&MN

Cải thiện cơ sở vật chất trường học không chỉ là nhiệm vụ của ngành giáo dục tỉnh Sơn La mà còn gắn trực tiếp với mục tiêu giảm nghèo bền vững và phát triển KT-XH vùng DTTS&MN. Trong quá trình thực hiện các CTMTQG giai đoạn 2021–2025, các chính sách hỗ trợ giáo dục, tăng cường điều kiện học tập cho học sinh vùng khó khăn đã góp phần cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ giáo dục cơ bản, tạo nền tảng triển khai các nhiệm vụ trong giai đoạn tiếp theo.

Trường Tiểu học và THCS Bó Sinh (Sơn La) được đầu tư cơ sở vật chất khang trang. Ảnh: Thanh Hải

Bước sang năm 2026, việc triển khai CTMTQG xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển KT-XH vùng DTTS&MN giai đoạn 2026–2035 đặt ra yêu cầu sử dụng nguồn lực tập trung, hiệu quả, gắn đầu tư hạ tầng với nâng cao chất lượng các dịch vụ xã hội thiết yếu. 

Với gần 12.000 học sinh nội trú được tuyển sinh tại 13 trường liên cấp vùng biên giới trong năm học 2026–2027, công tác quản lý, vận hành khu nội trú, tổ chức bữa ăn, bảo đảm nước sạch, vệ sinh và an toàn trường học có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Từ tháng 7/2026, Sở Giáo dục và Đào tạo Sơn La đã tổ chức tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ quản lý và vận hành trường nội trú tại 13 xã biên giới. Nội dung tập huấn tập trung vào quản lý nhà trường, quản lý học sinh nội trú, thực hiện chế độ chính sách, tổ chức cung cấp suất ăn, quản lý tài chính, tài sản, bảo đảm an toàn thực phẩm và phòng, chống dịch bệnh. Việc chuẩn bị đồng thời về cơ sở vật chất và điều kiện vận hành cho thấy yêu cầu đầu tư giáo dục vùng cao đang được tiếp cận toàn diện hơn. 

Với các địa bàn vùng cao Sơn La, đầu tư cho giáo dục còn có ý nghĩa trực tiếp trong việc giảm thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản, một trong những nội dung quan trọng của giảm nghèo đa chiều. Khi trường lớp được cải thiện, các công trình phục vụ ăn ở, sinh hoạt được bảo đảm, học sinh thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo và gia đình đồng bào DTTS có thêm điều kiện duy trì việc học, hạn chế nguy cơ bỏ học do hoàn cảnh kinh tế hoặc khoảng cách địa lý. Về lâu dài, nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục không chỉ góp phần cải thiện chất lượng nguồn nhân lực mà còn mở rộng cơ hội học nghề, tìm kiếm việc làm, nâng cao thu nhập, từng bước tiến tới mục tiêu giảm nghèo bền vững./.