Sốt xuất huyết vào mùa cao điểm, cảnh báo thời điểm dễ chuyển nặng

Bệnh nhân sốt xuất huyết điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Ảnh: Bệnh viện cung cấp.

Trong hai tuần gần đây, nhiều địa phương trên địa bàn thành phố Hà Nội ghi nhận số ca mắc sốt xuất huyết gia tăng. Từ đầu năm đến ngày 31/7, toàn thành phố ghi nhận 1.046 ca mắc tại 113 phường, xã. Sang tuần kế tiếp, số ca mắc tăng lên 1.308 trường hợp tại 115 phường, xã. Diễn biến này cho thấy sốt xuất huyết đang bước vào giai đoạn cao điểm, tiềm ẩn nguy cơ lan rộng nếu không được kiểm soát quyết liệt.

Không chỉ Hà Nội, sốt xuất huyết Dengue đang diễn biến đáng lo ngại tại nhiều địa phương trong mùa mưa. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk vừa ghi nhận trường hợp đầu tiên tử vong do sốt xuất huyết Dengue trong năm 2026 trên địa bàn. Tại TPHCM, sốt xuất huyết cũng có xu hướng gia tăng. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM cho biết, đến tuần thứ 31, tổng số trường hợp mắc sốt xuất huyết tích lũy từ đầu năm đã vượt 24.650 ca.

Tại Khoa Virus - Ký sinh trùng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các bác sĩ đang tiếp nhận và điều trị nhiều bệnh nhân sốt xuất huyết với biểu hiện và mức độ diễn biến khác nhau. Đáng lưu ý, bệnh thường khởi phát bằng những triệu chứng khá giống các bệnh sốt cấp tính khác. Người bệnh có thể sốt cao, đau đầu, đau mỏi người, buồn nôn, nôn..., vì vậy dễ chủ quan hoặc tự nhận định chỉ mắc “sốt virus thông thường”.

Một trong những bệnh nhân đang điều trị tại khoa là anh D.V.T. Trước khi nhập viện, anh khởi phát bằng đau họng, sau đó sốt cao liên tục. Trong 3-4 ngày đầu, nhiệt độ thường xuyên ở mức 39-40 độ C, không giảm đáng kể dù đã sử dụng thuốc hạ sốt, kèm đau đầu, buồn nôn và mệt mỏi nhiều. Do tình trạng không cải thiện, anh đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương thăm khám và được chẩn đoán mắc sốt xuất huyết.

Một trường hợp khác là bà N.T.S (64 tuổi, ở Hà Nội). Bà S. chủ yếu sinh hoạt tại nhà và từng bị muỗi đốt nhưng không xác định được thời điểm. Khi bắt đầu sốt, bà nghĩ mình chỉ mắc sốt virus thông thường nên tiếp tục theo dõi tại nhà. Tuy nhiên, chỉ sau 2 ngày, sức khỏe bà suy giảm nhanh chóng. Bà mệt lả, kèm khó thở, đau đầu và đau mỏi toàn thân. Gia đình lập tức đưa bà đến bệnh viện.

Kết quả xét nghiệm xác định bà mắc sốt xuất huyết. Đáng chú ý, số lượng tiểu cầu của bà S. đã giảm sâu, chỉ còn 7 G/L, trong khi ở người trưởng thành bình thường thường khoảng 150-450 G/L. Tình trạng giảm tiểu cầu nghiêm trọng làm tăng nguy cơ xuất huyết và đòi hỏi người bệnh phải được theo dõi chặt chẽ cả về lâm sàng và các chỉ số xét nghiệm.

Theo BSCKII Nguyễn Thanh Bình, Phó Trưởng Khoa Virus - Ký sinh trùng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, trong những ngày đầu, người mắc sốt xuất huyết thường có biểu hiện sốt cao, đau đầu, đau mỏi người, đau nhức 2 hốc mắt, buồn nôn hoặc nôn, có thể kèm theo các biểu hiện sung huyết. Tuy nhiên, mức độ sốt không phản ánh đầy đủ nguy cơ diễn biến nặng của bệnh.

“Khoảng từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh, đặc biệt khi người bệnh bắt đầu giảm hoặc hết sốt, một số trường hợp có thể bước vào giai đoạn nguy hiểm. Lúc này, tình trạng tăng tính thấm thành mạch có thể dẫn đến thoát huyết tương; trường hợp nặng có thể gây giảm thể tích tuần hoàn, tụt huyết áp và sốc. Tiểu cầu cũng có thể giảm và người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện xuất huyết”, bác sĩ Bình phân tích.

Đây cũng là giai đoạn dễ khiến người bệnh và gia đình chủ quan. Khi nhiệt độ cơ thể trở về gần bình thường, nhiều người cho rằng bệnh đã khỏi và giảm theo dõi. Trên thực tế, việc giảm hoặc hết sốt không đồng nghĩa với việc người bệnh đã qua giai đoạn nguy hiểm.

“Khi bệnh nhân bắt đầu đỡ sốt, thậm chí hết sốt, chưa có nghĩa là đã qua giai đoạn nguy hiểm. Trong những ngày đầu sau khi giảm sốt, bệnh vẫn có thể tiếp tục diễn biến nặng, xuất hiện xuất huyết hoặc trụy mạch do thoát huyết tương. Vì vậy, tuyệt đối không được chủ quan chỉ vì thấy người bệnh đã hết sốt”, bác sĩ Bình khuyến cáo.

Trong bối cảnh sốt xuất huyết đang gia tăng tại nhiều địa phương, mỗi gia đình cần chủ động nâng cao cảnh giác. Không chủ quan khi người bệnh giảm hoặc hết sốt, đồng thời cần nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo để đưa đến cơ sở y tế kịp thời.