Su-35 trước chiến tranh hiện đại: Máy bay cơ động còn quan trọng đến đâu?

Khả năng cơ động luôn là một trong những đặc điểm nổi bật nhất của dòng Su-27 và Su-35. Thiết kế khí động, động cơ mạnh và khả năng điều khiển vector lực đẩy cho phép Su-35 thực hiện những động tác ở góc tấn lớn mà nhiều tiêm kích khác khó thực hiện.

Trong thời kỳ mà không chiến thường được hình dung bằng những cuộc quần vòng ở cự ly gần, đây là lợi thế đáng kể.

Một máy bay có thể đổi hướng nhanh, duy trì khả năng kiểm soát ở tốc độ thấp và đưa mũi máy bay về phía đối phương trong thời gian ngắn có thể tạo ra cơ hội sử dụng tên lửa tầm ngắn.

Tuy nhiên, chiến tranh hiện đại đang đẩy không chiến ra xa hơn.

Sự phát triển của radar, cảm biến hồng ngoại và tên lửa không đối không tầm xa khiến phi công có thể phải đối đầu với đối phương trước khi 2 máy bay nhìn thấy nhau.

Trong môi trường BVR, vấn đề đầu tiên không phải là máy bay nào cơ động tốt hơn mà là ai phát hiện đối phương trước và ai có thể tạo ra điều kiện thuận lợi để phóng tên lửa.

Su-35 vẫn có những lợi thế đáng kể trong lĩnh vực này. Máy bay được trang bị radar Irbis-E, hệ thống tìm kiếm và theo dõi hồng ngoại cùng nhiều loại tên lửa không đối không.

Khả năng mang nhiều nhiên liệu và vũ khí cũng cho phép Su-35 duy trì thời gian hoạt động đáng kể.

Nhưng radar của một máy bay không phải nguồn thông tin duy nhất. Trong tác chiến hiện đại, tiêm kích có thể nhận dữ liệu từ máy bay cảnh báo sớm, radar mặt đất và các nền tảng khác.

Liên kết dữ liệu giúp phi công xây dựng nhận thức tình huống mà không nhất thiết phải tự mình phát hiện mọi mục tiêu.

Điều này làm thay đổi vai trò của khả năng cơ động. Nếu một máy bay bị phát hiện từ xa và phải đối mặt với tên lửa trước khi bước vào cự ly quần vòng, khả năng thực hiện những động tác cực hạn có thể không phải yếu tố quyết định đầu tiên.

Tuy nhiên, nói rằng cơ động đã trở nên lỗi thời cũng là một sai lầm.

Tên lửa không phải lúc nào cũng đánh trúng mục tiêu. Trong quá trình giao chiến, máy bay có thể phải cơ động để tránh tên lửa, thay đổi hướng bay, phá vỡ giải pháp bắn của đối phương hoặc tạo vị trí thuận lợi cho lần tấn công tiếp theo.

Nếu cuộc đối đầu chuyển sang cự ly gần, khả năng cơ động lại trở nên đặc biệt quan trọng.

Ngoài ra, khả năng cơ động còn liên quan đến năng lượng của máy bay. Một tiêm kích có động cơ mạnh và khí động tốt có thể tăng tốc, leo cao, đổi hướng và duy trì tốc độ hiệu quả hơn trong nhiều tình huống.

Đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sống sót và chiến đấu, chứ không chỉ phục vụ các màn trình diễn tại triển lãm hàng không.

Vì vậy, Su-35 cho thấy một nghịch lý của chiến tranh trên không hiện đại. Khả năng cơ động vẫn quan trọng, nhưng nó không còn đứng một mình.

Một tiêm kích có thể cơ động xuất sắc nhưng nếu không phát hiện được đối phương, không có thông tin chiến thuật đầy đủ hoặc không sở hữu vũ khí phù hợp thì lợi thế đó khó phát huy. Ngược lại, một hệ thống cảm biến và tên lửa mạnh cũng không loại bỏ hoàn toàn nhu cầu cơ động.

Cuối cùng, không chiến hiện đại là cuộc cạnh tranh giữa cảm biến, dữ liệu, tên lửa, khả năng sống sót và năng lực của chính máy bay.

Su-35 vẫn giữ khả năng cơ động như một lợi thế quan trọng, nhưng để đánh giá nó, không thể chỉ nhìn vào những động tác mà chiếc máy bay có thể thực hiện trên bầu trời.