Sửa Luật Hải quan: Lấy doanh nghiệp làm trung tâm cải cách

Ngày 11/6, tại Hà Nội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Cục Hải quan tổ chức Hội thảo Lấy ý kiến doanh nghiệp về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan.

Doanh nghiệp đánh giá cao những bước tiến của ngành Hải quan

Phát biểu tại hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Thành Hưng cho biết, Luật Hải quan (năm 2014) đã trải qua gần 12 năm thực thi và đóng góp quan trọng vào quá trình hiện đại hóa ngành Hải quan. Tuy nhiên, sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử xuyên biên giới, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo cùng yêu cầu cải cách thể chế đặt ra nhu cầu cấp thiết phải sửa đổi luật.

Phó Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Thành Hưng phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Hải Anh

Tham gia góp ý tại hội thảo, ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký VCCI chia sẻ, cộng đồng doanh nghiệp ghi nhận những thành quả cải cách của ngành Hải quan trong hơn 10 năm thực hiện Luật Hải quan (năm 2014).

Theo ông Đậu Anh Tuấn, từ mô hình xử lý hồ sơ giấy, doanh nghiệp phải xếp hàng chờ đợi nhiều giờ, đến nay, gần như toàn bộ quy trình thủ tục cơ bản đã được tự động hóa. Thời gian thông quan đối với luồng xanh chỉ còn tính bằng giây, tỷ lệ kiểm tra thực tế hàng hóa giảm từ gần 10% xuống còn khoảng 2,65%, trong khi số lượng tờ khai tăng mạnh qua từng năm.

“Cơ chế một cửa quốc gia, hệ thống thông quan tự động, giám sát bằng seal định vị điện tử, nộp thuế điện tử 24/7 đã trở thành một phần quen thuộc trong hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp” - ông Đậu Anh Tuấn đánh giá.

Theo kết quả nhiều cuộc khảo sát của VCCI, Hải quan luôn nằm trong nhóm cơ quan quản lý được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao về cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số.

Chính vì vậy, việc sửa đổi Luật Hải quan lần này đang nhận được sự quan tâm đặc biệt của doanh nghiệp. Ông Đậu Anh Tuấn nhìn nhận, điểm tích cực của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan là đã thể hiện rõ tinh thần thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, với thông điệp xuyên suốt là chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ, lấy doanh nghiệp làm trung tâm.

Thông tin về nội dung dự thảo Luật, Phó Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Thành Hưng cho hay, dự thảo dự kiến sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ 42 điều và bổ sung 4 điều mới. Nội dung sửa đổi tập trung thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng, đặc biệt là các nghị quyết về phát triển kinh tế tư nhân, chuyển đổi số và đổi mới công tác xây dựng pháp luật. Điểm nhấn quan trọng của dự thảo là thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số trong lĩnh vực hải quan. Theo đó, nhiều thủ tục được thực hiện hoàn toàn trên môi trường điện tử, hồ sơ giấy từng bước được thay thế bằng dữ liệu số, tạo nền tảng pháp lý cho việc phát triển hải quan số trong thời gian tới.

Hoàn thiện chính sách cho hải quan số và thương mại điện tử

Tại hội thảo, đại diện VCCI cho biết, cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt quan tâm đến mục tiêu cải cách được đặt ra tại Nghị quyết số 68-NQ/TW, gồm giảm ít nhất 30% thời gian xử lý thủ tục hành chính, giảm 30% chi phí tuân thủ và cắt giảm 30% điều kiện kinh doanh không cần thiết.

Đại diện doanh nghiệp góp ý hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan. Ảnh: Hải Anh

Các doanh nghiệp bày tỏ mong muốn, Luật Hải quan sửa đổi sẽ tạo nền tảng pháp lý cho việc phát triển hải quan số, mở rộng quản lý rủi ro, tăng cường hậu kiểm thay cho tiền kiểm và đẩy mạnh cơ chế tự nguyện tuân thủ. Đây được xem là những giải pháp quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đại diện các doanh nghiệp logistics và vận tải cũng kiến nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu các giải pháp ứng dụng công nghệ để hạn chế những thủ tục kiểm tra phát sinh không cần thiết đối với hàng hóa đã được giám sát bằng các phương thức điện tử hiện đại.

Từ góc độ chính sách, đại diện VCCI đề xuất, dự thảo Luật cần làm rõ hơn các quy định về quản lý tuân thủ, bảo đảm doanh nghiệp có thể nhận diện rõ tiêu chí đánh giá mức độ tuân thủ cũng như các cơ chế ưu tiên tương ứng.