Sửa Luật Thủ đô: Kiến tạo thể chế, mở đường cho Hà Nội phát triển đột phá

Dự Hội thảo có Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Trần Thị Nhị Hà; đại diện các Ủy ban Pháp luật và Tư pháp; Văn hóa và Xã hội; Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội; Vụ Pháp luật và Tư pháp, Văn phòng Quốc hội; các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; đại diện các sở, ngành, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, hiệp hội ngành nghề có liên quan trên địa bàn TP Hà Nội.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu phát biểu tại Hội thảo

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu nhấn mạnh, trong thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều văn bản chỉ đạo quan trọng về xây dựng và phát triển Thủ đô. Trong đó, Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới đã nâng tầm mục tiêu phát triển Thủ đô với tầm nhìn dài hạn 100 năm, định hướng Thủ đô không phải chỉ là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, trái tim của cả nước mà còn phải trở thành thành phố toàn cầu, thuộc nhóm các thủ đô có chất lượng sống và chỉ số hạnh phúc cao nhất thế giới vào năm 2065.

Nhằm kịp thời thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng và nâng cao trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị trong việc xây dựng, phát triển Thủ đô, Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội và các Bộ, ngành có liên quan, các chuyên gia, các nhà khoa học xây dựng dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) với nhiều chính sách, quy định đặc thù, vượt trội, có trọng tâm, trọng điểm, tạo vị thế vững chắc cho sự phát triển mạnh, bền vững của Hà Nội.

Theo ông Hiếu, công tác chuẩn bị cho dự án Luật Thủ đô sửa đổi đã được Bộ Tư pháp phối hợp với UBND thành phố Hà Nội, các Bộ, ngành và một số địa phương chuẩn bị công phu, nghiêm túc theo đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Bộ Tư pháp và thành phố Hà Nội cũng đã đánh giá kết quả 1 năm thực hiện Luật Thủ đô năm 2024, tổ chức nhiều buổi làm việc trực tiếp với các Bộ, cơ quan ngang Bộ có liên quan, nhiều cuộc tham vấn các chuyên gia, các nhà khoa học để lấy ý kiến xây dựng chính sách sửa đổi Luật Thủ đô cũng như là lấy ý kiến các quy định cụ thể của dự thảo Luật. Trên cơ sở đó, Bộ Tư pháp đã lập hồ sơ dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) trình Chính phủ cho ý kiến và trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI theo quy trình thông qua tại một kỳ họp.

Nhận thức được tầm quan trọng và ý nghĩa của việc sửa đổi Luật Thủ đô, ngay từ khi được giao nhiệm vụ chủ trì soạn thảo, Bộ Tư pháp đã xác định đây không chỉ đơn thuần là một dự án luật mà đây là dịp để chúng ta kiến tạo thể chế, tạo không gian pháp lý đủ mạnh cho Hà Nội chủ động phát triển, tạo sự lan tỏa, dẫn dắt các địa phương trong Vùng và cả nước. Đặc biệt, lần này có cách tiếp cận rất mới là Luật Thủ đô sẽ đặt nền tảng pháp lý để Hà Nội thử nghiệm một số cơ chế, chính sách mới, đóng vai trò là “mô hình mẫu” để có thể đánh giá, tổng kết và nếu đủ cơ sở thì nhân rộng ra phạm vi cả nước.

Thứ trưởng Phan Chí Hiếu đề nghị các đại biểu tập trung góp ý vào các nhóm vấn đề trọng tâm như: cơ chế, chính sách đặc thù trong các lĩnh vực tài chính, ngân sách, đầu tư, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và bảo vệ môi trường; các quy định về quy hoạch, phát triển đô thị, hạ tầng đồng bộ, hiện đại, đặc biệt là mô hình đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), đô thị thông minh, đô thị xanh và liên kết vùng…

Bộ Tư pháp cho biết sẽ tổng hợp đầy đủ các ý kiến đóng góp để tiếp thu, hoàn thiện dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), trình Quốc hội xem xét, thông qua, qua đó tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho Hà Nội phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.

Quang cảnh hội thảo

Tại Hội thảo, các đại biểu đã được nghe giới thiệu về cách tiếp cận mới trong xây dựng dự án Luật Thủ đô (sửa đổi); giới thiệu nội dung cơ bản của Nghị quyết 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới; cơ hội và thách thức cho Hà Nội; các cơ chế tài chính, ngân sách đặc thù cho phát triển Thủ đô.

Trên cơ sở đó, các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện cộng đồng doanh nghiệp đã tập trung trao đổi, thảo luận về các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội trong dự thảo Luật, nhất là trong các lĩnh vực tài chính - ngân sách, đầu tư; thu hút nguồn lực chất lượng cao, phát triển khoa học - công nghệ; quản trị và bảo vệ môi trường Thủ đô.

Đồng thời, các đại biểu đóng góp thêm ý kiến đối với các quy định liên quan đến quy hoạch, phát triển đô thị, phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại; đặc biệt là các cơ chế thúc đẩy phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng, đô thị thông minh, đô thị xanh; trao đổi, đề xuất các giải pháp tối ưu về cơ chế đầu tư, liên kết, phát triển vùng thủ đô.

Các ý kiến phát biểu cũng đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành Luật sau khi được ban hành, trong đó đặc biệt nhấn mạnh về trách nhiệm kiểm tra, giám sát, giải trình của các cơ quan có liên quan.

Việt An