Sức sống môn bắn nỏ truyền thống trên đất Mường Cao Phong
Từ một công cụ săn bắn, tự vệ gắn bó với đời sống đồng bào Mường, bắn nỏ ngày nay đã trở thành môn thể thao dân tộc hấp dẫn, thu hút đông đảo người dân xã Cao Phong tham gia. Với sự nhiệt tình của các vận động viên nòng cốt và hoạt động tích cực của câu lạc bộ, phong trào bắn nỏ tại địa phương ngày càng phát triển, đạt nhiều thành tích, góp phần bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa truyền thống.

Các thành viên Câu lạc bộ Bắn nỏ xã Cao Phong duy trì luyện tập.
Từ bao đời nay, bắn nỏ đã gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa, tinh thần của đồng bào các dân tộc thiểu số, trong đó có người Mường. Từ công cụ săn bắn, tự vệ, bắn nỏ dần trở thành môn thể thao dân tộc đặc sắc, thường xuyên góp mặt trong các lễ hội và đại hội thể dục thể thao.
Để mũi tên trúng đích, người chơi không chỉ cần sức khỏe, sự khéo léo, đôi mắt tinh anh mà còn phải có tâm lý vững vàng, khả năng giữ thăng bằng và kỹ thuật ngắm bắn tốt. Qua quá trình luyện tập, bắn nỏ không chỉ giúp rèn luyện sức khỏe mà còn góp phần phát huy tinh thần thượng võ, gắn kết cộng đồng và trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống giữa các thế hệ.

Chị Bùi Thanh Chúc luyện tập.
Chị Bùi Thanh Chúc, sinh năm 1981, ở thôn Quáng là một trong những vận động viên tiêu biểu của phong trào bắn nỏ địa phương. Có niềm đam mê với môn thể thao truyền thống, chị kiên trì luyện tập, chủ động tìm hiểu cách chế tác nỏ, vót tên và học hỏi kỹ thuật ngắm bắn từ những người có kinh nghiệm. Trở thành vận động viên nòng cốt của địa phương từ năm 2022, chị thường xuyên tham gia và giành nhiều huy chương tại các giải thể thao cấp xã, cấp huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình (cũ).

Chị Bùi Thanh Chúc chia sẻ với đồng đội về tấm Huy chương Vàng đạt được tại Đại hội Thể dục thể thao tỉnh năm 2026.
Dấu ấn nổi bật trong quá trình thi đấu của chị Chúc là tại Đại hội Thể dục thể thao tỉnh Phú Thọ lần thứ I năm 2026. Quy tụ đông đảo vận động viên đến từ 3 tỉnh Phú Thọ, Hòa Bình và Vĩnh Phúc trước khi sáp nhập, giải đấu có sự cạnh tranh quyết liệt. Với tâm lý vững vàng và kỹ thuật tốt, chị Chúc xuất sắc giành Huy chương Vàng nội dung đơn nữ, trở thành vận động viên duy nhất của xã Cao Phong đoạt Huy chương Vàng môn bắn nỏ tại đại hội.
Chị Chúc chia sẻ, tấm huy chương là thành quả của quá trình kiên trì tập luyện, đồng thời là niềm tự hào khi góp phần mang vinh quang về cho quê hương. Đây cũng là động lực để chị tiếp tục nuôi dưỡng đam mê, tích cực tham gia các hoạt động thể thao của địa phương.
Tiếp nối thành tích cấp tỉnh, tại Ngày hội Văn hóa, thể thao các dân tộc xã Cao Phong năm 2026, diễn ra trong hai ngày 16 và 17/10 với chủ đề “Bản sắc hội tụ - Sức sống vươn xa”, chị Chúc tiếp tục khẳng định phong độ. Trong số hơn 80 vận động viên tranh tài ở 6 nội dung bắn nỏ, chị giành cú đúp Huy chương Vàng ở nội dung Cá nhân nữ đứng bắn và Toàn năng nữ.
Đóng góp vào sự phát triển của phong trào bắn nỏ xã Cao Phong còn có vai trò tích cực của Câu lạc bộ Bắn nỏ xã. Thành lập năm 2017 trên tinh thần tự nguyện, câu lạc bộ hiện có 23 thành viên, gồm cả nam và nữ ở nhiều lứa tuổi. Các buổi sinh hoạt được duy trì thường xuyên, tạo điều kiện để thành viên cùng chuẩn bị dụng cụ, chỉnh sửa nỏ, mũi tên, trao đổi kinh nghiệm và nâng cao kỹ thuật ngắm bắn.

Các thành viên Câu lạc bộ bắn nỏ xã Cao Phong bàn kỹ thuật nâng cao thành tích thi đấu.
Với các thành viên, luyện tập bắn nỏ sau giờ lao động đã trở thành thói quen, niềm vui trong cuộc sống. Không chỉ rèn luyện sức khỏe, đây còn là dịp giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm và cùng gìn giữ môn thể thao truyền thống của dân tộc.
Chị Bùi Thị Tự ở thôn Nhõi là một trong những hội viên tích cực của câu lạc bộ. Vốn chưa có nhiều hiểu biết về bắn nỏ, chị mạnh dạn tham gia nhờ sự động viên của các thành viên. Càng luyện tập, chị càng thêm yêu thích và đã giành được nhiều giải thưởng tại địa phương. Tại Ngày hội Văn hóa, thể thao các dân tộc xã Cao Phong năm 2026, chị đoạt giải Ba nội dung cá nhân nữ đứng bắn.
Theo chị Tự, trước đây, số phụ nữ tham gia bắn nỏ còn hạn chế, nhưng những năm gần đây, phong trào ngày càng thu hút đông đảo chị em. Nhiều người dù đã lớn tuổi vẫn tích cực luyện tập, góp phần duy trì và phát huy nét đẹp truyền thống của người Mường.
Anh Bùi Văn Minh - Chủ nhiệm Câu lạc bộ Bắn nỏ xã Cao Phong cho biết: “Những thành tích mà chị Bùi Thanh Chúc và các hội viên đạt được tại các giải đấu cấp xã, cấp tỉnh là nguồn động viên để câu lạc bộ tiếp tục phát triển. Thời gian tới, câu lạc bộ sẽ duy trì nền nếp sinh hoạt, tăng cường tập luyện, trao đổi kinh nghiệm nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ thuật cho các thành viên, phấn đấu đạt thêm nhiều thành tích mới”.
Từ một hoạt động gắn với đời sống lao động, bắn nỏ đang được người dân Cao Phong tiếp nối và phát huy trong đời sống hiện đại. Những buổi tập luyện đều đặn, những giải đấu sôi nổi và thành tích của các vận động viên không chỉ cho thấy sức sống của một môn thể thao dân tộc mà còn góp phần gìn giữ, lan tỏa bản sắc văn hóa Mường trên quê hương Cao Phong.
