Bên dòng sông Gianh hiền hòa, di tích Bến phà Gianh hôm nay mang vẻ trầm lắng của một miền ký ức. Nhưng trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, nơi đây từng là 'tọa độ lửa'; mỗi chuyến phà vượt sông là một lần đối mặt sinh tử... Từ một bến vượt bình dị, Bến phà Gianh đã trở thành biểu tượng của ý chí kiên cường, góp phần giữ vững tuyến chi viện chiến lược cho tiền tuyến miền Nam.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.
Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt bến phà Gianh ghi dấu chiến thắng trận đầu của Hải quân Việt Nam nằm ở phường Bắc Gianh, tỉnh Quảng Trị, vừa được đầu tư, tôn tạo hoàn thành, trở thành công viên tưởng niệm, tri ân. Biết bao người con của mọi miền đất nước đã anh dũng ngã xuống trên dòng sông Gianh để hòa bình được nở hoa.
Quảng Trị là mảnh đất đặc biệt, in đậm dấu tích của lịch sử chiến tranh cách mạng và khát vọng hòa bình. Đây cũng là xứ sở của những biểu tượng can trường và bi tráng, của những giá trị cao cả mà bình dị, rất đỗi nhân văn. Các di tích lịch sử trên quê hương Quảng Trị được giữ gìn và phát huy giá trị, trở thành những 'địa chỉ đỏ' giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ và du khách từ mọi miền Tổ quốc.
Một ngày xuân trước Tết Bính Ngọ 2026, khi tiết trời vẫn chưa thôi mưa gió, chúng tôi về phường Ba Đồn để tìm gặp một người anh hùng ngày trước ở phà Gianh.
Mấy chục năm trước, mỗi lần có công chuyện phải đi ô tô ra Hà Nội, nhiều người ngán nhất cảnh phải ngồi chờ xe qua phà Gianh. Quãng thời gian chờ đợi dài đằng đẵng ấy cho đến khi lên được phà rì rì qua con sông đang duềnh sóng, tôi hay nghĩ về những dòng sông mang định mệnh phân ly của đất nước.
Thời điểm này, nhiều tỉnh duyên hải miền Trung đang long trọng tổ chức kỷ niệm 35 năm lập lại tỉnh: 1989-2024! Từ Khánh Hòa ra đến Quảng Bình là những tỉnh được lập lại vào thời gian này của 35 năm trước. Sự kiện lập lại tỉnh đã tác động tích cực đến sự phát triển của nhiều tỉnh, thành phố về sau. Tuy nhiên, người đã có công lớn đưa ra nghị trường Quốc hội câu chuyện 'lập lại tỉnh' sau mấy chục năm hẳn có người chưa biết. Nhắc lại những gì mà ông đã làm cho dân suốt cả đời mình không chỉ để hiểu hơn tấm lòng của vị đại biểu Quốc hội mà còn là sự gửi gắm đến những đại biểu của dân hôm nay như một ký thác tin yêu, ông là Lê Văn Hoan - nguyên Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị.
Lữ đoàn Công binh 414 (Quân khu 4) thực hiện nhiệm vụ huấn luyện, SSCĐ, xây dựng các công trình quốc phòng, rà phá bom mìn sót lại sau chiến tranh và cơ động lực lượng tham gia giúp nhân dân phòng chống, khắc phục hậu quả thiên tai, bão lụt. Thực hiện nhiệm vụ phần lớn trong điều kiện nguy hiểm, độc hại, vậy nhưng những năm qua cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Công binh 414 luôn xung kích, vượt mọi khó khăn hoàn thành tốt nhiệm.
Những ngày qua, khi Xuân về, Tết Nguyên đán cổ truyền của dân tộc sắp đến, cán bộ, chiến sĩ các phòng, ban, đơn vị Công an Quảng Bình lại chia nhau lên đường đến nơi động viên thăm hỏi, tặng quà cho những hộ dân gia đình khó khăn, bà con nơi biên giới, giúp thân nhân các gia đình chính sách trong lực lượng đón Tết vui Xuân.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, lực lượng Công an huyện Bố Trạch, Công an Quảng Bình chịu nhiều gian khổ, hy sinh, bởi nơi đây là điểm xuất phát của nhiều tuyến đường giao thông chiến lược quan trọng của đất nước nên địch bắn phá suốt ngày đêm. Nhiều cán bộ, chiến sĩ (CBCS) Công an đã ngã xuống khi đang bám trụ ở bến phà, đồn gác để cho những chuyến xe vào tiền tuyến. Phát huy truyền thống anh hùng của đơn vị, những năm qua Công an huyện Bố Trạch luôn có nhiều việc làm, chương trình công tác được người dân trên địa bàn cảm mến, tin yêu.
Chiến công chống đế quốc Mỹ phong tỏa sông, biển miền Bắc bằng thủy lôi, bom từ trường cách đây nửa thế kỷ (27-6-1973 - 27-6-2023) là thắng lợi to lớn của quân, dân ta trên chiến trường sông, biển, trong đó bộ đội hải quân đóng vai trò nòng cốt.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Quảng Bình là 'tuyến lửa', là 'túi bom đạn' của kẻ thù, là 'hậu phương trực tiếp' của tiền tuyến miền Nam.
Tháng Bảy, tháng tri ân, tháng đền ơn đáp nghĩa… đã trở thành nét đẹp văn hóa trong đời sống của mỗi người dân Việt Nam. Năm nay, kỷ niệm 75 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, cùng với các địa phương trên cả nước tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, tỉnh Quảng Bình hướng về tháng tri ân với những nghĩa cử cao đẹp, sâu nặng nghĩa tình để chia sẻ sự mất mát với các gia đình chính sách.
Đã mấy chục năm rồi, Thanh chưa có dịp về thăm người bạn cũ cùng chung chiến hào năm xưa trên mảnh đất tuyến lửa Quảng Bình. Mấy bữa nay, Quế đang nóng lòng chờ điện thoại để đón bạn từ Hà Nội về thăm trận địa - nơi 'túi bom' của giặc Mỹ trong những năm chiến tranh ác liệt.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Quảng Bình là tỉnh tuyến đầu miền Bắc và là hậu phương trực tiếp chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến lớn miền Nam. Chính vì thế mà vùng đất này phải gánh chịu hàng tấn bom đạn của quân thù.
Ngày 22.10, UBND tỉnh Quảng Bình đã ban hành quyết định về việc phê duyệt Dự án đầu tư xây dựng công trình Cụm tượng đài Giao thông vận tải phía Nam cầu Gianh (huyện Bố Trạch, Quảng Bình).