Tái cấu trúc quy trình 8 thủ tục hành chính về bảo hiểm xã hội

Dây chuyền sản xuất tại Nhà máy Samsung Electronics, Khu công nghiệp Yên Phong, thành phố Bắc Ninh. (Ảnh HOÀNG PHƯƠNG)

Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 3040/QĐ-BTC ngày 21/10/ 2026 phê duyệt phương án tái cấu trúc quy trình các thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực bảo hiểm xã hội thuộc phạm vi chức năng quản lý của cơ quan này.

Theo đó, Danh mục 8 thủ tục hành chính tái cấu trúc quy trình lĩnh vực bảo hiểm xã hội gồm có: Giải quyết hưởng chế độ ốm đau, thai sản, trợ cấp dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; Thay đổi hình thức nhận, nơi nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng; Giải quyết hưởng lương hưu; trợ cấp hằng tháng đối với cán bộ xã; Giải quyết hưởng bảo hiểm xã hội một lần; Đăng ký, điều chỉnh đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; cấp sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế; Đăng ký, đăng ký lại, điều chỉnh đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện; bảo hiểm tai nạn lao động theo hình thức tự nguyện; cấp sổ bảo hiểm xã hội bảo hiểm xã hội; Đăng ký đóng, cấp thẻ bảo hiểm y tế đối với người chỉ tham gia bảo hiểm y tế; Cấp lại, đổi, điều chỉnh thông tin trên sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế.

Cơ quan thực hiện là bảo hiểm xã hội tỉnh/bảo hiểm xã hội cơ sở.

Chế biến hạt điều tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Quang Sơn, tỉnh Đắk Lắk. (Ảnh: ĐINH HUÊ)

Quyết định cũng bao gồm phương án tái cấu trúc quy trình các thủ tục hành chính lĩnh vực bảo hiểm xã hội.

Mục tiêu là nhằm cắt giảm thành phần hồ sơ giấy, thay thế bằng dữ liệu liên thông được kết nối, chia sẻ; Tối ưu hóa thời gian nộp và tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính; Nâng cao trải nghiệm người dùng.

Việc tái cấu trúc dữ liệu thực hiện theo nguyên tắc “dữ liệu được chia sẻ đến đâu thì khai thác, sử dụng và tái sử dụng đến đó”.

Đối với dữ liệu đã được kết nối, chia sẻ và đáp ứng yêu cầu khai thác phục vụ giải quyết thủ tục hành chính, thực hiện khai thác, sử dụng và tái sử dụng dữ liệu để tự động điền thông tin với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm, Cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác, qua đó giảm thông tin phải kê khai và thành phần hồ sơ tổ chức, cá nhân phải cung cấp.

Đối với dữ liệu chưa được kết nối, chia sẻ hoặc chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu khai thác, tiếp tục sử dụng phương thức đính kèm hồ sơ hợp lệ hoặc gửi hồ sơ trực tiếp đến cơ quan bảo hiểm xã hội để bảo đảm giải quyết thủ tục hành chính. Đồng thời, căn cứ vào tình hình kết nối, chia sẻ Cơ sở dữ liệu chuyên ngành của các bộ, ngành, bảo hiểm xã hội Việt Nam phối hợp các cơ quan có thẩm quyền liên quan xác định lộ trình khai thác các nguồn dữ liệu này để thực hiện thủ tục hành chính toàn trình về dữ liệu khi đủ điều kiện.

Một nguyên tắc nữa là tự động hóa tối đa việc kiểm tra, đối chiếu dữ liệu trên phần mềm tập trung; chuyển trả kết quả số vào Kho dữ liệu điện tử cá nhân/tổ chức trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, VNeID và VssID.

Phương án tái cấu trúc cũng nêu các điều kiện tiên quyết và phương án xử lý sự cố cụ thể là:

Hạ tầng và kết nối: Trục liên thông dữ liệu quốc gia bảo đảm kết nối, chia sẻ, liên thông dữ liệu giữa Bộ Tài chính (bảo hiểm xã hội) với Cơ sở dữ liệu các bộ, ngành như Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu cư trú (Bộ Công an), Cơ sở dữ liệu khám bệnh, chữa bệnh (Bộ Y tế), Cơ sở dữ liệu hộ tịch (Bộ Tư pháp), Cơ sở dữ liệu hộ nghèo, cận nghèo (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Cơ sở dữ liệu người hưởng chính sách ưu đãi người có công (Bộ Nội vụ)...; dữ liệu bảo đảm "đúng, đủ, sạch, sống".

Phương án xử lý sự cố: Khi trục liên thông gặp sự cố hoặc nghẽn mạng, hệ thống tự động cho phép nộp bản sao điện tử đính kèm hoặc tiếp nhận qua hồ sơ giấy số hóa, bảo đảm không gián đoạn và tuân thủ đúng thời hạn giải quyết thủ tục hành chính theo quy định.

Quyết định cũng nêu rõ các bước của quy trình tổng thể và mô tả trong quy trình thủ tục hành chính sau tái cấu trúc.