Tạm ngưng Nghị định số 46 về an toàn thực phẩm đến khi có luật sửa đổi

Kéo dài tạm ngưng để tránh xáo trộn chính sách, chờ luật mới

Theo Thông báo số 141/TB-VPCP ngày 20/3/2026, Thường trực Chính phủ thống nhất kéo dài thời hạn tạm ngưng hiệu lực Nghị định số 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP về an toàn thực phẩm cho đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và các văn bản hướng dẫn có hiệu lực.

Tạm ngưng Nghị định 46 về an toàn thực phẩm đến khi có luật sửa đổi. (Ảnh minh họa)

Quyết định này được đưa ra sau cuộc họp ngày 16/3 do Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì, với sự tham dự của nhiều bộ, ngành nhằm xử lý những bất cập phát sinh trong quá trình triển khai hai văn bản nói trên.

Theo đó, Bộ Y tế được giao chủ trì, phối hợp các bộ, ngành liên quan khẩn trương rà soát, tiếp thu ý kiến, hoàn thiện hồ sơ để trình Chính phủ ban hành nghị quyết kéo dài thời gian tạm ngưng hiệu lực trước ngày 28/3/2026.

Việc kéo dài tạm ngưng được đánh giá là cần thiết trong bối cảnh hệ thống quy định hiện hành còn chồng chéo, chưa đồng bộ với thực tiễn và thông lệ quốc tế. Đồng thời, đây cũng là giải pháp nhằm tránh gây xáo trộn đột ngột đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, đặc biệt là lĩnh vực nhập khẩu thực phẩm.

Chính phủ cũng yêu cầu trong thời gian chuyển tiếp phải tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước, đẩy mạnh hậu kiểm, kiểm tra và giám sát để bảo đảm an toàn thực phẩm, không để xảy ra khoảng trống quản lý.

Song song với đó, Bộ Y tế được giao khẩn trương hoàn thiện Dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, đồng thời xây dựng nghị định hướng dẫn để bảo đảm triển khai đồng bộ khi luật mới được ban hành.

Trước đó, tại công văn 1705/BYT-ATTP ngày 16/3/2026 về việc báo cáo đánh giá và các giải pháp xử lý các vướng mắc, bất cập của Nghị định 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP, Bộ Y tế cho biết, qua tổng hợp ý kiến từ 25 bộ, ngành, địa phương cùng 40 hiệp hội, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế, nhiều quy định trong Nghị định 46 hiện chưa phù hợp, gây phát sinh chi phí và kéo dài thời gian xử lý thủ tục.

Trên cơ sở đó, các cơ quan chức năng thống nhất đề xuất sửa đổi 15/55 điều của Nghị định 46, tập trung vào các quy định về kiểm tra nhà nước và thủ tục hành chính.

Định hướng xuyên suốt là chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, áp dụng nguyên tắc quản lý rủi ro thay vì kiểm tra đại trà. Việc kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu chỉ áp dụng đối với các sản phẩm chưa kiểm soát được tiêu chuẩn chất lượng hoặc có nguy cơ cao.

Nhiều trường hợp được đề xuất miễn kiểm tra như nguyên liệu nhập khẩu phục vụ sản xuất nội bộ; hàng hóa giá trị thấp qua dịch vụ bưu chính, chuyển phát nhanh; hàng xuất nhập khẩu tại chỗ; giao dịch giữa doanh nghiệp nội địa với doanh nghiệp chế xuất, khu phi thuế quan.

Đáng chú ý, cơ quan soạn thảo đề xuất chấp nhận phiếu kết quả kiểm nghiệm của nước ngoài đối với các sản phẩm đã được cấp Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm, thay vì yêu cầu kiểm nghiệm lại. Quy định này không chỉ giúp giảm thời gian thông quan mà còn giảm đáng kể chi phí cho doanh nghiệp, đồng thời tiệm cận thông lệ quốc tế.

Để khắc phục tình trạng một lô hàng chịu quản lý của nhiều bộ, ngành, Bộ Y tế đề xuất giao UBND cấp tỉnh chỉ định một đầu mối kiểm tra. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm chồng chéo và tăng hiệu quả quản lý.

Bên cạnh đó, nhiều quy định khác cũng được điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn, như truy xuất nguồn gốc không bắt buộc doanh nghiệp duy trì hệ thống dữ liệu phức tạp, nhưng vẫn hướng tới khả năng kết nối với cơ sở dữ liệu quản lý nhà nước; quy định về ghi nhãn sản phẩm được làm rõ để tránh cách hiểu không thống nhất.

Đối với Nghị quyết 66.13, dự kiến sửa đổi 2/16 điều, tập trung vào nội dung công bố hợp quy và kiểm nghiệm. Theo đó, bổ sung trường hợp miễn đăng ký bản công bố hợp quy đối với sản phẩm không tiêu thụ tại thị trường Việt Nam; đồng thời mở rộng công nhận kết quả kiểm nghiệm từ các phòng thử nghiệm nước ngoài đạt chuẩn.

Theo các chuyên gia, doanh nghiệp, việc tạm ngưng Nghị định số 46 không chỉ giúp giảm áp lực chi phí, thủ tục cho doanh nghiệp mà còn tạo dư địa để cơ quan quản lý hoàn thiện chính sách theo hướng minh bạch, hiệu quả và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.

Trong bối cảnh Việt Nam đang hội nhập sâu rộng, yêu cầu đặt ra là hệ thống pháp luật về an toàn thực phẩm phải vừa bảo đảm kiểm soát rủi ro, vừa tạo thuận lợi cho thương mại. Do đó, việc xây dựng Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) đồng bộ, khả thi và phù hợp thông lệ quốc tế được xem là nhiệm vụ cấp thiết trong thời gian tới.

Nguyễn Hạnh