Tăng cường phối hợp trong công tác sức khỏe học đường

Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Triều Minh.

Sự đồng hành thiết thực

Sáng 12/11, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Thị Quyên Thanh tham dự Hội thảo quốc gia về chính sách y tế trường học, tiếp cận nước sạch và vệ sinh trong trường học: Từ bằng chứng tới hành động.

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh nhấn mạnh, hiện nay học sinh dành phần lớn thời gian trong ngày ở trường. Một nguồn nước uống an toàn, một nhà vệ sinh sạch sẽ, thuận tiện hay sự chăm sóc kịp thời khi các em gặp vấn đề về sức khỏe đều ảnh hưởng trực tiếp đến việc học tập và sinh hoạt hằng ngày.

Bảo đảm những điều kiện ấy là một phần trách nhiệm của ngành Giáo dục đối với mỗi học sinh, cần được thực hiện với sự phối hợp thường xuyên của ngành Y tế và chính quyền địa phương.

Chương trình Sức khỏe học đường giai đoạn 2026–2035 đang bước vào giai đoạn đầu triển khai. Đây là thời điểm cần làm rõ những việc phải ưu tiên, nhất là tại những nơi điều kiện chăm sóc sức khỏe, nước sạch và vệ sinh của học sinh còn khó khăn.

Các đại biểu tham dự hội thảo.

Với chủ đề “Từ bằng chứng tới hành động”, Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh tin tưởng, Hội thảo là dịp để các cơ quan quản lý, các nhà khoa học và các đối tác cùng xem xét những vấn đề đặt ra từ thực tiễn, từ đó đề xuất các giải pháp có thể thực hiện được tại địa phương và nhà trường.

Bộ GD&ĐT trân trọng cảm ơn Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) và Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã hỗ trợ thực hiện khảo sát và tổ chức Hội thảo; cảm ơn Bộ Y tế, các bộ, ngành, địa phương và các đối tác đã đồng hành trong công tác sức khỏe học đường. Bộ ghi nhận sự đóng góp của Trường Đại học Y tế công cộng, nhóm nghiên cứu, các nhà trường, thầy cô giáo và các em học sinh đã tham gia khảo sát.

Quan điểm của Bộ GD&ĐT là lấy khả năng tiếp cận và sử dụng dịch vụ của học sinh làm căn cứ để xác định ưu tiên. Các em cần được theo dõi, chăm sóc sức khỏe thường xuyên tại trường. Nguồn nước, nhà vệ sinh và nơi rửa tay phải sử dụng được an toàn, thuận tiện mỗi ngày. Khi xây dựng chính sách và phân bổ nguồn lực, cần quan tâm trước hết đến các trường còn thiếu điều kiện thiết yếu, đồng thời tính đến nhu cầu cụ thể của học sinh khuyết tật và học sinh nữ.

"Tại hội thảo, các địa phương cần chia sẻ những cách làm đã có hiệu quả, nhất là tại các trường còn thiếu nhân sự có chuyên môn y tế; các đại biểu góp ý về căn cứ lựa chọn trường cần đầu tư trước và cách tổ chức quản lý sau đầu tư; các chuyên gia, địa phương và đối tác trao đổi về cách sử dụng kết quả khảo sát để xác định nhu cầu, bố trí nguồn lực và theo dõi những chuyển biến tại trường", Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh đề nghị.

Nhận diện điểm nghẽn và giải pháp

Bà Michaela Bauer – Quyền Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam chia sẻ ý kiến tại hội thảo.

Chia sẻ tại chương trình, bà Michaela Bauer – Quyền Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam cho biết, Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới với mục tiêu trở thành nước thu nhập cao vào năm 2045, trong đó xác định nguồn nhân lực khỏe mạnh, có trình độ và kỹ năng cao là yếu tố trọng điểm để hiện thực hóa mục tiêu này. Giáo dục giữ vai trò then chốt trong chương trình nghị sự đó, và công tác giáo dục sức khỏe cùng các dịch vụ y tế trường học có chất lượng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Đằng sau khát vọng của Việt Nam là một chân lý giản dị: trẻ em học tập tốt hơn khi các em khỏe mạnh, được bảo vệ và cảm thấy an toàn. Khi trẻ em được sử dụng nguồn nước uống an toàn, nhà vệ sinh sạch sẽ, an toàn, có điểm rửa tay với xà phòng, đồng thời được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe và giáo dục sức khỏe ngay tại trường học, điều đó sẽ tạo ra sự thay đổi mang tính bước ngoặt.

"Chúng tôi tiếp tục cam kết hỗ trợ Chính phủ chuyển hóa bằng chứng thành chính sách, chính sách thành kế hoạch, kế hoạch thành đầu tư, và đầu tư thành những thay đổi thực chất, đo lường được trong cuộc sống hằng ngày của trẻ em. Với sự vào cuộc của nhiều bộ, ngành và tất cả các tỉnh, thành phố; các đối tác phát triển, khu vực tư nhân, các tổ chức xã hội và giới học thuật đóng góp nguồn lực đầu tư và chuyên môn", Bà Michaela Bauer – Quyền Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam trao đổi.

Hội thảo có sự hiện diện của nhiều chuyên gia.

Thảo luận tại hội thảo, BS Nguyễn Huy Du - Quyền Trưởng Chương trình Vì sự sống còn và phát triển của trẻ em (UNICEF Việt Nam) cho rằng, Bộ GD&ĐT có thể xây dựng, ban hành, hướng dẫn, công cụ số hóa, bản đồ hóa và xác định trường ưu tiên để triển khai chương trình.

Việc lựa chọn và đầu tư triển khai tại các trường chủ yếu thuộc vai trò của ủy UBND tỉnh/thành phố, Sở GD&ĐT, đặc biệt là UBND cấp xã. Vì vậy, cần tăng cường năng lực tham mưu, lập kế hoạch, quản lý và phân bổ nguồn lực dựa trên một số tiêu chí công bằng, bình đẳng giới, lấy học sinh là trung tâm cho cán bộ Kế hoạch - Tài chính của Sở, cán bộ UBND cấp xã, Phòng Văn hóa - Xã hội cấp xã, Hiệu trưởng và Ban giám hiệu các trường.

Lãnh đạo Bộ GD&ĐT và ba tổ chức của Liên Hợp Quốc (UN) cùng các cán bộ chuyên môn cam kết thúc đẩy sức khoẻ trường học.

Theo TS.BS Bùi Hữu Toàn đến từ Cục Phòng bệnh - Bộ Y tế, các ưu tiên cần tính đến là đảm bảo nước uống an toàn cũng như các điều kiện vệ sinh thực chất hằng ngày. Ưu tiên thứ hai là đưa thực hành vệ sinh thành một hoạt động thường xuyên của nhà trường; giáo dục sức khỏe cần gắn với hướng dẫn và thực hành rửa thay bằng xà phòng, nhất là trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.

Ưu tiên thứ ba là củng cố năng lực y tế trường học và kết nối với y tế cơ sở. Mỗi trường cần xác định rõ được mới phụ trách sức khỏe và đầu mối liên hệ tại trạm y tế với trường còn thiếu nhân lực chuyên môn cần có phương án hỗ trợ phù hợp từ y tế cơ sở đồng thời, tập huấn cho người được giao nhiệm vụ về nhận biết dấu hiệu bất thường, sơ cứu thông báo và truyền khám.

"Về phối hợp, nhà trường chịu trách nhiệm theo dõi điều kiện nước, bảo vệ sinh hằng ngày, ghi nhận học sinh nghỉ do bệnh, biểu hiện sức khỏe bất thường và phản ánh của phụ huynh. Y tế cơ sở là đầu mối hỗ trợ chuyên môn, tiếp nhận và xác minh thông tin, xử lý ban đầu, chuyển khám và phối hợp với cơ quan y tế có thẩm quyền khi cần điều tra, xét nghiệm hoặc xử lý sự cố", TS.BS Bùi Hữu Toàn cho hay.