Đại biểu Quốc hội kiến nghị khơi thông nguồn lực, tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực tăng trưởng

Các ý kiến tập trung đề xuất giải pháp từ hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng giao thông đến cải cách thủ tục hành chính, bảo vệ trẻ em trên môi trường số và nâng cao hiệu quả quản lý thu ngân sách.

Chiều 18/10, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại Tổ về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, dự kiến kế hoạch năm 2027; tình hình thực hiện ngân sách nhà nước, kế hoạch đầu tư công năm 2026 và phương án năm 2027; quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025; việc tổng kết thực hiện Nghị quyết số 66/2013/QH13 và kết thúc đầu tư xây dựng dự án đường Hồ Chí Minh quy mô hai làn xe.

Tổ thảo luận số 12 gồm Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau và Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Thọ. Đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh uỷ Cà Mau, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, Uỷ viên Uỷ ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, điều hành phiên thảo luận.

Bí thư Tỉnh uỷ, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau Nguyễn Hồ Hải điều hành phiên thảo luận Tổ 12, gồm Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau và Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Thọ.

Chú trọng thực thi pháp luật, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp

Đại biểu Phan Chí Hiếu, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Uỷ viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, cơ bản thống nhất với các báo cáo của Chính phủ, đồng thời đánh giá cao kết quả phát triển kinh tế - xã hội và công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế thời gian qua.

Từ thực tiễn triển khai chính sách, đại biểu cho rằng bên cạnh nỗ lực xây dựng pháp luật, cần đặc biệt quan tâm đến khâu tổ chức thi hành. Một số nơi vẫn còn tình trạng cán bộ e ngại trách nhiệm, đùn đẩy công việc; việc phân cấp, phân quyền cho cấp cơ sở chưa luôn đi đôi với năng lực thực hiện, điều kiện cơ sở vật chất và hệ thống công nghệ thông tin.

Đại biểu Phan Chí Hiếu, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Uỷ viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội

đề nghị chuyển trọng tâm từ xây dựng sang tổ chức thi hành pháp luật, khắc phục tình trạng chồng chéo và đùn đẩy trách nhiệm.

Đại biểu đề nghị tăng cường hướng dẫn áp dụng pháp luật, kịp thời tháo gỡ những quy định chồng chéo, mâu thuẫn; phát huy vai trò giải thích pháp luật của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội và nâng cao năng lực cán bộ cơ sở. Việc cắt giảm thủ tục hành chính phải thực chất, minh bạch, khả thi, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Đồng thời, cần giải quyết nhanh các tranh chấp đầu tư, kinh doanh; thực thi nghiêm phán quyết của toà án, trọng tài và tạo điều kiện để doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường khi hoạt động không hiệu quả.

Đầu tư hạ tầng đồng bộ, khơi thông các dự án tồn đọng

Góp ý về dự thảo nghị quyết liên quan đến dự án đường Hồ Chí Minh quy mô hai làn xe, Thiếu tướng Hồ Việt Triều, Giám đốc Công an tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội, đề nghị cân nhắc việc sử dụng thuật ngữ “kết thúc” trong tên gọi nghị quyết, bởi nhu cầu nâng cấp, mở rộng và hoàn thiện kết nối tuyến đường vẫn còn rất lớn.

Theo đại biểu, sau 26 năm triển khai, cần đánh giá toàn diện hiệu quả đầu tư, những kết quả đạt được cũng như các hạn chế; từ đó xác định giải pháp tiếp tục phát huy vai trò của tuyến đường đối với phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao đời sống Nhân dân.

Thiếu tướng Hồ Việt Triều,Giám đốc Công an tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội

kiến nghị đánh giá toàn diện dự án đường Hồ Chí Minh, nâng cấp hạ tầng và tháo gỡ các dự án tồn đọng.

Trung ương cần quan tâm bố trí nguồn lực đầu tư các tuyến kết nối đường Hồ Chí Minh với trung tâm kinh tế, cảng biển, vùng nguyên liệu và khu vực vùng sâu, vùng xa.

Đối với Cà Mau, một số đoạn tuyến được thiết kế từ nhiều năm trước hiện chịu áp lực giao thông ngày càng lớn. Vì vậy, đại biểu đề nghị xem xét nâng cấp, mở rộng phù hợp với nhu cầu phát triển và khả năng kết nối liên vùng.

Về điều hành kinh tế - xã hội, đại biểu kiến nghị rà soát các động lực tăng trưởng truyền thống; bố trí khu công nghiệp gắn với vùng nguyên liệu và nhu cầu chế biến; phát triển hạ tầng 5G, dữ liệu và công nghệ lõi trong nước.

Đối với các dự án tồn đọng, cần có quy trình thống nhất, quy định rõ cơ quan lấy ý kiến, thời hạn trả lời và trách nhiệm xử lý, tránh để thủ tục kéo dài làm lãng phí nguồn lực. Đại biểu cũng lưu ý cần đổi mới công tác kiểm tra, giám sát và đánh giá cán bộ theo hướng thực chất, khuyến khích tinh thần trách nhiệm, chủ động nhận nhiệm vụ.

Đo lường chất lượng tăng trưởng từ thực tiễn

Đại biểu Đinh Ngọc Minh, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, nhấn mạnh yêu cầu đánh giá hiệu quả điều hành kinh tế không chỉ dựa vào các chỉ tiêu tăng trưởng mà cần xem xét tác động thực tế đối với đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đại biểu đề nghị tăng cường giám sát việc cắt giảm thủ tục hành chính, xác định rõ thủ tục nào được cắt giảm, mức độ đơn giản hoá và hiệu quả mang lại. Đặc biệt, cần đánh giá khả năng duy trì hoạt động, tạo việc làm và thu nhập của doanh nghiệp nhỏ và vừa, qua đó có giải pháp hỗ trợ phù hợp.

Đại biểu Đinh Ngọc Minh, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đề nghị đánh giá chất lượng tăng trưởng từ thực tiễn, giảm chi phí logistics và tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển.

Theo đại biểu, chất lượng tăng trưởng cần được xem xét gắn với các chi phí xã hội như ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông, ngập úng đô thị và tình trạng lãng phí nguồn lực. Bên cạnh đó, cần giảm chi phí logistics thông qua cải thiện kết nối đường sắt với cảng biển, phát triển hệ thống cảng sông, cảng biển và đơn giản hoá quy trình thông quan hàng hoá.

Đại biểu cũng đề xuất khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu quốc gia, trong đó có dữ liệu định danh điện tử, để nâng cao chất lượng thống kê lao động, phục vụ hoạch định chính sách việc làm.

Đối với chính sách thu hồi đất, cần xác định rõ trường hợp thật sự cần thiết, xem xét thận trọng phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, bảo đảm hài hoà lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân.

Một giải pháp đáng chú ý được đại biểu nêu là nghiên cứu cơ chế hỗ trợ mặt bằng, nhà xưởng xây sẵn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, giúp giảm chi phí đầu tư ban đầu, tạo điều kiện để doanh nghiệp tập trung nguồn lực vào sản xuất, mở rộng quy mô và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Tăng cường bảo vệ trẻ em trên môi trường số

Ở lĩnh vực văn hoá - xã hội, đại biểu Trần Hoài Nam, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, đề nghị bổ sung đánh giá về tình trạng học sinh sử dụng điện thoại thông minh, thiết bị điện tử và mạng xã hội, cùng những tác động đến sức khoẻ thể chất, tinh thần và sự phát triển toàn diện của trẻ em.

Đại biểu dẫn số liệu khảo sát 2.775 trẻ em tại 16 tỉnh, thành phố do cơ quan chức năng thực hiện vào tháng 11/2025. Theo đó, 47,9% trẻ em được khảo sát sử dụng Internet từ 1 - 3 giờ mỗi ngày; 18,8% sử dụng từ 4 - 6 giờ và 2,3% sử dụng trên 10 giờ. Đáng chú ý, toàn bộ trẻ em tham gia khảo sát cho biết từng gặp ít nhất một nguy cơ trên môi trường mạng.

Đại biểu Trần Hoài Nam, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội đề xuất tăng cường quản lý việc sử dụng thiết bị điện tử trong trường học và bảo vệ trẻ em trước các nguy cơ trên môi trường mạng.

Từ thực tế này, đại biểu đề nghị nghiên cứu quy định thống nhất về quản lý điện thoại, thiết bị điện tử trong trường học phù hợp với từng cấp học; tăng cường xác thực độ tuổi và trách nhiệm bảo vệ trẻ em của các nền tảng số. Đồng thời, cần trang bị kỹ năng số, kỹ năng an toàn trên mạng, kiến thức chăm sóc sức khoẻ tinh thần cho học sinh; mở rộng các hoạt động thể thao, văn hoá, vui chơi lành mạnh để tạo thêm lựa chọn ngoài môi trường trực tuyến.

Đại biểu cũng kiến nghị tổ chức khảo sát định kỳ trên phạm vi toàn quốc về tình hình sử dụng thiết bị điện tử và sức khoẻ học sinh; đồng thời phân công rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, nhiệm vụ và thời hạn thực hiện để các giải pháp bảo vệ trẻ em đi vào thực chất.

Gắn quản lý thu ngân sách với tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp

Đóng góp ý kiến về tình hình thực hiện ngân sách nhà nước năm 2026, dự toán ngân sách nhà nước và phương án phân bổ ngân sách Trung ương năm 2027, đại biểu Nguyễn Duy Thanh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, đề nghị gắn yêu cầu thu ngân sách với trách nhiệm giải phóng dòng tiền hợp pháp cho doanh nghiệp, nhất là trong thực hiện chính sách hoàn thuế giá trị gia tăng.

Theo đại biểu, chống thất thu, ngăn chặn gian lận thuế là yêu cầu cần thiết, nhưng công tác kiểm soát phải đi đôi với trách nhiệm giải quyết hoàn thuế đúng điều kiện, đúng thời hạn. Nếu hồ sơ đủ điều kiện nhưng chậm được hoàn thuế, doanh nghiệp có thể thiếu hụt dòng tiền, phải tăng vay vốn, chịu thêm chi phí lãi vay và gặp khó khăn trong việc tiếp nhận đơn hàng mới.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội,

kiến nghị hoàn thuế đúng hạn, số hoá hồ sơ quá hạn và gắn quản lý thu ngân sách với việc nuôi dưỡng nguồn thu bền vững.

Đại biểu kiến nghị điều chỉnh nguyên tắc quản lý thu theo hướng thu đúng, thu đủ, kịp thời theo quy định pháp luật, đồng thời gắn việc mở rộng cơ sở thu với nhiệm vụ nuôi dưỡng nguồn thu bền vững. Việc giải quyết hoàn thuế cần căn cứ mức độ rủi ro và đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định, tránh cách thức kiểm soát cứng nhắc gây ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của doanh nghiệp.

Đại biểu cũng đề xuất đẩy mạnh số hoá hồ sơ hoàn thuế quá hạn, làm rõ nguyên nhân chậm xử lý và xác định trách nhiệm của cơ quan, đơn vị liên quan. Hiệu quả quản lý thu ngân sách không nên chỉ được nhìn nhận qua số thu đạt được, mà còn cần gắn với việc bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người nộp thuế, duy trì và phục hồi hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Các ý kiến tại phiên thảo luận cho thấy yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội không chỉ nằm ở việc ban hành những quyết sách phù hợp mà còn ở hiệu quả tổ chức thực hiện, khả năng tháo gỡ vướng mắc và mức độ lan tỏa đến người dân, doanh nghiệp.

Từ hoàn thiện thể chế, nâng cao trách nhiệm thực thi pháp luật, đầu tư hạ tầng đồng bộ đến cải cách thủ tục hành chính, giải quyết hoàn thuế và bảo vệ trẻ em trên môi trường số, các đại biểu đề xuất nhiều giải pháp cụ thể nhằm sử dụng hiệu quả nguồn lực, giảm chi phí xã hội và củng cố nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong thời gian tới./.