Tăng trưởng hai con số: Việt Nam cần những 'đầu kéo' nào?

Đầu tư công, FDI và tư nhân đồng loạt tăng tốc

Kinh tế Việt Nam đã đạt tốc độ tăng trưởng 8,02% trong năm 2025 và bức tranh tăng trưởng GRDP của các địa phương cũng khá tích cực. Báo cáo của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho thấy, nhóm tỉnh, thành phố duy trì đà tăng trưởng khá từ 7,0% đến 10% chiếm tỷ trọng lớn với 23/34 địa phương. Đáng chú ý, có 6 địa phương bứt phá trên 10%.

“Tăng trưởng kinh tế đạt 8,02% thể hiện nỗ lực vượt bậc của tất cả hệ thống chính trị, bộ ngành, địa phương, doanh nghiệp và người dân. Nền tảng vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát trong giới hạn cho phép, chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ tiếp tục được duy trì hỗ trợ, giúp doanh nghiệp và người dân củng cố niềm tin, tạo dư địa thuận lợi cho phát triển kinh tế”, bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê nhận định.

Năm 2025, tăng trưởng GDP Việt Nam đạt 8,02% so với năm trước, chỉ thấp hơn tốc độ tăng của năm 2022 trong giai đoạn 2011-2025 (Ảnh minh họa: KT)

Trong bức tranh kinh tế năm 2025, có thể nói, đầu tư là một dấu ấn nổi bật. Lần đầu tiên, đã có tới 3 đợt đồng loạt khởi công, khánh thành các dự án, trong đó có rất nhiều dự án lớn với tổng số 564 công trình, tổng mức đầu tư hơn 5,14 triệu tỷ đồng. Trong đó, các dự án do tư nhân cả trong và ngoài nước đầu tư là 3,84 triệu tỷ đồng (chiếm 74,6%), Nhà nước đầu tư khoảng 1,3 triệu tỷ đồng (chiếm 25,4%).

Một nguồn lực khổng lồ đã được huy động cho đầu tư phát triển. Năm 2025, theo báo cáo của Bộ Tài chính, tổng vốn đầu tư toàn xã hội ước đạt trên 4,15 triệu tỷ đồng, bằng khoảng 32,3% GDP; tính chung 5 năm 2021-2025, ước đạt trên 17,3 triệu tỷ đồng, tăng 44,6% so với giai đoạn trước, trong đó đầu tư công đạt khoảng 3,4 triệu tỷ đồng, tăng gần 55%.

“Năm 2025, chúng ta đã dành khoảng 1,08 triệu tỷ đồng cho đầu tư phát triển - cao nhất kể từ trước tới nay”, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết.

Năm 2025, hàng loạt dự án, công trình lớn được khởi công, khánh thành (Ảnh minh họa: KT)

Không chỉ đầu tư công đạt mức “nhất”, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cũng đạt mức cao với tổng số vốn FDI đăng ký trong năm 2025 đạt 38,4 tỷ USD và vốn giải ngân đạt 27,62 tỷ USD - mức cao nhất trong giai đoạn 2021-2025.

“Chúng ta đã thu hút được nhiều nhà đầu tư chiến lược, dự án quy mô lớn trong lĩnh vực điện tử, bán dẫn, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo… Điều này đã thể hiện vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng bán dẫn, sản xuất công nghệ cao toàn cầu, mở ra cơ hội tăng cường thu hút FDI trong lĩnh vực công nghệ cao giai đoạn tới”, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nói.

Bên cạnh đó, đầu tư tư nhân trong nước cũng diễn biến tích cực. Năm 2025, cả nước ghi nhận gần 297.500 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 27,4% so với năm 2024, với tổng vốn đăng ký của doanh nghiệp thuộc khu vực tư nhân bổ sung vào nền kinh tế ước đạt hơn 6,35 triệu tỷ đồng, tăng 77,8% so với năm 2024.

Những trụ cột cho tăng trưởng kinh tế giai đoạn mới

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, tăng trưởng kinh tế năm 2025 đạt kết quả tích cực, cho thấy nội lực và khả năng thích ứng của nền kinh tế Việt Nam đang dần được củng cố. Đây là điểm tựa tốt cho tăng trưởng kinh tế trong năm 2026 và những năm sau.

Tuy nhiên, bước sang giai đoạn mới 2026 - 2030, kinh tế trong nước đứng trước nhiều thách thức bất định với nhiều cơ hội đan xen thách thức, việc duy trì và đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao trong những năm tiếp theo đòi hỏi sự nỗ lực vượt bực của cả nền kinh tế, đồng thời phải hội tụ đồng bộ nhiều điều kiện quan trọng, cả về nền tảng vĩ mô, nguồn lực tăng trưởng, chất lượng phát triển và năng lực điều hành chính sách.

PGS. TS. Ngô Trí Long, chuyên gia kinh tế cho rằng, mục tiêu tăng trưởng GDP 10% năm 2026 là rất tham vọng, song hoàn toàn có cơ sở nếu Việt Nam phát huy các “đầu kéo” đủ mạnh và triển khai chính sách đột phá, đồng bộ và quyết liệt.

“Động lực quyết định vẫn là đầu tư, đặc biệt là đầu tư công và đầu tư tư nhân quy mô lớn. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, để đạt tăng trưởng hai chữ số, tỉ lệ đầu tư toàn xã hội cần duy trì khoảng 34-36% GDP, cao hơn mức trung bình hiện nay. Trọng tâm không phải là “chi nhiều hơn”, mà là giải ngân nhanh, đúng dự án, đúng trọng tâm vào hạ tầng chiến lược, năng lượng, logistics, công nghiệp chế biến - chế tạo và các ngành có hệ số lan tỏa cao”, PGS. TS. Ngô Trí Long nêu quan điểm.

Để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đạt trên 10%, theo tính toán của Bộ Tài chính, nhu cầu đầu tư toàn xã hội sẽ lên tới 4,93 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 33-33,7% GDP. Nhu cầu này cao hơn đáng kể (khoảng 18,7%) so với mức 4,15 triệu tỷ đồng của năm 2025. Điều này đặt ra áp lực rất lớn trong việc huy động nguồn lực cho đầu tư phát triển mặc dù có những yếu tố thuận lợi như sự phục hồi của nền kinh tế và sự gia tăng niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp vào tiềm năng tăng trưởng của Việt Nam.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, thúc đẩy đầu tư tư nhân chưa được như kỳ vọng và việc xúc tiến các dự án FDI quy mô lớn còn gặp nhiều vướng mắc. Tư lệnh ngành Tài chính cũng chỉ rõ, một điểm yếu hiện nay, đó là tăng trưởng kinh tế vẫn phụ thuộc vào nguồn vốn tín dụng; vai trò của thị trường chứng khoán trong huy động vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp, nền kinh tế cần được phát huy hơn nữa.

TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế, Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ cho rằng, cần xác định chính sách tài khóa là trụ cột chủ lực, chính sách tiền tệ đóng vai trò hỗ trợ. Trọng tâm là kích cầu đầu tư và tiêu dùng, giữ vững “mặt trận” xuất khẩu truyền thống, đồng thời đẩy mạnh xuất khẩu dịch vụ và khai thác hiệu quả hơn các động lực tăng trưởng mới.

Đi cùng với đó là triển khai đồng bộ các giải pháp mang tính cấu trúc, như nâng hạng thị trường chứng khoán theo đúng lộ trình; từng bước vận hành Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng; thành lập thị trường carbon; xây dựng trung tâm giao dịch bất động sản; nâng cấp thị trường giao dịch hàng hóa. Đồng thời, cần chú trọng bình ổn các thị trường then chốt như nhà đất, tỷ giá và vàng để hạn chế rủi ro lan truyền.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia kinh tế cũng khuyến nghị, tăng trưởng bền vững không thể chỉ dựa vào nỗ lực ngắn hạn. Phép thử thực sự nằm ở khả năng củng cố nền tảng tăng trưởng và chuyển hóa cải cách thể chế thành hành động cụ thể. Nếu thể chế thực sự trở thành lợi thế cạnh tranh, đầu tư công được triển khai hiệu quả và dư địa chính sách được sử dụng hợp lý, mục tiêu cao sẽ có cơ sở. Ngược lại, nếu cải cách chậm nhịp và thực thi thiếu nhất quán, tăng trưởng cao khó có thể đi kèm với tính bền vững trong trung và dài hạn.

Cẩm Tú/VOV.VN