Tạo đà chuyển đổi số, nâng tầm giáo dục Đất Tổ

Các kỹ năng công nghệ thông tin được thầy và trò Trường THPT Nguyễn Tất Thành (phường Việt Trì) ứng dụng trong tiết học Vật lý.

Chuyển đổi số trong quản lý

Chuyển đổi số trong giáo dục bắt đầu từ thay đổi cách quản lý và cách vận hành của toàn ngành. Sau khi Nghị quyết số 57-NQ/TW được triển khai, ngành GD&ĐT Phú Thọ đã tập trung vào việc mang tính nền tảng: Xây dựng cơ sở dữ liệu ngành và triển khai quản trị nhà trường trên môi trường số. Khi dữ liệu về trường học, giáo viên, học sinh được số hóa, cập nhật và kết nối với kho dữ liệu dùng chung của tỉnh và Bộ GD&ĐT, công tác quản lý không còn thực hiện chủ yếu bằng hồ sơ giấy và báo cáo thủ công, mà từng bước chuyển sang quản lý dựa trên dữ liệu.

Từ nền tảng dữ liệu, các phần mềm quản trị nhà trường, sổ điểm điện tử, học bạ điện tử, hệ thống liên lạc điện tử giữa nhà trường và phụ huynh được triển khai đồng bộ tại các cơ sở giáo dục. Điều này giúp giảm thủ tục hành chính, giảm áp lực sổ sách cho giáo viên và giúp công tác quản lý minh bạch hơn, kịp thời hơn, tạo điều kiện để các nhà trường từng bước vận hành trên môi trường số.

Cùng với xây dựng dữ liệu và hệ thống quản trị số, ngành Giáo dục từng bước đầu tư hạ tầng và thiết bị phục vụ chuyển đổi số. Các cơ sở giáo dục được định hướng bố trí tối thiểu 1% kinh phí cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đồng thời, ngành phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông, công nghệ thông tin triển khai nhiều giải pháp như phòng học STEM, thiết bị hiển thị, nền tảng dạy học trực tuyến, qua đó từng bước cải thiện điều kiện triển khai dạy học và quản trị trên môi trường số.

Một điểm đáng chú ý trong quá trình triển khai là chuyển đổi số trong giáo dục không được thực hiện theo cách mỗi trường làm một kiểu, mà được triển khai theo hướng xây dựng hệ thống dùng chung toàn ngành, từ cơ sở dữ liệu, phần mềm quản lý đến các nền tảng dạy học trực tuyến. Cách làm này giúp tiết kiệm chi phí đầu tư, bảo đảm tính đồng bộ trong quản lý và tạo điều kiện để ngành Giáo dục từng bước hình thành hệ sinh thái giáo dục số.

Đồng chí Hoàng Mạnh Cường - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT cho biết: Mục tiêu của chuyển đổi số trong giáo dục không chỉ là hiện đại hóa phương tiện dạy học mà quan trọng hơn là xây dựng hệ thống quản trị giáo dục dựa trên dữ liệu, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý, đổi mới phương pháp dạy học và từng bước nâng cao chất lượng giáo dục. Khi quản lý được thực hiện trên môi trường số, dữ liệu được cập nhật theo thời gian thực, thì việc điều hành của ngành và của các nhà trường cũng kịp thời, chính xác hơn.

Khi lớp học bước vào môi trường số

Chuyển đổi số trong giáo dục không chỉ nằm ở những phần mềm quản lý hay cơ sở dữ liệu, mà thể hiện rõ nhất trong lớp học – nơi bảng đen, phấn trắng dần song hành với bài giảng điện tử, học liệu số và các nền tảng học tập trực tuyến. Với quy mô quản lý 1.935 cơ sở giáo dục, gồm 708 trường mầm non, 441 trường tiểu học, 611 trường THCS, 137 trường THPT, 33 trung tâm giáo dục thường xuyên, 1 trường trung cấp và 4 trường cao đẳng, chuyển đổi số trong ngành Giáo dục Phú Thọ không phải là câu chuyện của một vài trường, mà là sự thay đổi trong toàn hệ thống giáo dục.

Đến nay, 100% cơ sở giáo dục trong tỉnh đã sẵn sàng triển khai dạy học trực tuyến khi cần thiết; nhiều nền tảng dạy học trực tuyến như Google Classroom, Microsoft Teams, Zoom, K12Online... được sử dụng trong dạy học và giao bài cho học sinh. Cùng với đó, 100% cơ sở giáo dục sử dụng các nền tảng số để thông tin, liên lạc với phụ huynh về tình hình học tập của học sinh, góp phần tăng cường sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong quản lý, giáo dục học sinh.

Một trong những nội dung quan trọng của chuyển đổi số trong giáo dục là xây dựng kho học liệu số. Thông qua các cuộc thi thiết kế bài giảng điện tử, thiết kế thiết bị dạy học số, ngành Giáo dục đã từng bước xây dựng hệ thống học liệu điện tử dùng chung, bổ sung vào kho tài nguyên của ngành và chia sẻ trên cổng thông tin điện tử. Đồng thời, 100% cơ sở giáo dục khai thác và sử dụng các kho học liệu trực tuyến dùng chung trên các nền tảng số, qua đó góp phần đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá và tạo điều kiện để học sinh có thể học tập mọi lúc, mọi nơi.

Ngành Giáo dục đã tổ chức nhiều lớp tập huấn về kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng bài giảng số, giáo dục STEM, kỹ năng quản lý và giáo dục học sinh trên môi trường mạng, qua đó từng bước nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên trong toàn ngành.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số trong giáo dục vẫn còn những khó khăn, nhất là về hạ tầng công nghệ thông tin ở vùng sâu, vùng xa và kỹ năng số của một bộ phận giáo viên chưa đồng đều. Điều đó cho thấy, chuyển đổi số trong giáo dục không thể thực hiện trong thời gian ngắn, mà là quá trình lâu dài, cần tiếp tục đầu tư hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực và hoàn thiện các nền tảng số. Nhưng từ những gì đã triển khai, có thể thấy chuyển đổi số đang từng bước làm thay đổi cách dạy, cách học và cách quản lý trong ngành Giáo dục, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho địa phương trong giai đoạn tới. Nghị quyết số 57-NQ/TW vì thế không chỉ mở ra một hướng đi mới cho chuyển đổi số trong ngành Giáo dục, mà còn đặt nền móng hình thành nguồn nhân lực số - yếu tố quyết định năng lực phát triển trong kỷ nguyên số. Khi chuyển đổi số bắt đầu từ nhà trường, đó cũng chính là lúc tương lai được chuẩn bị từ hôm nay.