Tạo không gian để Hà Nội phát huy vai trò dẫn dắt, lan tỏa văn hóa

Phát triển Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc"

Lễ hội thiết kế sáng tạo Hà Nội đang định vị được thương hiệu riêng, thu hút đông đảo cộng đồng sáng tạo và người dân, đặc biệt là du khách. Ảnh: Hoàng Lân

Ngày 17-3, Tổng Bí thư Tô Lâm ký ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về "Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới".

Nghị quyết nhấn mạnh, xây dựng và phát triển Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc"; lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển. Đặt văn hóa ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, "Văn hiến - bản sắc - sáng tạo" là giá trị cốt lõi xuyên suốt, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm, nền tảng hình thành bản lĩnh, trí tuệ và động lực phát triển.

Công viên với hạ tầng xanh rộng mở là không gian ưa thích của người dân. Ảnh: Duy Khánh

Về vấn đề văn hóa, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) có 1 chương quy định phát triển văn hóa - xã hội, trong đó dành một điều về phát triển văn hóa, thể thao, du lịch. Dự thảo Luật quy định thẩm quyền của HĐND thành phố trong việc ban hành các chính sách quan trọng nhằm bảo vệ, phát triển văn hóa, thể thao và công nghiệp văn hóa của Thủ đô, qua đó cụ thể hóa vai trò của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương trong quyết định các vấn đề có ý nghĩa lâu dài đối với bản sắc, hình ảnh và sức cạnh tranh của Thủ đô.

Việc quy định các chính sách khuyến khích, huy động nguồn lực xã hội hóa, định mức và chế độ chi ngân sách cho bảo vệ và phát triển văn hóa, thể thao, cũng như cơ chế hỗ trợ cá nhân, tổ chức tham gia cải tạo, bảo vệ khu vực và công trình kiến trúc có giá trị nhằm đa dạng hóa nguồn lực đầu tư, giảm áp lực cho ngân sách nhà nước, đồng thời phát huy vai trò của cộng đồng và khu vực tư nhân trong gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa, kiến trúc đặc trưng của Thủ đô.

Dự thảo cũng quy định về tổ chức, hoạt động, cơ chế quản lý và các chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển khu phát triển thương mại và văn hóa, trung tâm công nghiệp văn hóa và các loại hình thiết chế văn hóa khác nhằm tạo hành lang pháp lý thúc đẩy hình thành và phát triển các không gian văn hóa - sáng tạo, gắn kết giữa bảo tồn giá trị văn hóa với phát triển kinh tế, du lịch và dịch vụ, góp phần xây dựng Thủ đô trở thành trung tâm văn hóa lớn của cả nước và khu vực.

Tạo động lực cho văn hóa phát triển mạnh mẽ

Về lĩnh vực văn hóa trong dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), luật sư Nguyễn Hưng Quang, Trưởng Văn phòng Luật sư NHQuang & Cộng sự cho biết, Luật Thủ đô 2024 đã có những quy định hỗ trợ cho sự phát triển công nghiệp văn hóa của Hà Nội, những thiết chế cụ thể để đưa ra các mô hình pháp lý cho sự phát triển văn hóa tại Thủ đô. Bên cạnh đó, có quy định liên quan đến cơ chế ưu đãi, thu hút nhà đầu tư chiến lược vào các lĩnh vực mà Hà Nội thu hút đầu tư, trong đó có lĩnh vực văn hóa.

Luật Thủ đô còn có chính sách về cơ chế hợp tác công tư và sử dụng tài sản công sử dụng trong lĩnh vực văn hóa. Đến dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), tiếp tục giữ lại những chính sách hiệu quả của Luật Thủ đô 2024 để tạo động lực cho phát triển văn hóa.

Trưởng Văn phòng Luật sư NHQuang & Cộng sự Nguyễn Hưng Quang trao đổi với PV. Ảnh: N.P

Dự thảo Luật có quy định tổ chức, hoạt động, cơ chế quản lý, chính sách ưu đãi, hỗ trợ khu phát triển thương mại và văn hóa, trung tâm công nghiệp văn hóa, các loại hình thiết chế văn hóa khác. Quy định này nhằm tạo hành lang pháp lý thúc đẩy hình thành và phát triển các không gian văn hóa - sáng tạo, gắn kết giữa bảo tồn giá trị văn hóa với phát triển kinh tế, du lịch và dịch vụ, góp phần xây dựng Thủ đô trở thành trung tâm văn hóa lớn của cả nước và khu vực.

Lễ hội kỷ niệm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa năm 2025 có sử dụng công nghệ biểu diễn hiện đại. Ảnh: M.H

Dự thảo Luật giao Chủ tịch UBND thành phố quyết định quản lý, cấp phép đối với một số lĩnh vực cụ thể xuất phát từ yêu cầu thực tiễn là các hoạt động này diễn ra thường xuyên, đa dạng, có tính đặc thù cao, đòi hỏi cơ quan quản lý ở cấp thành phố phải kịp thời xem xét, quyết định để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

“Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) lần này đề xuất, kiến nghị mở rộng thêm thẩm quyền cho Thủ đô Hà Nội, đề xuất HĐND thành phố ban hành các chính sách thu hút các nhà đầu tư vào Hà Nội, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa. Như vậy, sẽ khuyến khích thêm nhiều cơ hội cho sự phát triển công nghiệp văn hóa”, luật sư Nguyễn Hưng Quang bày tỏ.

Dự thảo Luật có thêm chính sách ưu đãi, hỗ trợ người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, nghệ nhân, người thực hành di sản văn hóa phi vật thể, vận động viên, huấn luyện viên. Quy định này nhằm trao cho HĐND thành phố thẩm quyền ban hành chính sách ưu đãi, hỗ trợ đối với người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, nghệ nhân, người thực hành di sản văn hóa phi vật thể, vận động viên và huấn luyện viên. Qua đó, tạo cơ sở pháp lý để Thủ đô chủ động đầu tư, bồi dưỡng và đãi ngộ đội ngũ nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực mang tính bản sắc, biểu tượng và sức mạnh mềm của quốc gia.

Ngoài ra, trong dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), bên cạnh chính sách quy định riêng còn có quy định liên quan đến hoạt động văn hóa nằm trong các chính sách khác như: Ưu đãi đầu tư, thử nghiệm có kiểm soát; trọng dụng, bồi dưỡng nhân tài, thu hút nhân tài, nguồn nhân lực chất lượng cao cho Hà Nội…

“Với những thẩm quyền đang được đề xuất trong dự thảo, Luật Thủ đô (sửa đổi) có thể mang lại cho Hà Nội tính chủ động, thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô”, luật sư Nguyễn Hưng Quang nhấn mạnh.

Nhật Nam