Tạo không gian sinh hoạt tại địa bàn

"Điểm tựa" mỗi ngày

Mới sáng sớm, tại “Điểm chăm sóc người cao tuổi ban ngày” ở phường Bình Tân, tiếng cười nói đã rộn ràng. Người tập thể dục, người trò chuyện, có cụ ông, cụ bà vừa bước vào đã chủ động tìm bạn quen để hỏi thăm sức khỏe. Vốn ở trong nhà cả ngày, từ khi biết hoạt động nơi này, bà Trần Thị Xuân Hương (82 tuổi, ngụ phường Bình Tân) liền đến tham gia. “Ban đầu tôi nghĩ đến đây chắc chỉ để kiểm tra sức khỏe. Tới rồi mới thấy có nhiều hoạt động, gặp được những người cùng tuổi, cùng hoàn cảnh. Có người nói chuyện vui lắm, hôm nào không đi lại thấy nhớ”, bà Hương tâm sự.

Một buổi sinh hoạt tại "Điểm chăm sóc người cao tuổi ban ngày" ở phường Bình Tân, TPHCM. Ảnh: THÀNH SƠN

Theo ông Vũ Hồng Ninh, Chủ tịch Hội Người cao tuổi phường Bình Tân, đối với nhiều người, nơi này không đơn thuần là một điểm sinh hoạt mà còn là “ngôi nhà chung”, nơi họ được gặp gỡ bạn bè, được quan tâm chăm sóc sức khỏe và cảm nhận sự sẻ chia của cộng đồng. Người đến trước rủ người đến sau; người thuộc các bài tập sẽ hướng dẫn người chưa biết và những câu chuyện đời thường cứ nối dài từ buổi này sang buổi khác. Mô hình này đã mở ra thêm một không gian chăm sóc tại cộng đồng để các cụ không chỉ sống lâu hơn, mà còn có thêm cơ hội sống vui, sống khỏe và sống có kết nối ngay tại nơi mình sinh sống.

Hình thành cộng đồng gắn kết

Theo ông Nguyễn Văn Sử, Chủ tịch UBND phường Bình Tân, đây là mô hình đầu tiên trên địa bàn thành phố. Sau hơn 1 tuần hoạt động, mô hình đã thu hút đông đảo người cao tuổi tham gia. Tại đây, cô bác được theo dõi, tư vấn và chăm sóc sức khỏe ban đầu; đồng thời tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, giao lưu và chia sẻ kiến thức về chăm sóc sức khỏe. Không gian ấy vì thế không đơn thuần là một điểm chăm sóc sức khỏe, mà còn là nơi để cô bác bước ra khỏi căn nhà quen thuộc, gặp gỡ bạn bè và duy trì những thói quen sinh hoạt tích cực.

Phường Bình Tân đang xây dựng khu vực trồng cây thuốc Nam với mong muốn người cao tuổi không chỉ đến để được chăm sóc sức khỏe mà còn có thể trực tiếp tham gia những hoạt động phù hợp như trồng các loại cây thuốc Nam. Thông qua hoạt động này, cô bác vừa có thêm không gian vận động, sinh hoạt, vừa có thể chia sẻ những kinh nghiệm, kiến thức về cây thuốc Nam với cộng đồng. Quan trọng hơn, các cụ sẽ cảm nhận mình vẫn có thể làm những việc có ích, tiếp tục đóng góp cho gia đình và xã hội, chứ không chỉ là đối tượng được chăm sóc.

Ông Nguyễn Văn Sử chia sẻ thêm: Việc đưa mô hình "Điểm chăm sóc người cao tuổi ban ngày" vào hoạt động là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của địa phương nhằm cụ thể hóa chủ trương chăm lo người cao tuổi bằng những việc làm thiết thực. Mỗi cô bác đều là "kho tàng" kinh nghiệm, là chỗ dựa tinh thần của mỗi gia đình và là vốn quý của cộng đồng.

Chính quyền địa phương sẽ tiếp tục phối hợp ngành y tế, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và các tổ chức xã hội để duy trì, phát triển mô hình, tạo điều kiện để người cao tuổi được chăm sóc sức khỏe, được lắng nghe, được tham gia các hoạt động phù hợp và tiếp tục đóng góp trí tuệ, kinh nghiệm vào sự phát triển của địa phương. Phường cũng sẽ đẩy mạnh huy động các nguồn lực xã hội hóa để mô hình hoạt động hiệu quả, lâu dài và phục vụ ngày càng nhiều người cao tuổi hơn.

Kiến tạo mô hình chăm sóc người cao tuổi thế hệ mới

Già hóa dân số đang đặt ra yêu cầu đổi mới mô hình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi (NCT) từ điều trị từng bệnh riêng lẻ sang quản lý toàn diện cả thể chất, tinh thần và khả năng vận động.

* PGS-TS-BS LÊ ĐÌNH THANH, Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất:

Hình thành bệnh viện lão khoa thế hệ mới

Bản chất gánh nặng y tế ở NCT nằm ở chỗ họ không chỉ mắc một bệnh đơn lẻ mà mang trong mình đa bệnh lý, sử dụng đa thuốc và những hội chứng lão khoa như suy yếu, té ngã, sa sút trí tuệ. Thực tế này đòi hỏi tư duy chăm sóc phải tích hợp. Việc chuyển đổi từ mô hình truyền thống (lấy bệnh làm trung tâm, thụ động xử trí đợt cấp) sang bệnh viện lão khoa thế hệ mới (lấy con người làm trung tâm, chủ động dự phòng và quản lý bệnh mạn tính từ sớm) là yêu cầu cấp thiết.

Bệnh viện lão khoa thế hệ mới (Smart Geriatric Hospital) đặt NCT ở vị trí trung tâm, vận dụng khung 4M (What Matters - Điều người bệnh coi trọng, Medication - Quản lý thuốc, Mentation - Tinh thần và nhận thức, Mobility - Vận động và độc lập) làm kim chỉ nam. Mô hình này tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) trong sàng lọc, dự báo, chẩn đoán, tối ưu điều trị; áp dụng y học chính xác (sinh học phân tử, kiểu hình chức năng); phát triển bệnh viện số và hướng tới chăm sóc dựa trên giá trị.

Động lực then chốt để vận hành hệ thống này chính là mô hình viện - trường. Khi bệnh viện và đại học hòa quyện thành một cỗ máy tri thức, ba sứ mệnh chăm sóc - đào tạo - nghiên cứu sẽ tương hỗ lẫn nhau, khép kín chuỗi giá trị từ giường bệnh đến nghiên cứu, tạo giải pháp, đào tạo và cải thiện thực hành.

* Ông ĐINH HỒNG PHONG, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội:

Tìm lại tuổi xuân từ cơ sở dưỡng lão bán trú

TP Hà Nội hiện có khoảng 1,4 triệu NCT, chiếm khoảng 16,3% dân số. Ước tính đến năm 2040, tỷ lệ này có thể tiếp tục tăng lên khoảng 20%. Trong bối cảnh thủ đô đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, nhu cầu quản lý bệnh mạn tính, phục hồi chức năng và chăm sóc sức khỏe tinh thần ngay nơi cư trú cho NCT trở nên cấp thiết.

Từ tháng 6-2026 tới nay, Hà Nội đã đưa Mô hình thí điểm chăm sóc NCT ban ngày vào hoạt động tại trạm y tế ở 6 phường, xã: Long Biên, Quốc Oai, Đống Đa, Việt Hưng, Bồ Đề và Tây Hồ. Đây là giải pháp đột phá, hiệu quả và có ý nghĩa xã hội rất lớn. Đó không chỉ là nơi cấp phát thuốc mà trở thành chỗ dựa tin cậy cho tuổi xế chiều, nơi những NCT được tìm lại tuổi xuân từ cơ sở dưỡng lão bán trú. Khi NCT được theo dõi sức khỏe ngay tại nơi cư trú, có sự kết nối chặt chẽ giữa trạm y tế và gia đình, chắc chắn chất lượng cuộc sống sẽ được nâng lên, giúp các cụ sống vui, sống khỏe và thọ hơn.

THÀNH AN - QUỐC KHÁNH ghi