Táo mèo - 'Cây thoát nghèo' trên đỉnh Pù Ngùa

Mô hình chuyển đổi cây trồng bước đầu đang giúp cho người dân xã Pù Nhi có nhiều lựa chọn để phát triển kinh tế nông nghiệp.

Bước ngoặt từ giống cây "chịu hạn"

Cuộc sống của người dân tộc Mông tại bản Pù Ngùa, xã Pù Nhi, Thanh Hóa, trước đây luôn gắn liền với những nương ngô, lúa, sắn phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết. Những năm thời tiết thuận lợi thì lương thực có thể đủ cho gia đình qua mùa giáp hạt. Thế nhưng, khi hạn hán kéo dài hay thiên tai ập đến, cái đói, cái nghèo lại vây kín lấy cuộc sống của người dân nơi đây.

Trước thiên nhiên khắc nghiệt, năm 2019, chính quyền địa phương và cán bộ Đồn Biên phòng Pù Nhi tích cực vận động bà con thay đổi phương thức sản xuất. Chính quyền khuyến khích bà con mạnh dạn lựa chọn những loại cây trồng phù hợp hơn với điều kiện đất đai, khí hậu khắc nghiệt của vùng núi cao. Nhận thấy tiềm năng to lớn của cây táo mèo - loại cây có khả năng chịu hạn đặc biệt tốt và có thể sinh trưởng mạnh mẽ trên những vạt đồi cao, dốc đứng - ông Thao Nọ Gia, một người Mông 62 tuổi, đã quyết định mang loại cây này về trồng.

Ông Gia bắt đầu thử nghiệm với hơn 5ha đất trên đỉnh Pù Ngùa. Trái với những dự đoán ban đầu về sự khó khăn, cây táo mèo đã sinh trưởng một cách vượt trội. Chúng không chỉ thích nghi mà còn phát triển mạnh mẽ trong điều kiện tự nhiên vốn bị coi là khắc nghiệt nhất. Nhận thấy hiệu quả rõ rệt và tiềm năng kinh tế to lớn, ông Gia tiếp tục mở rộng diện tích, nâng tổng số vườn táo mèo của gia đình lên đến hơn 7ha. Từ một loại cây trồng mang tính thử nghiệm, táo mèo đã nhanh chóng khẳng định vị thế là sinh kế chính, mang lại nguồn thu nhập ổn định và bền vững.

Riêng năm đầu tiên vườn táo mèo của ông Gia đã cho thu nhập gần 500 triệu đồng.

Vụ thu hoạch đầu tiên đã mang về cho gia đình ông Gia một khoản thu nhập đáng kinh ngạc, lên tới hơn 500 triệu đồng. Thành công này không chỉ thay đổi hoàn toàn cuộc sống của gia đình ông, từ chỗ luôn phải lo lắng về cái ăn, giờ đây đã trở nên đủ đầy, sung túc, mà còn mở ra một tương lai tươi sáng hơn. Cây táo mèo đã thực sự trở thành "cây thoát nghèo", mang lại nguồn thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm cho gia đình.

Vườn táo mèo sai trĩu quả của gia đình ông Thao Nọ Gia trên đình Pù Ngùa.

Kỳ vọng về tương lai no ấm và phát triển bền vững

Thành công bước đầu của ông Thao Nọ Gia đã truyền cảm hứng và mở ra một hướng đi mới đầy hứa hẹn cho cả cộng đồng đồng bào người Mông tại xã Pù Nhi. Theo như đánh giá của ông Đoàn Văn Trường - Bí thư Đảng ủy xã Pù Nhi, mô hình chuyển đổi sinh kế từ việc chuyển đổi cây trồng truyền thống sang trồng cây táo mèo đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt cho người dân. Bên cạnh đó, cây táo mèo là loại cây trồng lý tưởng cho vùng núi cao nhờ sức sống mãnh liệt, khả năng chịu hạn tốt và không đòi hỏi nguồn nước tưới dồi dào.

Chính quyền địa phương hiện đang tích cực nghiên cứu và có kế hoạch xây dựng mô hình trồng cây táo mèo như một hướng sinh kế chủ lực, khuyến khích bà con dân tộc Mông mạnh dạn thay đổi phương thức sản xuất để phát triển kinh tế. Tuy nhiên, để táo mèo thực sự phát huy hết tiềm năng và trở thành một sản phẩm hàng hóa có giá trị trên thị trường, cần có những bước đi chiến lược. Việc quy hoạch vùng trồng một cách bài bản, chuyên nghiệp, cung cấp các chương trình hỗ trợ kỹ thuật canh tác hiện đại, xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm ổn định và bền vững, cùng với việc từng bước cải thiện hệ thống hạ tầng giao thông, là những yếu tố then chốt.

Hàng ngày ông Gia sẽ lên vườn thu hoạch táo mèo mang về bán cho tiểu thương.

Nếu những điều kiện này được đáp ứng đầy đủ, cây táo mèo không chỉ giúp người dân thoát nghèo mà còn góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của vùng biên giới Pù Nhi, tạo nền tảng cho một tương lai no ấm và bền vững. Những vạt táo mèo của gia đình ông Gia xanh tốt đang vươn mình trên đỉnh Pù Ngùa, mang theo hy vọng về một cuộc sống đủ đầy, sung túc cho người dân nơi biên giới Thanh Hóa.