Tết Thanh minh 2026 là ngày nào, có ý nghĩa, nguồn gốc ra sao?
Tết Thanh minh là dịp lễ quan trọng trong năm. Vậy, tết Thanh minh là ngày nào năm 2026 và có nguồn gốc, ý nghĩa như thế nào đối với văn hóa Việt Nam?
Nguồn gốc tết Thanh minh
Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vĩ cho biết, Thanh minh là tiết thứ 5 trong 24 tiết khí hàng năm. Tiết khí này được lập lịch theo quan niệm của các quốc gia phương Đông.
Người xưa chọn ngày đầu tiên của tiết Thanh minh để làm tết Thanh minh.
Ảnh minh họa: Dân tộc và Phát triển
Tết Thanh minh có nguồn gốc từ Trung Quốc với tên gọi “Thanh minh", mang ý nghĩa "ngày sáng tỏ" hoặc "ngày trong sáng", tượng trưng cho bầu trời quang đãng và không khí trong lành của thời điểm giao mùa.
Ngày lễ này diễn ra vào thời điểm trong năm khi thời tiết trở nên ấm áp, trong lành, thích hợp để người dân dọn dẹp, chăm sóc mộ phần tổ tiên và bày tỏ lòng thành kính.
Ý nghĩa tết Thanh minh
Tri ân, tưởng nhớ ông bà tổ tiên
Tết Thanh Minh là dịp để con cháu tưởng nhớ tổ tiên, bày tỏ lòng biết ơn đối với những bậc sinh thành, dưỡng dục thông qua việc đến viếng, tảo mộ, chăm sóc mộ phần tổ tiên, những người đã khuất trong gia đình.
Đây cũng là thời gian để mọi người nhớ về cội nguồn, gắn kết tình cảm gia đình và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống.
Ảnh minh họa: Dân tộc và Phát triển
Gìn giữ bản sắc văn hóa
Tết Thanh minh gợi nhắc thế hệ trẻ về những giá trị truyền thống, tạo cơ hội để các thành viên trong gia đình quây quần, cùng nhau thực hiện các nghi thức ý nghĩa, vun đắp tình cảm gắn kết.
Hòa mình vào thiên nhiên, đón nhận sức sống mới
Tết Thanh minh diễn ra vào mùa xuân, khi vạn vật sinh sôi, cây cối đâm chồi nảy lộc.
Đây là thời điểm mang đến nguồn năng lượng tươi mới, giúp con người cảm nhận rõ sự chuyển mình của thiên nhiên.
Nhiều gia đình cũng tranh thủ tổ chức các hoạt động ngoài trời như cắm trại, du lịch để tận hưởng không khí trong lành.
Gắn kết yêu thương, hướng về cội nguồn
Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, tết Thanh Minh còn là dịp để mọi người thể hiện sự gắn bó với gia đình, tưởng nhớ tổ tiên và duy trì những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp.
Tết Thanh minh năm 2026 là ngày nào?
Trong tác phẩm Truyện Kiều, đại thi hào Nguyễn Du viết: “Thanh minh trong tiết tháng Ba. Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh…”.
Hai câu thơ không chỉ khắc họa sinh hoạt lễ hội truyền thống mà còn giúp nhiều thế hệ ghi nhớ thời điểm diễn ra ngày này theo âm lịch.
Tuy nhiên, cùng với quá trình hội nhập và yêu cầu đồng bộ với hệ thống lịch quốc tế, việc xác định tiết khí hiện nay được tính theo dương lịch dựa trên vị trí của Mặt trời.
Do đó, Tết Thanh minh, tức ngày đầu tiên của tiết Thanh minh, được xác định theo dương lịch, sau đó quy đổi sang âm lịch.
Thông thường, tiết Thanh minh kéo dài khoảng 15–16 ngày. Thời điểm bắt đầu thường rơi vào ngày 4/4 hoặc 5/4 dương lịch và kết thúc vào khoảng 19/4 hoặc 20/4, ngay trước khi chuyển sang tiết Cốc vũ.
Năm 2026, tiết Thanh minh bắt đầu từ ngày 5/4 và kéo dài đến ngày 20/4 dương lịch, trước khi chuyển sang tiết Cốc vũ. Như vậy, ngày tết Thanh minh (ngày đầu tiên của tiết Thanh minh) rơi vào Chủ nhật 18/2 âm lịch.
Việc ngày chính lễ Thanh minh năm 2026 trùng vào Chủ nhật được xem là điều kiện thuận lợi về mặt thời gian.
Các gia đình, đặc biệt là những người đi làm xa, có thể chủ động sắp xếp trở về quê hương tảo mộ, sum họp bên gia đình mà không ảnh hưởng đến lịch trình công việc.
Tin nóng
Liên tiếp các vụ ngộ độc gần đây khiến dư luận lo ngại về tính an toàn của mỗi ổ bánh mì cùng với thực phẩm đã được chế biến để ăn kèm theo. Chỉ cần một sai sót nhỏ từ khâu nguyên liệu đến bảo quản, món ăn quen thuộc này có thể gây ngộ độc hàng loạt.
Những ngày này, hoa ngô đồng - loài hoa mang biểu tượng vương giả chốn cung đình bắt đầu khoe sắc hồng phớt tại Đại Nội (TP Huế).
Trong những món kho quen thuộc của bữa cơm Việt, chả cá kho măng là lựa chọn mang hương vị đậm đà nhưng không quá ngấy. Sự kết hợp giữa chả cá dai mềm và măng giòn nhẹ tạo nên món ăn giản dị mà vẫn đủ sức làm mới thực đơn hằng ngày.
Lễ khai mạc Đại hội Thể dục thể thao TP. Đà Nẵng lần thứ X năm 2026 dự kiến diễn ra ngày 17.5 tại Cung Thể thao Tiên Sơn, với nhiều hoạt động sôi nổi, quy mô.
Cách đây hơn một thế kỷ, ngày 1.4.1922, tờ báo Le Paria ra số đầu tiên tại Paris, đánh dấu bước phát triển quan trọng của báo chí cách mạng và phong trào giải phóng các dân tộc thuộc địa. Ngày 1.4 không chỉ gợi nhắc 'Cá tháng Tư' mà còn là dấu mốc của nhiều sự kiện lịch sử, văn hóa và xã hội đáng chú ý trên thế giới.
Khác với mọi năm, Vườn quốc gia Cúc Phương như nhận được những tín hiệu sớm hơn của mùa Hè năm 2026, khi những cánh bướm mỏng manh nhiều màu sắc đã ngập tràn trên những tán cây, những con đường mòn tại vườn. Những người 'gác rừng' cho rằng, bướm xuất hiện tại Cúc Phương sớm hơn khoảng nửa tháng là tín hiệu cho thấy rừng đang được cân bằng, duy trì được vẻ hoang sơ trong môi trường trong lành nhất.
Tin mới
Triển lãm với chủ đề: '45 năm Giáo hội Phật giáo Việt Nam: Phát triển cùng đất nước - Bước vào kỷ nguyên mới' chính thức khai mạc tại Việt Nam Quốc tự, TP Hồ Chí Minh vào sáng 1/4.
Tối 31.3, tại Quảng trường 30.10 (phường Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh), Liên hoan Tuyên truyền lưu động toàn quốc chính thức khai mạc trong không khí trang trọng.
Theo phóng viên TTXVN tại Seoul, Hàn Quốc sẽ mở cửa trở lại toàn bộ 12 tuyến đường đi bộ mang chủ đề hòa bình gần Khu phi quân sự (DMZ) nằm giữa biên giới giữa nước này và Triều Tiên trong tháng 4, sau thời gian gián đoạn do căng thẳng an ninh.
Các hoạt động tại Làng trong tháng 4 vừa để quảng bá giá trị văn hóa đặc sắc, vừa góp phần thúc đẩy bảo tồn di sản phi vật thể gắn với phát triển du lịch, nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân...
Sáng 1/4 (tức ngày 14/2 âm lịch), UBND xã Ba Đình tổ chức khai mạc Lễ hội truyền thống nghè Đông Kinh năm 2026.
Viettel Family gửi tới CBNV chia sẻ của chị Nguyễn Lưu Ly (Giám đốc Kênh số - TTĐHBH của VTT) về hành trình rực rỡ theo cách rất Viettel.
Trong quá trình hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thủ đô 'Văn hiến - văn minh - hiện đại' theo tinh thần Nghị quyết số 02-NQ/TW, xã Phú Xuyên đang cho thấy một hướng đi bền vững: Lấy bảo tồn di sản làm nền tảng, lấy văn hóa làm nội lực để phát triển. Không chỉ dừng lại ở những con số thống kê, sức sống văn hóa tại đây đang được nuôi dưỡng từ chính sự tự giác và lòng tự hào của mỗi người dân.
Dù ngày nay đã biến mất, hình ảnh người tuần đêm vẫn là một lát cắt sinh động, phản ánh đời sống, tín ngưỡng và cách vận hành đô thị của người xưa.