Thái Lan tăng thuế tiêu thụ đặc biệt với ô tô điện nhập khẩu lên 35%

Ảnh minh họa - Ảnh: Motor Expo/Bangkok Post

Theo Bộ trưởng Tài chính Thái Lan Ekniti Nitithanprapas, mức thuế mới áp dụng với ô tô điện chạy hoàn toàn bằng pin nhập khẩu nguyên chiếc. Đồng thời, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện nhập khẩu có bộ mở rộng phạm vi hoạt động cũng sẽ tăng từ 15% lên 35%.

Động thái này nằm trong cơ cấu thuế mới gồm nhiều bậc mà Chính phủ Thái Lan xây dựng nhằm khuyến khích đầu tư và sản xuất trong nước.

Kế hoạch tăng thuế nhằm vào ô tô điện nhập khẩu nguyên chiếc (CBU) của các hãng chưa có cơ sở sản xuất tại Thái Lan, với hai mục tiêu chính.

Mục tiêu thứ nhất là bảo vệ những nhà đầu tư đã rót vốn xây dựng nhà máy và chuỗi cung ứng trong nước. Mục tiêu thứ hai là thúc đẩy các hãng xe vẫn phụ thuộc vào nhập khẩu sớm đàm phán với Chính phủ về việc đặt cơ sở sản xuất tại đây.

Theo ông Ekniti, chính phủ muốn củng cố vị thế của Thái Lan là một trung tâm sản xuất và xuất khẩu ô tô, đồng thời giữ chân các doanh nghiệp đang sử dụng lao động trong nước. Hiện Thái Lan là cứ điểm sản xuất và xuất khẩu lớn trong khu vực của nhiều hãng ô tô, trong đó có hãng xe điện BYD của Trung Quốc và hãng ô tô Toyota của Nhật Bản.

ƯU TIÊN NHÀ ĐẦU TƯ ĐÃ SẢN XUẤT TẠI THÁI LAN

Phát biểu với báo giới sau cuộc họp Nội các, Bộ trưởng Công nghiệp Thái Lan Varawut Silpa-archa cho biết Chính phủ ưu tiên các chuỗi cung ứng và nhà đầu tư đã rót vốn vào nước này, đặc biệt là các doanh nghiệp Nhật Bản. Đây là những doanh nghiệp đã góp phần phát triển ngành công nghiệp ô tô và hỗ trợ nền kinh tế Thái Lan trong nhiều thập kỷ qua.

Theo ông Pornchai Thiraveja, Cục trưởng Cục Thuế tiêu thụ đặc biệt Thái Lan, việc điều chỉnh cơ cấu thuế nhằm thúc đẩy đầu tư vào ngành công nghiệp ô tô trong nước, qua đó đưa Thái Lan trở thành trung tâm sản xuất xe điện của khu vực.

Theo tờ Bangkok Post, thời gian qua, Chính phủ Thái Lan đã cân nhắc điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt, do cho rằng lượng xe điện nhập khẩu tăng mạnh không giúp phát triển chuỗi cung ứng nội địa hay tạo thêm việc làm cho người lao động trong nước.

Các hãng lắp ráp ô tô Nhật Bản, vốn chủ yếu tập trung vào xe lai sạc điện và xe sử dụng động cơ đốt trong, từng phàn nàn rằng hệ thống thuế hiện hành thiếu công bằng, làm giảm sức cạnh tranh của ô tô sản xuất trong nước. Hiện xe lai sạc điện lắp ráp tại Thái Lan chịu thuế tiêu thụ đặc biệt từ 6% đến 15%, còn mức thuế đối với xe sử dụng động cơ đốt trong là 25-35%.

Hồi tháng 5, các hiệp hội ngành ô tô Thái Lan cảnh báo ngành này có nguy cơ rơi vào khủng hoảng nếu chính phủ không điều chỉnh chính sách xe điện, do các nhà sản xuất trong nước gặp khó khăn khi phải cạnh tranh với xe nhập khẩu giá rẻ hơn từ Trung Quốc.

Trong khi đó, nhờ các ưu đãi thuế và trợ giá, chính sách xe điện của Thái Lan đã thu hút hơn 4 tỷ USD vốn đầu tư, trong đó có vốn từ các hãng xe Trung Quốc như BYD và Great Wall Motor. Cụ thể, theo Ủy ban Đầu tư Thái Lan (BOI), tính đến tháng 8/2026, tổng vốn đầu tư lũy kế được phê duyệt trong hệ sinh thái xe điện đạt 4,59 tỷ USD với 189 dự án.

XE ĐIỆN NHẬP KHẨU TỪ TRUNG QUỐC TĂNG MẠNH

Thái Lan là thị trường ô tô lớn thứ ba Đông Nam Á, sau Malaysia và Indonesia. Tương tự nhiều nước khác, xe điện đang ngày càng phổ biến tại Thái Lan, dẫn đầu là các thương hiệu Trung Quốc, trong bối cảnh giá dầu cao đẩy nhanh xu hướng chuyển dịch khỏi xe động cơ đốt trong.

Theo số liệu của Cục Giao thông Đường bộ Thái Lan do Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan (FTI) công bố, trong tháng 9/2026, nước này ghi nhận 22.587 xe điện và xe máy điện đăng ký mới, tăng 89,7% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng ô tô điện đạt 19.425 chiếc, tăng 98,6%.

Tính chung 9 tháng đầu năm, tổng số xe điện chạy hoàn toàn bằng pin các loại đăng ký mới, gồm cả ô tô và xe máy điện, đạt 191.273 chiếc, tăng 83% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, ô tô điện chiếm 167.789 chiếc. FTI dự báo số xe điện đăng ký mới cả năm 2026 sẽ đạt 200.000-220.000 chiếc, so với khoảng 120.000 chiếc trong năm 2025.

Theo BOI, trong 7 tháng đầu năm 2026, xe điện, xe lai sạc điện và xe lai cắm sạc ngoài chiếm 55% số ô tô mới đăng ký tại Thái Lan, lần đầu tiên vượt xe động cơ đốt trong. Về hạ tầng sạc, tính đến cuối tháng 9, Thái Lan có 5.021 điểm sạc với 15.290 đầu sạc trên cả nước.

Dù doanh số tăng nhanh, sản lượng xe điện sản xuất trong nước của Thái Lan vẫn ở mức thấp. Theo FTI, doanh số ô tô điện trong 9 tháng đầu năm 2026 đạt 161.532 chiếc, chiếm 31% tổng doanh số ô tô. Trong khi đó, sản lượng xe điện sản xuất tại Thái Lan cùng kỳ chỉ đạt 70.472 chiếc, chưa bằng một nửa doanh số, cho thấy nước này đang nhập khẩu một lượng lớn xe điện.

Theo Bộ Thương mại Thái Lan, trong 9 tháng đầu năm 2026, giá trị xe điện nhập khẩu của nước này đạt khoảng 2,36 tỷ USD, trong đó 96% đến từ Trung Quốc. Số liệu này tính theo mã phân loại dành cho xe chỉ sử dụng động cơ điện để vận hành.

Đồ họa: Nikkei Asia

Một số hãng ô tô Trung Quốc như BYD và Great Wall Motor đã đặt nhà máy tại Thái Lan, song chưa sản xuất trong nước toàn bộ các mẫu xe. Bên cạnh đó, theo Bộ Tài chính Thái Lan, hiệp định thương mại ASEAN - Trung Quốc có hiệu lực từ năm 2010 đã xóa bỏ thuế quan đối với ô tô nguyên chiếc. Nhờ đó, xe của các thương hiệu Trung Quốc hưởng thuế quan bằng 0 và có lợi thế cạnh tranh về giá.

Theo các nhà phân tích, cơ cấu thuế mới sẽ giúp làm chậm đà tăng của xe nhập khẩu và hỗ trợ sản xuất trong nước của Thái Lan.

“Cơ cấu thuế cần trở thành cơ chế giúp Thái Lan thu hút những khoản đầu tư thực chất, tạo ra chuỗi cung ứng trong nước”, bà Pimjai Leeissaranukul, Chủ tịch FTI, phát biểu với tờ Nikkei Asia.

Dù vậy, nhà phân tích Rujipan Assarat của Trung tâm Nghiên cứu Kasikorn nhấn mạnh rằng ngay cả khi áp dụng cơ cấu thuế mới, nhu cầu tiêu dùng có thể chưa đủ mạnh để thúc đẩy sản xuất do nền kinh tế Thái Lan còn tương đối yếu.

“Sản lượng ô tô khó tăng nhanh do sức mua vẫn ở mức thấp trong bối cảnh triển vọng kinh tế ảm đạm”, ông Assarat nhận định.