Thấy gì sau một tháng thu phí 5 tuyến cao tốc do Nhà nước đầu tư?

Nộp ngân sách hơn 120 tỷ đồng

Ghi nhận trên các đoạn tuyến Mai Sơn - QL45 và QL45 - Nghi Sơn, tại các nút giao như Thiệu Giang, Đông Xuân, Đồng Thắng, hệ thống thu phí tự động không dừng (ETC) vận hành trơn tru, phương tiện lưu thông ổn định, không còn cảnh ùn ứ.

Hệ thống barie ở các trạm thu phí qua Thanh Hóa hoạt động trơn tru khi phương tiện đi qua.

Tại cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây, hệ thống cũng dần đi vào ổn định, người dân và doanh nghiệp vận tải cơ bản chấp hành tốt quy định. Tại trạm thu phí nút giao quốc lộ 1, lưu lượng xe qua lại thông thoáng ở nhiều khung giờ, không còn tình trạng xe nối dài như thời điểm chưa thu phí.

Nhân viên vận hành thường xuyên túc trực, kịp thời hỗ trợ các tình huống phát sinh như thẻ lỗi, tài khoản không đủ tiền hoặc phương tiện chưa dán thẻ.

Ông Bùi Quang Thái, Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, từ 22h ngày 2/3/2026, 5 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam gồm: Mai Sơn - QL45, QL45 - Nghi Sơn, Nghi Sơn - Diễn Châu, Vĩnh Hảo - Phan Thiết và Phan Thiết - Dầu Giây chính thức thu phí. Đến nay, hệ thống thu phí không dừng trên toàn tuyến đã vận hành đồng bộ, cơ bản bảo đảm ổn định, thông suốt.

Tính đến ngày 18/3, toàn hệ thống ghi nhận gần 1,2 triệu lượt phương tiện, thu về hơn 120 tỷ đồng nộp ngân sách Nhà nước. Trong đó, tuyến Phan Thiết - Dầu Giây dẫn đầu cả về lưu lượng và doanh thu, tiếp đến là Mai Sơn - QL45, Vĩnh Hảo - Phan Thiết, Nghi Sơn - Diễn Châu và QL45 - Nghi Sơn.

Vẫn còn lỗi phát sinh cần khắc phục

Mặc dù vậy, trong những ngày gần đây, quá trình vận hành vẫn phát sinh một số tình huống kỹ thuật. Tại nút giao Vạn Thiện (Thanh Hóa), hệ thống đôi lúc không nhận diện được phương tiện, barie không tự động mở khi xe đến gần.

Nhận viên VETC ở nút giao Vạn Thiện thực hiện ghi chép các phương tiện qua trạm khi hệ thống nhận diện đầu vào, đầu ra.

Trên cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây, một số trường hợp xe vào làn nhưng không nhận diện được biển số, nhất là khi các phương tiện đi quá sát nhau, camera khó đọc biển, khiến barie mở chậm hơn bình thường.

Một tình huống khác xuất hiện với các phương tiện di chuyển liên chặng dài, như từ Nha Trang đến TP.HCM qua nhiều tuyến cao tốc có mức phí khác nhau. Không ít tài xế lúng túng trong việc ước lượng số dư cần thiết trong tài khoản giao thông.

Ngoài ra, các phương tiện sử dụng biển số tạm hoặc đã khóa thẻ trên ứng dụng của nhà cung cấp dịch vụ cũng gây khó khăn cho hệ thống, buộc nhân viên phải xử lý thủ công tại đầu ra, phần nào ảnh hưởng đến lưu thông. Với các trường hợp không nhận diện được, nhân viên sẽ ghi nhận biển số và hành trình để đối soát, trừ phí sau.

Theo đại diện Văn phòng QLĐB 1.4 (Khu QLĐB II), các lỗi trên không ảnh hưởng lớn đến việc lưu thông, bởi tại trạm luôn có lực lượng kiểm soát và kỹ thuật túc trực để xử lý kịp thời.

Ông Bùi Quang Thái, Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, đây là lần đầu 5 tuyến cao tốc do Nhà nước đầu tư áp dụng mô hình thu phí kín liên tuyến, kết nối với các dự án BOT, với đầu vào ETC đa làn tự do và đầu ra ETC có barie, không còn làn thu phí thủ công. Do mô hình mới, kết nối phức tạp và có nhiều đơn vị tham gia, việc phát sinh lỗi kỹ thuật và vướng mắc trong giai đoạn đầu là khó tránh khỏi.

Ngay từ khi triển khai, các đơn vị đã bố trí đầy đủ nhân sự để vận hành, xử lý tình huống phát sinh. Những lỗi kỹ thuật được ghi nhận, xác định nguyên nhân và kịp thời khắc phục; trong trường hợp cần thiết, trạm sẽ xả để tránh ùn tắc.

Cục Đường bộ Việt Nam tiếp tục rà soát toàn diện, kiểm tra hạ tầng, thiết bị, phần mềm và phối hợp các bên liên quan đánh giá hiệu quả vận hành toàn hệ thống.

Tài xế cân nhắc lộ trình

Theo đại diện Văn phòng QLĐB 1.4, sau khi triển khai thu phí, lưu lượng phương tiện trên cao tốc qua Thanh Hóa có xu hướng giảm, trong khi quốc lộ 1 lại tăng lên. Đáng chú ý, tai nạn và va chạm trên cao tốc cũng giảm rõ rệt, phản ánh sự thay đổi trong lựa chọn lộ trình của người dân.

Trạm thu phí trên cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây hoạt động cơ bản đã ổn định.

Tại Nghệ An, nhiều người dân cũng chủ động cân nhắc tuyến đường di chuyển phù hợp hơn để tối ưu chi phí. Anh Lê Văn Cường (Hà Tĩnh) cho biết, mỗi chuyến đi cao tốc từ Hà Tĩnh ra Hà Nội tốn gần 350.000 đồng, nên nếu không gấp, anh ưu tiên đi quốc lộ 1 hoặc các tuyến đường khác để giảm chi phí.

Trong khi đó, không ít tài xế vẫn lựa chọn cao tốc để tiết kiệm thời gian. Anh Nguyễn Văn Hà (Nghệ An), lái xe đầu kéo chở vật liệu, cho rằng dù chi phí cao hơn khoảng 40.000 đồng so với quốc lộ 1, nhưng bù lại hành trình ổn định hơn, ít phải dừng đèn đỏ nên vẫn ưu tiên đi cao tốc.

Thượng tá Phạm Hồng Chính, Đội trưởng Đội tuần tra kiểm soát giao thông đường bộ cao tốc số 4 cho biết, các tuyến qua Nghệ An, Hà Tĩnh hiện thông thoáng, đặc biệt từ đầu tháng 3 đến nay không xảy ra vụ tai nạn nào.

Số liệu từ đơn vị quản lý tuyến Diễn Châu - Bãi Vọt cho thấy, lưu lượng phương tiện qua trạm đã giảm từ hơn 19.000 lượt/ngày đêm xuống còn khoảng 17.000 lượt sau khi thu phí. Tại Nghệ An, lượng xe bình quân hiện duy trì ở mức tương đương, trong khi hệ thống thu phí ngày càng ổn định, các lỗi kỹ thuật cơ bản được khắc phục.

Lãnh đạo Khu QLĐB II cho biết, thời gian tới sẽ tiếp tục tổ chức đối soát, hậu kiểm công tác thu phí nhằm đảm bảo minh bạch và nâng cao hiệu quả vận hành toàn hệ thống.

Nhóm PV