Thêm 401 vùng trồng sầu riêng Việt Nam được Trung Quốc phê duyệt

Buổi làm việc giữa đoàn công tác Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) ngày 20/8. Ảnh: CT.

Ngày 20/8 vừa qua, trong khuôn khổ chuyến công tác tại Trung Quốc, đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường do Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp dẫn đầu đã làm việc với Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC). Cuộc làm việc do Phó Tổng cục trưởng GACC Trương Bảo Phong chủ trì tại thành phố Đại Liên.

Cuộc họp tập trung thúc đẩy thương mại nông sản, tháo gỡ các vướng mắc kỹ thuật và tăng cường cơ chế phối hợp giữa hai bên.

Thêm dư địa xuất khẩu sầu riêng Việt Nam sang Trung Quốc

Một trong những thông tin tích cực từ chuyến công tác là phía Trung Quốc đã phê duyệt thêm số lượng lớn mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói nông sản của Việt Nam, đặc biệt đối với mặt hàng sầu riêng.

GACC đã hoàn thành đánh giá 736 hồ sơ sầu riêng của Việt Nam, gồm 487 vùng trồng và 249 cơ sở đóng gói. Kết quả, 401 vùng trồng và 166 cơ sở đóng gói đáp ứng yêu cầu và được phê duyệt, đạt tỷ lệ tương ứng 82,3% và 66,7% số hồ sơ được đánh giá.

Hiện còn 283 mã số vùng trồng và 160 mã số cơ sở đóng gói sầu riêng đang chờ GACC xem xét, phản hồi.

Việc được phê duyệt bổ sung số lượng lớn vùng trồng và cơ sở đóng gói góp phần mở rộng năng lực cung ứng sầu riêng chính ngạch của Việt Nam sang Trung Quốc. Đây cũng là điều kiện thuận lợi để các địa phương, doanh nghiệp tổ chức sản xuất, thu mua, đóng gói và xuất khẩu, nhất là trong thời điểm ngành hàng đang bước vào cao điểm thu hoạch tại Tây Nguyên.

Cùng với sầu riêng, trong đợt này, phía Trung Quốc cũng phê duyệt thêm 6 mã số vùng trồng dừa, ớt và 70 mã số cơ sở đóng gói đối với các sản phẩm nông sản khác của Việt Nam.

Tại cuộc làm việc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá cao sự phối hợp của GACC, đặc biệt là việc khẩn trương tổ chức đánh giá số lượng lớn hồ sơ sầu riêng và tăng cường trao đổi ở cấp kỹ thuật giữa hai bên.

Phía Việt Nam đề nghị GACC tiếp tục đẩy nhanh quá trình đánh giá, đặc biệt đối với các mặt hàng đang bước vào vụ thu hoạch và xuất khẩu chính; đồng thời xem xét tăng tần suất tiếp nhận danh sách, hồ sơ đề nghị phê duyệt. Qua đó, thời gian chờ có thể được rút ngắn, đáp ứng tốt hơn yêu cầu mùa vụ và nhu cầu thương mại của doanh nghiệp hai nước.

Phía Trung Quốc ghi nhận đề nghị này để xem xét, song cho rằng trước mắt vẫn cần duy trì tần suất 3 tháng như hiện nay do GACC cần thời gian chuẩn bị nhân lực và các nguồn lực cần thiết để xem xét hồ sơ do Việt Nam gửi sang.

Nâng chất lượng vùng trồng, cơ sở đóng gói

Bên cạnh những kết quả tích cực, đợt đánh giá lần này cũng cung cấp các thông tin quan trọng để Việt Nam tiếp tục nâng cao chất lượng vùng trồng, cơ sở đóng gói và hồ sơ đăng ký.

Trong số hồ sơ sầu riêng được đánh giá đợt này, vẫn còn 86 vùng trồng và 83 cơ sở đóng gói cần tiếp tục khắc phục, hoàn thiện để GACC xem xét ở bước tiếp theo.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường ghi nhận các ý kiến đánh giá của GACC và xác định đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục chuẩn hóa chất lượng vùng trồng, cơ sở đóng gói, đồng thời nâng cao chất lượng hồ sơ ngay từ khâu chuẩn bị tại Việt Nam. Qua đó, tỷ lệ hồ sơ được thị trường nhập khẩu chấp thuận có thể được cải thiện.

Theo đó, các địa phương, chủ vùng trồng và cơ sở đóng gói cần đặc biệt lưu ý hồ sơ phải được hoàn thiện đầy đủ, phù hợp với tình hình thực tế và đáp ứng yêu cầu của nước nhập khẩu. Các yêu cầu kỹ thuật phải được thực hiện, duy trì thường xuyên, thay vì chỉ hoàn thiện tài liệu tại thời điểm đăng ký.

Đối với những trường hợp được yêu cầu khắc phục, các đơn vị cần rà soát đúng nguyên nhân, khắc phục thực chất và cung cấp đầy đủ bằng chứng trước khi gửi lại hồ sơ.

Các địa phương cần nghiêm túc chấn chỉnh, tăng cường kiểm tra thực tế và yêu cầu hoàn thiện hồ sơ theo yêu cầu của GACC nhằm bảo đảm chất lượng của các vùng trồng, cơ sở đóng gói đề nghị phê duyệt.

Việc nâng cao chất lượng ngay từ đầu không chỉ giúp rút ngắn quá trình đánh giá, tăng tỷ lệ được phê duyệt mà còn giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý, đồng thời hạn chế nguy cơ bị cảnh báo hoặc tạm dừng mã số sau khi đã được chấp thuận.

Thêm 401 vùng trồng, 166 cơ sở đóng gói sầu riêng được Trung Quốc phê duyệt. Ảnh: Tùng Đinh.

Đổi mới quản lý mã số theo hướng minh bạch, truy xuất và quản lý rủi ro

Tại cuộc làm việc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thông tin với GACC về những thay đổi trong hệ thống quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói của Việt Nam theo Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP ngày 31/7/2026.

Việt Nam đang chuyển mạnh sang phương thức quản lý dựa trên dữ liệu, truy xuất nguồn gốc, phân loại rủi ro và trách nhiệm của chủ thể; đồng thời số hóa toàn trình và quản lý tập trung dữ liệu mã số.

Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản đang được hoàn thiện để từng bước kết nối thông tin từ vùng sản xuất, cơ sở đóng gói đến lô hàng và thị trường.

Phía Việt Nam khẳng định việc cải cách thủ tục trong nước không làm giảm các điều kiện kỹ thuật đối với vùng trồng, cơ sở đóng gói xuất khẩu sang Trung Quốc. Các chủ thể vẫn phải đáp ứng đầy đủ Nghị định thư, yêu cầu kỹ thuật và quy định của GACC.

Mục tiêu của việc đổi mới là tăng tính minh bạch, khả năng truy xuất, trách nhiệm của chủ thể cũng như hiệu quả giám sát và hậu kiểm.

Việc triển khai hệ thống mới có thể làm tăng số lượng mã số gửi GACC phê duyệt. Vì vậy, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị GACC tiếp tục phối hợp, hỗ trợ Việt Nam đẩy nhanh tiến độ phê duyệt các mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, qua đó tạo thuận lợi cho thương mại song phương.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp và Phó Tổng cục trưởng GACC Trương Bảo Phong chụp ảnh lưu niệm. Ảnh: CT.

Tăng cường hợp tác kỹ thuật, tạo thuận lợi thương mại nông sản

Hai bên cũng trao đổi về việc tăng cường hợp tác trong lĩnh vực tiêu chuẩn kỹ thuật và kiểm nghiệm an toàn thực phẩm.

Việt Nam đề nghị hai bên nghiên cứu lộ trình công nhận lẫn nhau về năng lực phòng kiểm nghiệm, phương pháp và kết quả kiểm nghiệm đối với một số chỉ tiêu được thống nhất, trước mắt ưu tiên các mặt hàng nông sản có kim ngạch thương mại lớn.

Đồng thời, hai bên tăng cường trao đổi về tiêu chuẩn và phương pháp kiểm dịch thực vật phù hợp với pháp luật mỗi nước và thông lệ quốc tế.

Hai bên cũng thống nhất định hướng duy trì cơ chế trao đổi kỹ thuật định kỳ 3 lần bằng hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến, đồng thời chủ động trao đổi khi phát sinh vấn đề cấp thiết. Cơ chế này được kỳ vọng giúp hai bên kịp thời cập nhật quy định, xử lý sớm những trường hợp không đáp ứng yêu cầu và hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động thương mại.

Liên quan đến việc tạm dừng mã số, phía Việt Nam đề nghị GACC nghiên cứu giải pháp kéo dài thời gian thông báo trước để các chủ thể có thời gian điều chỉnh kế hoạch thu hoạch, thu mua, đóng gói và vận chuyển.

Phía GACC cho biết thời gian thông báo tạm dừng xuất khẩu sau khoảng 48 giờ kể từ khi có thông báo của GACC hiện được áp dụng thống nhất đối với các nước, trên cơ sở tính toán các yếu tố liên quan. Trước mắt, GACC chưa có căn cứ để thay đổi mốc thời gian này.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định việc mở rộng số lượng mã số phải đi đôi với nâng cao chất lượng và tính minh bạch của từng mã số. Mỗi vùng trồng, cơ sở đóng gói được phê duyệt không chỉ tạo thêm cơ hội cho người sản xuất và doanh nghiệp mà còn gắn với uy tín chung của ngành hàng và nông sản Việt Nam.

Vì vậy, cùng với việc tiếp tục trao đổi để GACC đẩy nhanh xem xét các hồ sơ đang chờ phản hồi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương tăng cường hướng dẫn, giám sát và hậu kiểm; nâng cao chất lượng vùng trồng, cơ sở đóng gói và hệ thống truy xuất nguồn gốc.

Đây là nền tảng để hướng tới nền sản xuất minh bạch, tuân thủ, có trách nhiệm, góp phần đưa xuất khẩu nông sản Việt Nam sang Trung Quốc phát triển ổn định và bền vững.