Theo đăng kiểm, gần như toàn bộ xe bán tải sẽ không thể vào nội đô Hà Nội giờ cao điểm

Quy định hạn chế xe tải tại Hà Nội đang gây tranh cãi khi phần lớn xe bán tải (dù phục vụ nhu cầu cá nhân) lại bị xếp vào nhóm xe tải theo đăng kiểm, đồng nghĩa có thể bị cấm lưu thông trong giờ cao điểm.

Phần lớn xe bán tải bị xếp là xe tải

Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, UBND TP đã ban hành Quyết định 01/QĐ/2026 (ngày 4/1) về tổ chức giao thông đường bộ và đang áp dụng.

Theo đó, khu vực nội đô giờ cao điểm từ 6h–9h và 16h–19h30, xe tải dưới 2 tấn không được hoạt động; xe từ 2 tấn trở lên chỉ được lưu thông từ 21h đến 6h hôm sau. Ngoài các khung giờ này, phương tiện phải được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận: xe từ 2–10 tấn do Công an TP cấp phép, từ 10 tấn trở lên do Sở Xây dựng xem xét.

Quy định này đang làm dấy lên tranh luận trái chiều, đặc biệt khi nhiều xe bán tải bị xếp vào nhóm xe tải và chịu hạn chế tương tự.

Nếu chiếu theo quy chuẩn và các quyết định của UBND Hà Nội, có tới hơn 90% xe bán tải sẽ không được vào nội đô trong giờ cao điểm.

Đại diện một trung tâm đăng kiểm tại Hà Nội cho biết, theo Thông tư 53/2024 của Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) về phân loại phương tiện, ô tô bán tải có thể được xếp vào nhóm “ô tô con pick-up” hoặc “ô tô tải pick-up”.

Tuy nhiên, thực tế thị trường Việt Nam cho thấy hơn 99% xe bán tải được phân loại là ô tô tải pick-up; xe con pick-up chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ, gần như không đáng kể.

Các mẫu xe phổ biến như Ford Ranger, Toyota Hilux hay Mitsubishi Triton… dù có thiết kế hiện đại, tiện nghi như xe con nhưng vẫn thuộc nhóm xe tải pick-up.

Do đó, nếu Hà Nội áp dụng quy định hạn chế xe tải theo khung giờ, phần lớn xe bán tải cá nhân sẽ bị ảnh hưởng.

“Nếu áp dụng theo diện xe tải gần như toàn bộ xe bán tải sẽ bị hạn chế. Người dùng buộc phải cân nhắc lại nhu cầu di chuyển, thậm chí chỉ có thể sử dụng xe ở khu vực không bị hạn chế", vị này nhận định.

Cũng theo đại diện đăng kiểm, việc phân loại phương tiện không dựa vào hình dáng bên ngoài mà căn cứ vào hồ sơ kỹ thuật và giấy chứng nhận đăng kiểm. Đây là cơ sở pháp lý duy nhất để xác định loại xe.

Trên giấy đăng kiểm sẽ thể hiện rõ loại phương tiện. Nếu ghi “ô tô con pick-up” được lưu thông trong nội đô giờ cao điểm; ngược lại, nếu ghi “ô tô tải pick-up” chắc chắn thuộc diện xe tải, không phụ thuộc cabin đơn hay kép. Điều này đồng nghĩa mọi tranh luận dựa trên hình thức bên ngoài đều không có giá trị pháp lý nếu không đối chiếu giấy tờ.

Cần nghiên cứu kỹ để tránh ảnh hưởng người dân

Trao đổi với VietNamNet, ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Ô tô Việt Nam, cho rằng quy định này cần được nghiên cứu kỹ để tránh tác động lớn tới người dân và doanh nghiệp.
Theo ông, xe bán tải hiện chủ yếu phục vụ nhu cầu cá nhân, kết hợp chở hàng hóa nhỏ, không phải xe kinh doanh vận tải. “Ví dụ đi du lịch, nhiều người cần chở lều, xe đạp, đồ cá nhân. Nếu cấm hoàn toàn, việc đi lại và sinh hoạt sẽ bị ảnh hưởng", ông nói.

Hiện nay, nếu chiếu theo quy chuẩn và các quyết định của UBND Hà Nội, có tới hơn 90% xe bán tải sẽ không được vào nội đô trong giờ cao điểm.

“Cách áp dụng như vậy có thể phát sinh bất cập, đặc biệt với doanh nghiệp nhỏ và người dân sử dụng xe cho mục đích kết hợp", ông Quyền nhấn mạnh.

Ông cho biết Hiệp hội đang tiếp tục nghiên cứu các quy định pháp lý và thực tiễn vận hành. “Nếu cấm, cần đảm bảo tính thống nhất, hài hòa, không gây cản trở sinh hoạt và vận chuyển hàng hóa nhỏ. Hiệp hội sẽ sớm có ý kiến chính thức”, ông nói.

Theo một số chuyên gia giao thông, việc áp dụng quy định hạn chế xe bán tải theo cách “đồng nhất” với xe tải cần được cân nhắc kỹ, bởi có thể tạo ra tác động ngoài mong muốn tới đời sống người dân.

Điểm khác biệt lớn của xe bán tải là tính đa dụng: vừa phục vụ đi lại cá nhân, vừa chở hàng hóa nhỏ lẻ. Đây là phương tiện phổ biến với hộ kinh doanh nhỏ, người làm dịch vụ, thậm chí các gia đình có nhu cầu du lịch, dã ngoại.

“Nếu áp dụng cứng theo phân loại đăng kiểm, người dùng xe bán tải cho mục đích cá nhân sẽ bị hạn chế đáng kể quyền đi lại, trong khi họ không phải là nhóm gây áp lực lớn lên hạ tầng như xe tải vận tải", một chuyên gia nhận định.

Vũ Điệp