Theo dòng thời sự: Quốc hội khóa XVI - Kiến tạo thể chế, bứt phá phát triển

Bế mạc Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI, sáng 24/4. Ảnh: TTXVN

Đổi mới tư duy lập pháp – Nền tảng thể chế cho phát triển dài hạn

Điểm nổi bật trước hết là cách thức tổ chức kỳ họp mang đậm tinh thần chủ động, khoa học và linh hoạt. Việc triệu tập kỳ họp sớm hơn thông lệ, ngay sau cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp, cho thấy quyết tâm “khởi động nhanh” bộ máy nhà nước trong nhiệm kỳ mới. Dù thời gian họp chỉ kéo dài 12 ngày, nhưng chất lượng chuẩn bị nội dung được đánh giá cao, giúp các đại biểu có điều kiện thảo luận sâu, quyết định nhanh và chính xác các vấn đề trọng đại.

Kỳ họp đã thông qua 9 luật, 31 Nghị quyết và xem xét, quyết định nhiều vấn đề quan trọng về kinh tế - xã hội, tài chính - ngân sách, giám sát. Đáng chú ý, các kế hoạch phát triển 5 năm giai đoạn 2026–2030 về kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và đầu tư công trung hạn đã được Quốc hội xem xét kỹ lưỡng, tạo khung khổ chiến lược cho toàn bộ nền kinh tế. Đây là những quyết định có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn và hướng tới mục tiêu tăng trưởng ở mức cao trong những năm tới.

Không chỉ dừng lại ở hoạch định chính sách vĩ mô, Quốc hội còn thể hiện rõ tinh thần hành động khi ban hành nhiều chính sách cụ thể nhằm tháo gỡ khó khăn cho người dân và doanh nghiệp. Việc điều chỉnh chính sách thuế, đặc biệt là nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế thu nhập cá nhân lên 1 tỷ đồng/năm, là một quyết định mang tính đột phá. Chính sách này không chỉ giảm gánh nặng cho hàng triệu hộ kinh doanh mà còn khuyến khích chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp, hợp tác xã, từ đó nâng cao quy mô và hiệu quả của khu vực kinh tế tư nhân.

Bên cạnh đó, nghị quyết về xử lý các vi phạm đất đai trước thời điểm Luật Đất đai 2024 có hiệu lực cũng thể hiện tư duy chính sách linh hoạt, nhân văn. Việc xem xét các vụ việc trên cơ sở bối cảnh lịch sử, động cơ và hiệu quả kinh tế - xã hội không chỉ giúp giải quyết tồn đọng mà còn tạo niềm tin cho đội ngũ cán bộ, khuyến khích tinh thần dám nghĩ, dám làm. Đây chính là bước đi quan trọng nhằm khơi thông nguồn lực đất đai – một trong những “điểm nghẽn” lớn của nền kinh tế.

Song song với lập pháp và quyết sách kinh tế, công tác nhân sự tại kỳ họp cũng được triển khai bài bản, dân chủ, công khai và minh bạch. Quốc hội đã hoàn thành việc kiện toàn bộ máy nhà nước với 39 chức danh lãnh đạo cấp cao, bao gồm Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ và nhiều vị trí quan trọng khác. Tỷ lệ tín nhiệm rất cao, thậm chí gần như tuyệt đối ở nhiều trường hợp, phản ánh sự đồng thuận và niềm tin mạnh mẽ của các đại biểu. Đây là yếu tố then chốt bảo đảm cho sự vận hành hiệu quả của bộ máy trong nhiệm kỳ mới.

Một trong những dấu ấn nổi bật của Quốc hội khóa XVI chính là sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy lập pháp. Không còn cách tiếp cận nặng về thủ tục hay phản ứng chính sách, hoạt động lập pháp tại kỳ họp lần này thể hiện rõ tính chủ động, chiến lược và gắn kết chặt chẽ với thực tiễn phát triển.

Tinh thần chỉ đạo từ Đại hội XIV của Đảng cùng các định hướng về cải cách thể chế đã được cụ thể hóa rõ nét. Các luật và nghị quyết được thông qua không chỉ nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật mà còn trực tiếp tháo gỡ các “nút thắt” cản trở tăng trưởng. Việc kết hợp hài hòa giữa lập pháp, giám sát và tổ chức thực thi cho thấy một bước tiến mới trong cách thức vận hành của Quốc hội.

Đáng chú ý, nhiều văn bản được thông qua với tỷ lệ đồng thuận tuyệt đối, phản ánh sự chuẩn bị kỹ lưỡng và sự thống nhất cao trong nhận thức chính sách. Điều này không chỉ nâng cao chất lượng luật pháp mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai trên thực tế, hạn chế tình trạng “luật khung, luật ống” hoặc chậm ban hành văn bản hướng dẫn.

Việc Quốc hội yêu cầu triển khai ngay các luật, nghị quyết sau kỳ họp, không để khoảng trống pháp lý, cũng cho thấy sự thay đổi trong tư duy từ “làm luật” sang “làm chính sách có hiệu quả”. Đây là yếu tố quan trọng để bảo đảm các quyết sách nhanh chóng đi vào cuộc sống, tạo tác động thực chất đến nền kinh tế và xã hội.

Quyết sách đột phá – Khơi thông nguồn lực, tạo động lực tăng trưởng

Bên cạnh đổi mới tư duy, kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI còn ghi dấu ấn bởi hàng loạt quyết sách mang tính đột phá, trực tiếp tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế - xã hội.

Trước hết là việc thông qua đồng bộ các kế hoạch phát triển 5 năm. Đây không chỉ là những văn kiện mang tính định hướng mà còn là cơ sở để phân bổ nguồn lực, điều hành chính sách tài khóa và tiền tệ một cách hiệu quả. Các giải pháp được đưa ra mang tính tổng thể, đồng bộ và khả thi, hướng tới mục tiêu tăng trưởng nhanh nhưng bền vững, gắn với ổn định vĩ mô và bảo đảm an sinh xã hội.

Quốc hội cũng đặc biệt chú trọng đến việc khơi thông các nguồn lực đang bị ách tắc. Từ chính sách đất đai, tài chính đến đầu tư công, các nghị quyết được thiết kế nhằm giải quyết các dự án tồn đọng, thúc đẩy giải ngân và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương cũng là một bước đi chiến lược, mở ra không gian phát triển mới, góp phần thúc đẩy liên kết vùng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Một điểm đáng chú ý khác là sự nhấn mạnh vào phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình. Đây là hướng đi phù hợp trong bối cảnh yêu cầu quản trị hiện đại, giúp các địa phương chủ động hơn trong phát triển, đồng thời nâng cao hiệu quả điều hành của bộ máy nhà nước.

Không thể không nhắc tới vai trò của hoạt động giám sát, được Quốc hội xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới. Sau khi các chính sách được ban hành, việc giám sát thực thi sẽ quyết định hiệu quả thực chất của các quyết sách. Điều này cho thấy Quốc hội không chỉ dừng lại ở việc “ban hành” mà còn theo sát quá trình “thực hiện”, bảo đảm chính sách đi vào cuộc sống.

Thành công của Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI không chỉ thể hiện ở khối lượng công việc đã hoàn thành mà còn ở chất lượng và tầm vóc của các quyết sách. Những đổi mới trong tổ chức, tư duy và hành động đã tạo nên một khởi đầu vững chắc, đồng thời gửi đi thông điệp rõ ràng về một Quốc hội hành động, chuyên nghiệp và gắn bó chặt chẽ với thực tiễn.

Trong bối cảnh đất nước đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức đan xen, những quyết sách tại kỳ họp lần này chính là nền tảng quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh và bền vững. Với khí thế mới, niềm tin mới và quyết tâm đổi mới mạnh mẽ, Quốc hội khóa XVI được kỳ vọng sẽ tiếp tục đồng hành cùng Chính phủ và toàn hệ thống chính trị, phát huy tối đa mọi nguồn lực, đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới – phồn vinh, văn minh và bền vững.

V.X.B