Thị trường công nghệ Lâm Đồng: Thực trạng và khát vọng bứt phá

Các đơn vị tham gia ký kết MOU kết nối cung cầu công nghệ tại Ngày hội khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số Lâm Đồng năm 2025

Nhận diện những điểm nghẽn của địa phương

Lâm Đồng đang sở hữu những lợi thế vượt trội về nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo và khoáng sản. Tuy nhiên, sự phát triển này chưa thực sự đồng đều khi trình độ công nghệ và năng lực đổi mới sáng tạo giữa các tiểu vùng vẫn còn khoảng cách. Hiện nay, thị trường công nghệ của tỉnh đang ở giai đoạn hình thành, quy mô nhỏ và thiếu tính liên thông dữ liệu cũng như hạ tầng kỹ thuật dùng chung.

Nhận định về vấn đề này, bà Phạm Thị Nhâm - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thẳng thắn chỉ rõ: “Nguồn cung công nghệ trong tỉnh hiện còn phân tán. Các viện nghiên cứu, cơ sở giáo dục trên địa bàn tuy đã có những nghiên cứu và chuyển giao các quy trình công nghệ cho các doanh nghiệp trên địa bàn nhưng vẫn ở quy mô nhỏ, lẻ. Khả năng xác lập thành tài sản trí tuệ hay tạo ra các công nghệ lõi còn nhiều hạn chế; khả năng thương mại hóa còn thấp. Các công nghệ đang phát triển chưa có khả năng tạo sự đột phá; nhu cầu về cung cầu công nghệ giữa bên có và bên cầu chưa đáp ứng. Trong thời gian qua, chưa có một cơ chế kết nối hiệu quả giữa bên cung và bên cầu công nghệ để tạo ra và phát triển công nghệ mang tính hiệu quả".

Thực tế khảo sát tại các nhóm ngành trọng điểm cho thấy, dù nhu cầu đổi mới công nghệ của doanh nghiệp là rất lớn nhưng mức độ tiếp cận vẫn ở mức khiêm tốn. Trong nông nghiệp, ứng dụng IoT và tự động hóa mới chỉ tập trung tại một số địa phương trọng điểm, thiếu tính liên kết chuỗi. Ngành công nghiệp chế biến sâu và công nghiệp hỗ trợ vẫn phụ thuộc vào thiết bị nhập khẩu, hoặc nếu có hoạt động chuyển giao trong và ngoài tỉnh thì vẫn còn chưa mang tính hệ thống.

Hệ thống phòng thí nghiệm, trung tâm kiểm định đạt chuẩn quốc gia tại địa phương còn thiếu, chưa đủ sức hỗ trợ doanh nghiệp trong hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D).

Kiến tạo lộ trình đổi mới công nghệ

Để hiện thực hóa khát vọng đưa Lâm Đồng trở thành trung tâm công nghệ chế biến nông sản, du lịch thông minh và năng lượng sạch của khu vực, tỉnh đã vạch ra lộ trình đổi mới công nghệ xuyên suốt đến năm 2035. Quan điểm chủ đạo là lấy doanh nghiệp làm trung tâm, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo và hỗ trợ, ưu tiên các công nghệ xanh, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để tạo đột phá về năng suất, chất lượng sản phẩm.

Về định hướng triển khai các giải pháp trong thời gian tới, bà Phạm Thị Nhâm nhấn mạnh: “Tỉnh cần triển khai cơ chế chính sách mang tính đột phá để khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư đổi mới công nghệ, đặc biệt là các lĩnh vực mũi nhọn. Đầu tư cho các trung tâm nghiên cứu tạo ra các sản phẩm công nghệ gắn với lợi thế phát triển của địa phương. Kết nối chuyển giao giữa Lâm Đồng và các thị trường công nghệ trong và ngoài nước để chuyển giao những công nghệ xanh, công nghệ tiên tiến. Từ đó, có cơ chế thí điểm có kiểm soát, hợp tác công tư giữa doanh nghiệp và Nhà nước để tạo ra và phát triển các công nghệ chiến lược.

Tỉnh cũng đang rà soát để quy hoạch các trung tâm đổi mới sáng tạo, các khu công nghệ cao, thúc đẩy thị trường khoa học và công nghệ. Xây dựng và vận hành có hiệu quả Cổng thông tin kết nối cung cầu công nghệ, các trung tâm thử nghiệm, kiểm nghiệm phục vụ doanh nghiệp. Triển khai các gói tín dụng ưu đãi và hỗ trợ doanh nghiệp trong việc đăng ký sở hữu trí tuệ, thử nghiệm sản phẩm và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Mục tiêu đến năm 2030, tỉnh phấn đấu nâng trình độ công nghệ của doanh nghiệp tăng bình quân từ 20 - 30%. Để đạt được điều này, Lâm Đồng sẽ hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo cấp vùng tại Đà Lạt và Phan Thiết. Tầm nhìn đến năm 2035, toàn tỉnh hướng đến hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện, số hóa dữ liệu 3 trụ cột nông nghiệp - công nghiệp - du lịch. Các công nghệ tiên tiến như: AI, Big Data và năng lượng mới sẽ được ứng dụng sâu rộng nhằm tối ưu hóa chuỗi giá trị và thúc đẩy kinh tế số phát triển bền vững.

Việc khơi thông thị trường công nghệ không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là chiến lược để Lâm Đồng tận dụng tối đa tiềm năng sau sáp nhập, tạo lập nền tảng vững chắc để bứt phá mạnh mẽ trong giai đoạn 2026 - 2035, khẳng định vị thế trung tâm đổi mới sáng tạo của vùng Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ.