Thổ Nhĩ Kỳ 'siết' kiểm soát thực phẩm nhập khẩu, doanh nghiệp Việt cần chuẩn bị những gì?

Theo Thương vụ Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ, nhằm tăng cường kiểm soát chất lượng hàng hóa, bảo đảm an toàn thực phẩm và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, Bộ Nông nghiệp và Lâm nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ đang áp dụng quy trình kiểm tra chặt chẽ đối với thực phẩm, thức ăn chăn nuôi có nguồn gốc thực vật, cùng các vật liệu, dụng cụ tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm nhập khẩu.

Theo quy định hiện hành, mọi lô hàng thuộc diện quản lý của Bộ đều phải hoàn thành đầy đủ thủ tục đăng ký, khai báo điện tử, kiểm tra hồ sơ và kiểm tra thực tế trước khi được phép thông quan.

Quy trình này được thực hiện theo Luật số 5996 về dịch vụ thú y, kiểm dịch thực vật, thực phẩm và thức ăn chăn nuôi; Thông cáo số 2026/5 về kiểm tra nhập khẩu các sản phẩm thuộc diện quản lý của Bộ Nông nghiệp và Lâm nghiệp cùng các quy định chuyên ngành liên quan.

Theo đó, doanh nghiệp nhập khẩu phải thực hiện quy trình gồm 10 bước:

Bước 1, doanh nghiệp đăng ký thông tin trên hệ thống điện tử GGBS với Sở Nông nghiệp và Lâm nghiệp cấp tỉnh, đồng thời khai báo thông tin nhà sản xuất và nhà xuất khẩu nếu chưa có dữ liệu trên hệ thống.

Bước 2. Khai báo trước khi nhập khẩu: Trước khi hàng đến cảng, nhà nhập khẩu phải thực hiện Thông báo sơ bộ trên hệ thống GGBS.

Một số điểm cần lưu ý: Phí thẩm định hồ sơ năm 2026 là 10.728 TRY; Hệ thống sẽ cấp mã thông báo và mật khẩu để sử dụng trong toàn bộ quá trình nhập khẩu; Nội dung khai báo phải thống nhất với hồ sơ thực tế của lô hàng.

Bước 3. Thẩm định hồ sơ: Trong vòng 2 ngày làm việc, cơ quan quản lý sẽ xem xét hồ sơ. Nếu hồ sơ thiếu hoặc cần bổ sung, doanh nghiệp sẽ được yêu cầu hoàn thiện. Nếu phát hiện sản phẩm không đáp ứng quy định pháp luật, hồ sơ sẽ bị từ chối.

Bước 4. Khai báo lô hàng; Sau khi hồ sơ sản phẩm được phê duyệt, doanh nghiệp tiến hành khai báo thông tin từng lô hàng. Một hồ sơ sản phẩm có thể sử dụng cho nhiều lô hàng khác nhau.

Bước 5. Đăng ký kiểm tra: Doanh nghiệp cần khai báo: Giấy chứng nhận kèm theo; Số lượng hàng hóa; Cửa khẩu nhập khẩu; Thời gian đề nghị kiểm tra.

Bước 6. Xác định lịch kiểm tra: Trong thời hạn tối đa 3 ngày, cơ quan chức năng sẽ thông báo thời điểm tiến hành kiểm tra chính thức.

Bước 7. Nộp hồ sơ gốc: Vào ngày kiểm tra, doanh nghiệp phải nộp đầy đủ hồ sơ bản gốc cho cơ quan quản lý.

Bước 8. Kiểm tra chính thức theo phương pháp quản lý rủi ro: Quá trình kiểm tra gồm ba nội dung: Kiểm tra hồ sơ: đối chiếu với quy định của Bộ luật Thực phẩm Thổ Nhĩ Kỳ; Kiểm tra nhận dạng: xác minh hàng hóa thực tế có phù hợp với hồ sơ khai báo; Kiểm tra thực tế: đánh giá cảm quan, bao bì, lấy mẫu và phân tích tại phòng thí nghiệm khi cần thiết.

Bước 9. Cấp chứng nhận phù hợp: Nếu đáp ứng đầy đủ quy định, hệ thống một cửa của Thổ Nhĩ Kỳ sẽ gửi mã chứng nhận phù hợp đến cơ quan hải quan để hoàn tất thủ tục thông quan.

Bước 10. Xử lý hàng hóa không đạt yêu cầu: Đối với các sản phẩm không đáp ứng quy định an toàn thực phẩm, cơ quan chức năng có thể áp dụng một trong các biện pháp: Từ chối nhập khẩu và buộc tái xuất; Yêu cầu xử lý hoặc kiểm tra bổ sung; Chuyển đổi mục đích sử dụng theo quy định; Tiêu hủy hàng hóa.

Thương vụ Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ khuyến nghị doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm và nguyên liệu có nguồn gốc thực vật cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ kỹ thuật, giấy chứng nhận chất lượng và chứng từ xuất xứ trước khi giao hàng. Đồng thời, doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ với đối tác nhập khẩu để hoàn tất việc đăng ký trên hệ thống GGBS và thực hiện đúng quy trình khai báo.

Theo Thương vụ, việc khai báo không chính xác hoặc hồ sơ không thống nhất với hàng hóa thực tế có thể khiến lô hàng kéo dài thời gian kiểm tra, phát sinh chi phí lưu kho, thậm chí bị từ chối nhập khẩu hoặc buộc tái xuất.