Thống đốc Ngân hàng Nhà nước: Sẽ xây dựng gói tái cấp vốn cho vay nhà ở xã hội

Sáng 31/10, tiếp tục Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khoá XVI, Quốc hội tiếp tục phiên thảo luận tại hội trường về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027. Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn giải trình về các vấn đề của ngành Ngân hàng mà đại biểu Quốc hội quan tâm.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên thảo luận sáng 31/10.

Không có “điểm cân bằng” theo công thức

Tham gia phiên thảo luận, Thống đốc NHNN cảm ơn các đại biểu đã quan tâm, chia sẻ với vai trò điều phối của ngành ngân hàng và bày tỏ, ngành đang phải gánh trách nhiệm cung ứng vốn cho nền kinh tế trong lúc thị trường vốn chưa phát triển tương xứng.

Thống đốc NHNN nhìn nhận, một số chỉ số được đại biểu băn khoăn, như dư nợ trên GDP, cho vay trung và dài hạn bằng nguồn vốn ngắn hạn, hay thanh khoản. Tuy nhiên, theo Thống đốc NHNN, qua thực tiễn điều hành, Việt Nam có những đặc thù riêng.

Đơn cử, tiền gửi ngắn hạn chiếm tới 80% tổng tiền gửi. Thông thường, nguồn vốn ngắn hạn được xem là kém ổn định, nhưng trên thực tế, người dân thường xuyên gia hạn, quay vòng nên nguồn vốn này vẫn mang tính ổn định. Mặt khác, vốn huy động ngắn hạn có lãi suất thấp hơn, sẽ giúp các ngân hàng thương mại có dư địa duy trì lãi suất cho vay ở mức thấp hơn.

"Tiền gửi vẫn chảy mạnh vào hệ thống ngân hàng vì người dân tin tưởng vào sự an toàn của hệ thống. Khi thị trường vốn phát triển, hấp dẫn hơn và bảo đảm an toàn cho nhà đầu tư, cơ cấu dẫn vốn giữa thị trường tiền tệ và thị trường vốn chắc chắn sẽ cân bằng hơn", Thống đốc NHNN nhìn nhận.

Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn giải trình về các vấn đề của ngành Ngân hàng, mà đại biểu Quốc hội quan tâm.

Về điều hành chính sách tiền tệ, NHNN kiên định mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá, đồng thời góp phần hỗ trợ tăng trưởng. Như chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, yêu cầu đặt ra là tìm được điểm cân bằng giữa các mục tiêu. Tuy nhiên, theo Thống đốc NHNN, điểm cân bằng ấy không có công thức định sẵn. NHNN sẽ phối hợp với các bộ, ngành, qua thực tiễn điều hành linh hoạt để xác lập phù hợp từng thời điểm.

Tín dụng tăng 12,27%, bất động sản chỉ 9,84%

Theo Thống đốc NHNN, tín dụng được kiểm soát chặt chẽ và hiện tăng khoảng 12,27%. Lãi suất huy động tăng 1,42%, trong khi lãi suất cho vay chỉ tăng 0,99%, nên chênh lệch giữa hai loại lãi suất đang thu hẹp.

Thống đốc NHNN đánh giá, đối với tín dụng bất động sản tăng 9,84%, thấp hơn so với mức tăng trưởng chung của nền kinh tế. Trong tổng dư nợ hơn 20.879 nghìn tỷ đồng, 77,44% dành cho sản xuất, kinh doanh. Doanh nghiệp nhỏ và vừa được cấp hơn 4 triệu tỷ đồng.

Thống đốc thông tin thêm, Ngân hàng Nhà nước đang hỗ trợ các tổ chức tín dụng qua tái cấp vốn và nghiệp vụ thị trường mở (OMO). Theo chỉ đạo của Thủ tướng, trong thời gian tới, NHNN sẽ xây dựng gói tái cấp vốn cho vay nhà ở xã hội.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần "minh bạch tài chính"

Về khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa, Thống đốc NHNN viện dẫn các hạn chế nêu trong tờ trình Dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa như: quy mô vốn nhỏ, sức chống chịu yếu, phương án kinh doanh thường xuyên biến động, thông tin tài chính chưa minh bạch.

“Không thể có câu chuyện doanh nghiệp có 'hai bảng cân đối', một bảng để kê khai thuế và một bảng để vay ngân hàng. Chỉ khi minh bạch, ngân hàng mới đánh giá đúng sức khỏe doanh nghiệp và mạnh dạn cho vay”, Thống đốc nhấn mạnh.

Khoảng 98% doanh nghiệp nhỏ và vừa đã được tổ chức tín dụng cấp tín dụng. Theo Thống đốc, doanh nghiệp cần chứng minh được khả năng trả nợ, còn Ngân hàng Nhà nước sẽ khuyến khích cho vay dựa trên dòng tiền và tạo cơ sở pháp lý để các tổ chức tín dụng yên tâm. "Bởi, vai trò của trung gian tài chính là cho vay và thu hồi được nợ để hoàn trả tiền cho người dân", Thống đốc nêu.

Về cơ cấu lại nợ, kéo dài thời gian trả nợ, Thống đốc cho biết nội, dung này đã được quy định cụ thể trong luật và Thông tư số 39/2016/TT-NHNN và thuộc thẩm quyền của các tổ chức tín dụng. Ngân hàng Nhà nước sẽ khuyến khích các tổ chức tín dụng hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn.

Kết thúc phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị Chính phủ cụ thể hóa các ý kiến thành nhiệm vụ, giải pháp, rõ trách nhiệm, thời hạn và kết quả cần đạt để Quốc hội giám sát; đồng thời khẩn trương hoàn thiện các dự thảo nghị quyết, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước khi trình Quốc hội thông qua.