Thu hẹp khoảng cách số ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Đưa tiện ích số về thôn, làng

Tranh thủ buổi sáng, khi người dân chưa lên rẫy, các thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng (CNSCĐ) xã An Lão chia thành nhiều nhóm nhỏ, đến từng hộ ở thôn Hòa Bình hướng dẫn sử dụng công nghệ số.

Từ cài đặt VNeID, VNeTraffic, tạo tài khoản dịch vụ công, sử dụng ngân hàng số đến chụp ảnh sản phẩm, đăng bài bán hàng trên mạng xã hội, mọi thao tác đều được hướng dẫn trực tiếp, phù hợp với khả năng tiếp thu của từng người.

Thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng xã An Lão hướng dẫn người dân cài đặt, sử dụng ứng dụng VNeID, tạo tài khoản dịch vụ công và tiếp cận các tiện ích ngân hàng số. Ảnh: Chương Hiếu

Được thành viên Tổ CNSCĐ hướng dẫn, ông Đinh Văn Ninh (thôn Hòa Bình) đã có thể tự giao dịch bằng điện thoại. “Bây giờ, dù đang làm trên rẫy, tôi vẫn chuyển tiền nhanh cho con đi học, trả tiền hàng khi cần, rất thuận tiện, không phải về nhà hay nhờ người khác giúp” - ông Ninh chia sẻ.

Theo anh Đào Duy Tiến - Bí thư Đoàn xã, Tổ trưởng Tổ CNSCĐ xã An Lão, tổ hiện có 20 thành viên. Hằng tháng, tổ bố trí người trực tại Trung tâm Phục vụ hành chính công và trụ sở Công an xã; đồng thời, phân công lực lượng đến 11 thôn hướng dẫn cài đặt và sử dụng các ứng dụng số, tích hợp giấy tờ điện tử và dữ liệu đất đai, giúp người dân chủ động thực hiện các giao dịch, thủ tục.

Tại xã biên giới Ia Pnôn, hoạt động của Tổ CNSCĐ tập trung vào kỹ năng nhận diện thông tin sai lệch và phòng tránh lừa đảo trực tuyến. Từ đầu tháng 10-2026 đến nay, các tổ viên phối hợp với Công an xã đến khu dân cư các làng Bua, Chan và Triêl, dùng những tình huống gần gũi để hướng dẫn bà con sử dụng internet an toàn, nhận biết thủ đoạn lừa đảo thường gặp.

Chị Rơ Mah H’Pyên (làng Bua) cho biết: “Được Tổ CNSCĐ hướng dẫn, tôi biết không tùy tiện bấm vào đường link, không cung cấp mật khẩu, mã OTP hay thông tin cá nhân cho người lạ. Khi gặp cuộc gọi đáng ngờ, tôi sẽ hỏi người thân hoặc báo cơ quan chức năng để tránh bị lừa đảo”.

Tương tự tại xã Ia Phí, Tổ CNSCĐ hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh, tiếp cận thông tin chính thống và thực hiện các dịch vụ công trực tuyến. Tổ cũng phối hợp với ngân hàng CSXH và các tổ tiết kiệm và vay vốn hỗ trợ mở hơn 350 tài khoản cho tổ viên, góp phần thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Qua 5 đợt cao điểm hỗ trợ làm giấy tờ cá nhân, đăng ký VNeID, hơn 4.000 trường hợp được hỗ trợ, chú trọng trẻ từ 6 đến dưới 14 tuổi.

Củng cố nền tảng số từ cơ sở

Thu hẹp khoảng cách số không chỉ là đưa công nghệ về thôn, làng mà còn giúp người dân biết sử dụng, từng bước làm chủ các tiện ích số. Do đó, cần đẩy mạnh phong trào “Bình dân học vụ số”, phát huy vai trò của các Tổ CNSCĐ trong phổ cập kỹ năng, hướng dẫn người dân ứng dụng công nghệ an toàn, hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế.

Tổ công nghệ số cộng đồng xã Ia Pnôn hướng dẫn người dân nhận diện thông tin sai lệch, nâng cao cảnh giác và chủ động phòng tránh các hình thức lừa đảo trên không gian mạng. Ảnh: Chương Hiếu

Theo ông Phan Hoài Vũ - Bí thư Đảng ủy xã An Lão, Trưởng Ban Chỉ đạo về phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số xã: Từ đầu năm 2026 đến nay, xã đã tổ chức tập huấn kỹ năng số cho hơn 1.200 lượt người, lắp wifi tại 11 trụ sở thôn, phủ sóng 4G đạt 100%. Thời gian tới, xã tiếp tục đẩy mạnh phong trào “Bình dân học vụ số”, ưu tiên hỗ trợ người cao tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số và triển khai các mô hình Gia đình số, Chợ 4.0, gian hàng số.

Hiện đồng bào dân tộc thiểu số chiếm gần 53% dân số xã Ia Tôr, trong khi kỹ năng sử dụng công nghệ của một bộ phận người dân còn hạn chế. Ông Nguyễn Xuân Phùng - Chủ tịch UBND xã - cho biết: Thời gian tới, địa phương sẽ đổi mới cách tuyên truyền, hướng dẫn theo hướng thiết thực, dễ hiểu, dễ thực hiện; đồng thời chú trọng hỗ trợ người chưa thành thạo kỹ năng số, giúp bà con chủ động sử dụng dịch vụ trực tuyến và ứng dụng công nghệ vào đời sống.

Toàn tỉnh hiện có 136 Tổ CNSCĐ với 2.559 thành viên, giữ vai trò nòng cốt trong thúc đẩy chuyển đổi số tại cơ sở. Thông qua hướng dẫn trực tiếp, bám sát nhu cầu thực tế, các tổ góp phần phổ cập kiến thức, kỹ năng số đến từng hộ gia đình, giúp người dân từng bước tiếp cận và thích ứng với môi trường số.

Ông Võ Hoàng Bình - Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy: Đề nghị các cấp, ngành đổi mới tuyên truyền, phát huy hiệu quả nền tảng “Bình dân học vụ số”, xây dựng nội dung phù hợp với đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và nhóm yếu thế. Đồng thời, phát huy vai trò các Tổ CNSCĐ và lực lượng nòng cốt trong hướng dẫn người dân nâng cao kỹ năng số, bảo đảm an toàn trên không gian mạng.