Thu phí liên tuyến cao tốc Bắc - Nam: Vì sao phải lắp lại barie tại Diễn Châu - Bãi Vọt?

Cao tốc Diễn Châu - Bãi Vọt là một trong 11 dự án thành phần của tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn I (2017 - 2020), đồng thời là một trong 3 dự án được triển khai theo hình thức đối tác công tư (PPP).

Đảo thu phí trên tuyến chính tại Km430+500 (nằm ở nút giao QL7A, thuộc địa bàn xã Minh Châu, tỉnh Nghệ An) dành cho xe lưu thông theo hướng Nam – Bắc.

Dự án cao tốc Diễn Châu - Bãi Vọt có tổng chiều dài hơn 50km, đi qua hai tỉnh Nghệ An (44,4km) và Hà Tĩnh (4,9km), với tổng vốn đầu tư 11.157 tỷ đồng. Tuyến phía Bắc kết nối với cao tốc Nghi Sơn - Diễn Châu, phía Nam nối với cao tốc Bãi Vọt - Hàm Nghi.

Sau thời gian thi công và vận hành thử, tuyến cao tốc chính thức thu phí từ ngày 5/1/2025. Do khác hình thức đầu tư và thu phí sớm hơn hai tuyến cao tốc liền kề, trên tuyến chính cao tốc Diễn Châu - Bãi Vọt hiện bố trí hai đảo thu phí đầu ra.

Cụ thể, đảo thu phí tại Km430+500 (nút giao QL7A, xã Minh Châu, tỉnh Nghệ An) phục vụ xe lưu thông theo hướng Nam - Bắc; đảo tại Km479+200 (nút giao QL8A, huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh) phục vụ xe lưu thông theo hướng Bắc - Nam. Theo kế hoạch, khi hai tuyến cao tốc liền kề triển khai thu phí, các đảo này sẽ được tháo dỡ để thực hiện thu phí liên tuyến.

Từ ngày 28/2/2026, cao tốc Nghi Sơn - Diễn Châu (đầu tư bằng ngân sách Nhà nước) chính thức thu phí phương tiện.

Trưa 6/3, ghi nhận tại nút giao QL7A (xã Minh Châu, tỉnh Nghệ An), các phương tiện lưu thông trên tuyến cao tốc Bắc - Nam diễn ra thuận lợi, nhanh chóng.

Tuy nhiên, tại đảo thu phí đầu ra Km430+500 trên tuyến chính cao tốc Diễn Châu – Bãi Vọt vẫn xuất hiện tình trạng phương tiện không đủ điều kiện qua trạm, khiến barie không tự động mở. Nhân viên thu phí phải thao tác mở barie bằng tay, đồng thời yêu cầu tài xế tấp xe vào lề đường để xử lý.

Thời điểm PV có mặt, vẫn còn tình trạng xe chưa đủ điều kiện vẫn đi vào cao tốc thu phí không dừng.

Ông Nguyễn Thanh Hùng, Tổng giám đốc Công ty CP Đầu tư Phúc Thành Hưng (doanh nghiệp dự án cao tốc Diễn Châu - Bãi Vọt) cho biết, sau khi cao tốc Nghi Sơn - Diễn Châu bắt đầu thu phí, hệ thống barie tại đảo thu phí đầu ra Km430+500 đã được tháo dỡ để thực hiện thu phí liên tuyến.

Tuy nhiên, do giai đoạn đầu triển khai thu liên tuyến, hệ thống giữa hai dự án chưa đồng bộ, trong khi vẫn còn nhiều phương tiện chưa đủ điều kiện đi vào cao tốc, nên barie tại đây phải lắp lại để kiểm soát.

Theo ông Hùng, hiện vẫn có nhiều phương tiện chưa đủ điều kiện nhưng vẫn đi vào cao tốc thu phí không dừng. Về nguyên tắc, hệ thống vẫn ghi nhận lượt vào, nhưng nếu đầu ra không có barie và nhân viên trực để xử lý ngay thì doanh nghiệp có nguy cơ thất thu.

“Với các xe đã dán thẻ, hệ thống vẫn nhận diện được và có thể truy thu sau. Tuy nhiên, với xe chưa dán thẻ, việc truy thu rất khó, có thể gây thiệt hại cho doanh nghiệp”, ông Hùng nói.

Cũng theo ông Hùng, tại cuộc họp gần đây, các bên thống nhất phương án có thể bỏ barie nhưng vẫn giữ hệ thống thu phí tại vị trí này. Đồng thời sẽ đề nghị đơn vị cung cấp phần mềm xây dựng giải pháp tích hợp dữ liệu, theo đó một đầu ra của cao tốc Diễn Châu - Bãi Vọt sẽ được ghi nhận tương ứng với một đầu vào của cao tốc Nghi Sơn - Diễn Châu.

Cách làm này giúp hệ thống tự động ghi nhận và phân tách doanh thu cho từng dự án ngay tại trạm, thay vì chờ đến điểm ra cuối cùng. Việc này vừa đảm bảo mô hình thu phí tự động không dừng liên thông toàn tuyến, vừa hạn chế nguy cơ thất thoát và thuận lợi cho công tác hậu kiểm, thanh tra sau này.

“Việc tích hợp chủ yếu là giải pháp phần mềm nên chúng tôi cho rằng đơn vị cung cấp có thể triển khai. Tuy nhiên, quyết định cuối cùng vẫn phải chờ cơ quan quản lý xem xét”, ông Hùng cho biết.

Sỹ Hòa