Thúc đẩy các giải pháp để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số

TS Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính) phát biểu tại Họp báo tình hình kinh tế - xã hội quý II và 6 tháng đầu năm 2026.

Xin bà cho biết những điểm sáng trong bức tranh kinh tế 6 tháng đầu năm 2026?

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, nền kinh tế Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực trong 6 tháng đầu năm 2026. GDP 6 tháng ước tăng 8,18% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 7,63% của cùng kỳ năm 2025.

Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng có xu hướng cải thiện qua từng quý, khi quý I tăng 7,83% và quý II tăng 8,39%. Kết quả này phản ánh hiệu quả từ các chủ trương, chính sách của Đảng, Quốc hội cùng sự điều hành quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương.

Trong nửa đầu năm 2026, sản xuất công nghiệp tiếp tục đóng vai trò trụ cột, tăng trưởng tích cực nhờ nhiều dự án công nghiệp lớn đi vào vận hành thương mại và tiến độ giải ngân vốn đầu tư công được đẩy mạnh, tạo động lực cho nhu cầu đầu tư phát triển hạ tầng.

Bên cạnh đó, hoạt động thương mại, dịch vụ duy trì đà tăng trưởng khá nhờ sức mua trong nước cải thiện, hoạt động du lịch và dịch vụ diễn ra sôi động; vận tải, kho bãi đáp ứng tốt nhu cầu vận chuyển hàng hóa và hành khách, góp phần thúc đẩy lưu thông hàng hóa và phát triển các hoạt động thương mại, dịch vụ.

Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa 6 tháng đầu năm 2026 ước đạt 549,69 tỷ USD, tăng 27,1% so với cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu tăng 21%; nhập khẩu tăng 33,4%. Với kết quả đạt được trong nửa đầu năm, tốc độ tăng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa năm 2026 có khả năng đạt và vượt mục tiêu đặt ra trong Nghị quyết số 01/2026/NQ-CP (15-16%).

Đặc biệt, thu hút đầu tư 6 tháng đầu năm 2026 tiếp tục khởi sắc, cho thấy niềm tin của nhà đầu tư đối với triển vọng phát triển kinh tế của Việt Nam được củng cố. Tính đến ngày 30/6/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam đạt 34,65 tỷ USD, tăng 61% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện đạt 13 tỷ USD, tăng 11,2%, cao nhất trong 5 năm qua.

Ngoài ra, thị trường lao động tiếp tục chuyển biến tích cực; việc làm, thu nhập bình quân tháng của người lao động tăng so với cùng kỳ năm trước; công tác bảo đảm an sinh xã hội được các cấp, ngành triển khai đồng bộ, kịp thời và hiệu quả. Trong 6 tháng đầu năm, lao động có việc làm là 52,6 triệu người, tăng 672.500 người so với cùng kỳ năm trước; thu nhập bình quân của người lao động là gần 9 triệu đồng/tháng, tăng 717.000 đồng.

Thu nhập và đời sống của người lao động ngày càng được cải thiện. Ảnh: TTXVN

Bên cạnh những kết quả tích cực, theo bà, đâu là những vấn đề cần đặc biệt lưu ý trong 6 tháng cuối năm?

Trước hết là áp lực từ bối cảnh kinh tế thế giới. Xu hướng gia tăng bảo hộ thương mại, mở rộng các biện pháp phòng vệ thương mại và rào cản kỹ thuật đang làm gia tăng rủi ro đối với xuất khẩu của Việt Nam. Với độ mở kinh tế lớn, những biến động của thương mại toàn cầu nhanh chóng lan truyền đến khu vực sản xuất, nhất là các ngành chế biến, chế tạo định hướng xuất khẩu. Cùng với đó, tổng cầu tại các thị trường xuất khẩu chủ lực suy yếu làm thu hẹp đơn hàng và nguồn thu ngoại tệ, trong khi mặt bằng lãi suất quốc tế duy trì ở mức cao và chi phí logistics gia tăng tiếp tục gây sức ép lên tỷ giá, lạm phát nhập khẩu và tính ổn định của chuỗi cung ứng.

Mặc dù xuất khẩu vẫn được kỳ vọng duy trì tăng trưởng, song nhu cầu tiêu dùng tại nhiều thị trường lớn chưa phục hồi vững chắc, cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt và giá nhiều mặt hàng xuất khẩu có xu hướng giảm. Đáng chú ý, xuất khẩu của Việt Nam vẫn phụ thuộc tương đối lớn vào một số thị trường và nhóm hàng chủ lực, trong khi tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước của nhiều sản phẩm còn thấp. Điều này khiến khu vực xuất khẩu dễ bị tổn thương trước những thay đổi về chính sách thương mại hoặc biến động của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bên cạnh đó, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công hiện vẫn còn chậm. Mặc dù 6 tháng cuối năm thường là giai đoạn tăng tốc giải ngân, song nhiều dự án vẫn đối mặt với những khó khăn như giải phóng mặt bằng chậm, thủ tục điều chỉnh dự án kéo dài, thiếu nguồn vật liệu xây dựng tại một số địa phương và năng lực triển khai không đồng đều giữa các chủ đầu tư. Nếu tiến độ giải ngân không được cải thiện mạnh mẽ, hiệu ứng lan tỏa đến ngành xây dựng, công nghiệp vật liệu, vận tải và khu vực doanh nghiệp sẽ bị hạn chế.

Hiện nay, khu vực doanh nghiệp tiếp tục chịu nhiều áp lực. Sau giai đoạn phục hồi, nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn gặp khó khăn về dòng tiền, khả năng tiếp cận tín dụng, chi phí logistics và biến động của thị trường đầu ra. Mặc dù mặt bằng lãi suất đã giảm so với giai đoạn trước, khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế chưa thực sự cải thiện, phản ánh tâm lý thận trọng trong mở rộng đầu tư sản xuất, kinh doanh.

Nửa cuối năm 2026, áp lực đối với tỷ giá, lãi suất và lạm phát vẫn hiện hữu. Biến động của đồng USD, xu hướng điều hành chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn cùng với những biến động của giá năng lượng và nguyên liệu trên thị trường thế giới có thể tạo sức ép lên tỷ giá và mặt bằng giá trong nước. Đồng thời, việc tiếp tục điều chỉnh giá một số hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý theo lộ trình cũng có thể làm thu hẹp dư địa điều hành chính sách tiền tệ trong những tháng cuối năm.

Thị trường bất động sản tuy đã có tín hiệu phục hồi nhưng diễn biến còn phân hóa giữa các phân khúc. Nguồn cung nhà ở phù hợp với nhu cầu thực còn hạn chế, trong khi một bộ phận doanh nghiệp bất động sản vẫn gặp khó khăn về tài chính và khả năng huy động vốn. Điều này có thể ảnh hưởng đến tốc độ phục hồi của ngành xây dựng và các ngành liên quan.

Vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu tại Cảng nước sâu Gemalink, TP Hồ Chí Minh. Ảnh: TTXVN

Theo kịch bản mục tiêu tăng trưởng 10% trong cả năm 2026, GDP 6 tháng cuối năm cần tăng khoảng 11,7% - mức tăng rất cao. Theo bà, Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương cần ưu tiên những giải pháp nào để tạo bứt phá trong giai đoạn còn lại của năm?

Để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số trong cả năm 2026 là một thách thức rất lớn, cần sự chung sức đồng lòng của cả hệ thống chính trị, của Chính phủ, doanh nghiệp, người dân và sự ủng hộ, hỗ trợ của bạn bè quốc tế. Các ngành, các cấp, các địa phương cần tăng cường cập nhật, dự báo tình hình, chủ động điều hành linh hoạt, kịp thời ứng phó với các tình huống phát sinh, kiên định thực hiện hiệu quả mục tiêu tăng trưởng gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm an sinh xã hội và đời sống của nhân dân.

Trước hết, cần tiếp tục giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn, kiểm soát giá cả và thị trường. Theo dõi sát diễn biến kinh tế, chính trị thế giới như xung đột Trung Đông, giá dầu, chi phí vận tải, tỷ giá..., kịp thời cập nhật kịch bản tăng trưởng, lạm phát. Đồng thời quản lý giá xăng dầu linh hoạt, hiệu quả; tránh điều chỉnh đồng thời các mặt hàng Nhà nước quản lý để giảm áp lực lạm phát.

Thứ hai, tiếp tục cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu; đẩy mạnh liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản. Đồng thời, tăng cường kiểm soát dịch bệnh, phát triển chăn nuôi an toàn sinh học, quy mô tập trung và chuỗi giá trị gắn với ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số.

Thứ ba, thúc đẩy sản xuất công nghiệp theo hướng nâng cao năng lực cạnh tranh; chủ động quản trị rủi ro chuỗi cung ứng, đa dạng hóa nguồn cung và kiểm soát chi phí logistics; đồng thời đẩy nhanh tháo gỡ thủ tục, khơi thông nguồn cung vật liệu và thúc đẩy giải ngân đầu tư công; bảo đảm an ninh năng lượng và đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng AI nhằm nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp.

Thứ tư, tiếp tục triển khai các chương trình kích cầu tiêu dùng, khuyến mại và kết nối cung cầu nhằm thúc đẩy sức mua trong nước. Đồng thời, đẩy mạnh phát triển thương mại điện tử, mở rộng hệ thống phân phối hiện đại và bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu, góp phần ổn định thị trường và thúc đẩy tăng trưởng tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng.

Thứ năm, thúc đẩy xuất khẩu bền vững, nâng cao giá trị gia tăng và đa dạng hóa thị trường. Tận dụng hiệu quả các FTA, mở rộng thị trường xuất khẩu; nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Phát triển logistics, giảm chi phí; hỗ trợ tiêu thụ hàng hóa nông, lâm, thủy sản.

Thứ sáu, tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh; đẩy nhanh cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm chi phí tuân thủ và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Thu hút có chọn lọc các dự án đầu tư, ưu tiên công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số; đồng thời nâng cao hiệu quả liên kết giữa khu vực đầu tư nước ngoài với doanh nghiệp trong nước nhằm tăng cường năng lực cạnh tranh và sức chống chịu của nền kinh tế.

Thứ bảy, cần tăng cường phòng, chống dịch bệnh và chủ động ứng phó thiên tai. Triển khai hiệu quả các biện pháp phòng chống dịch, bệnh; chủ động ứng phó mưa lũ, hạn hán, xâm nhập mặn; bảo đảm sản xuất nông nghiệp, phòng chống cháy rừng. Thực hiện có hiệu quả các chính sách an sinh xã hội, đảm bảo ổn định và nâng cao đời sống của nhân dân.

Trân trọng cảm ơn bà!