Thúc đẩy công nghiệp văn hóa thành động lực tăng trưởng

Trong xu thế đó, công nghiệp văn hóa trở thành một trong những ngành kinh tế có tốc độ tăng trưởng nhanh, là công cụ quan trọng để quảng bá hình ảnh, nâng cao vị thế và gia tăng sức hấp dẫn của mỗi quốc gia, địa phương.

Quan điểm này được thể hiện rõ trong Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Trong đó xác định phát triển công nghiệp văn hóa là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao sức mạnh mềm quốc gia, tạo động lực tăng trưởng mới và nâng cao chất lượng phát triển đất nước. Đảng bộ thành phố Bắc Ninh đã cụ thể hóa chủ trương này bằng Nghị quyết số 77-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Bắc Ninh đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

Ca sĩ Hòa Minzy biểu diễn tại chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng thành lập thành phố Bắc Ninh.

Đối với Bắc Ninh, phát triển công nghiệp văn hóa là một nhiệm vụ mới. Thành phố định hướng phát triển có trọng tâm, trọng điểm các ngành công nghiệp văn hóa có tiềm năng, lợi thế như: Du lịch văn hóa, nghệ thuật biểu diễn, quảng cáo, thủ công mỹ nghệ, điện ảnh gắn với di sản, lễ hội, làng nghề truyền thống, ẩm thực, vùng cây ăn quả... từng bước hình thành ngành công nghiệp văn hóa chủ lực.

Những chủ trương mới đó đặt ra yêu cầu Bắc Ninh phải chuyển mạnh từ tư duy khai thác các giá trị văn hóa sang tư duy kiến tạo chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa; từ phát triển từng hoạt động riêng lẻ sang phát triển hệ sinh thái sáng tạo; từ bảo tồn đơn thuần sang phát huy giá trị di sản thông qua các sản phẩm, dịch vụ có giá trị gia tăng cao; đồng thời bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế với gìn giữ bản sắc văn hóa, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân.

Trên cơ sở nhận thức đó, để đáp ứng yêu cầu phát triển công nghiệp văn hóa, đưa công nghiệp văn hóa thực sự trở thành một động lực tăng trưởng mới và bền vững của thành phố trong giai đoạn tới, cần thực hiện một số giải pháp phát triển công nghiệp văn hóa thành phố Bắc Ninh như sau:

Thứ nhất, hoàn thiện thể chế và đổi mới tư duy phát triển công nghiệp văn hóa. Nhân tố quyết định sự phát triển của công nghiệp văn hóa không chỉ là nguồn tài nguyên văn hóa mà trước hết là tư duy quản trị và hệ thống chính sách. Vì vậy, cần tiếp tục cụ thể hóa bằng các đề án, chương trình và cơ chế thực hiện phù hợp với từng lĩnh vực, từng địa phương và từng ngành công nghiệp văn hóa có tầm nhìn đến năm 2030 và đến năm 2045. Đây là bước cụ thể hóa quan trọng nhằm thiết lập mô hình phát triển tích hợp, trong đó di sản gắn với phát triển du lịch xanh và chuyển đổi số. Phát triển du lịch mang bản sắc văn hóa Kinh Bắc; thúc đẩy du lịch thông minh, xanh, sạch, giảm rác thải... Trong quá trình đó, cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý hoạt động văn hóa sang tư duy kiến tạo môi trường phát triển; đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp, nghệ sĩ, nghệ nhân và cộng đồng sáng tạo tham gia sâu hơn vào quá trình sản xuất, kinh doanh sản phẩm văn hóa.

Thứ hai, xây dựng và quảng bá thương hiệu điểm đến Bắc Ninh gắn với giá trị văn hóa, lịch sử và con người, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, điểm đến du lịch văn hóa - tâm linh - sinh thái đặc sắc của miền Bắc và cả nước; phát huy giá trị di sản văn hóa theo hướng hình thành các chuỗi sản phẩm công nghiệp văn hóa, thu hút đầu tư các phim trường điện ảnh... Khai thác tối đa giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại để tạo nhận diện thương hiệu “Vùng đất Kinh Bắc - cái nôi của quan họ”. Đẩy mạnh quảng bá trên các nền tảng mạng xã hội lớn, tạp chí du lịch quốc tế và phối hợp với những người có ảnh hưởng (KOLs/Travel Bloggers) để thu hút giới trẻ.

Thứ ba, phát triển hệ sinh thái và công nghiệp văn hóa trong nền kinh tế sáng tạo, doanh nghiệp là chủ thể trực tiếp tạo ra sản phẩm, dịch vụ và giá trị gia tăng. Vì vậy, Bắc Ninh cần thu hút các doanh nghiệp có năng lực đầu tư vào các dự án văn hóa quy mô lớn, có cơ chế hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các nhóm khởi nghiệp sáng tạo, nghệ sĩ trẻ, nhà thiết kế và các tổ chức văn hóa tư nhân phát triển sản phẩm mới. Khuyến khích sự liên kết giữa văn hóa với du lịch, công nghệ, giáo dục và thương mại nhằm hình thành các chuỗi giá trị có khả năng lan tỏa sang nhiều lĩnh vực. Chú trọng nâng cấp sản phẩm thủ công mỹ nghệ thành quà tặng du lịch cao cấp, có bao bì hiện đại và câu chuyện văn hóa đi kèm; xây dựng các không gian văn hóa sáng tạo, nơi du khách được trực tiếp tham gia vào quy trình làm tranh, làm gốm, làm nghề thủ công mỹ nghệ, hoặc học hát quan họ cổ.

Thứ tư, đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực du lịch. Mở rộng không gian phát triển công nghiệp văn hóa. Chuyển đổi số không chỉ là công cụ hỗ trợ quản lý mà phải trở thành động lực tạo ra các mô hình kinh doanh mới trong lĩnh vực văn hóa. Vì vậy, cần tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu số về di sản văn hóa, bảo tàng, thư viện, nghệ thuật biểu diễn và các thiết chế văn hóa của thành phố; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, thực tế ảo, thực tế tăng cường và các nền tảng số trong sáng tạo, quảng bá và phân phối sản phẩm văn hóa.

Thứ năm, tăng cường liên kết vùng, liên kết ngành, liên kết giữa du lịch - dịch vụ - thương mại và các ngành, lĩnh vực khác, liên kết giữa Nhà nước - doanh nghiệp - cộng đồng dân cư, đưa các sản phẩm văn hóa, du lịch đặc trưng của thành phố tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị văn hóa - du lịch quốc gia và hợp tác quốc tế; tăng cường trao đổi nghệ thuật, điện ảnh, triển lãm, thiết kế sáng tạo và xúc tiến đầu tư trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa. Đồng thời, đẩy mạnh quảng bá hình ảnh Bắc Ninh như một trung tâm văn hóa - tâm linh - sinh thái đặc sắc của khu vực phía Bắc; gắn phát triển công nghiệp văn hóa với xây dựng thương hiệu địa phương, nâng cao sức cạnh tranh và sức hấp dẫn của thành phố trong quá trình hội nhập.

Phát triển công nghiệp văn hóa là xu thế tất yếu của nền kinh tế sáng tạo và là yêu cầu khách quan trong quá trình hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh, bền vững. Với lợi thế nổi trội về hệ thống di sản - tâm linh - sinh thái - làng nghề, Bắc Ninh có đủ điều kiện để trở thành địa phương phát triển về công nghiệp văn hóa. Khai thác hiệu quả các nguồn lực, kết nối chặt chẽ giữa bảo tồn và phát triển, giữa văn hóa với công nghệ, thành phố Bắc Ninh sẽ đóng góp tích cực vào tăng trưởng xanh và phát triển bền vững của cả nước.