Thượng đỉnh Mỹ - Nga - Trung hé lộ triển vọng kiểm soát hạt nhân và hòa bình thế giới

Ngày 19/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có cuộc gặp tại biệt thự Kylin, bên lề Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC). Cuộc gặp ba bên tập trung thảo luận về kiểm soát vũ khí hạt nhân và các vấn đề an ninh quốc tế.

Cuộc gặp ba bên giữa lãnh đạo Mỹ, Nga và Trung Quốc bên lề Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC). Ảnh: Getty

Cuộc gặp ba bên giữa lãnh đạo Mỹ, Nga và Trung Quốc bên lề Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC). Ảnh: Getty

Cuộc gặp ba bên giữa lãnh đạo Mỹ, Nga và Trung Quốc kéo dài hơn một giờ, được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội thúc đẩy đối thoại giữa ba cường quốc. Tuy nhiên, giới chuyên gia vẫn thận trọng về khả năng đạt được những đột phá thực chất, trong bối cảnh các bên vẫn còn nhiều bất đồng về chiến lược.

Tổng thống Mỹ Donald Trump coi cuộc gặp là cơ hội để ba nước thảo luận về việc thiết lập một khuôn khổ kiểm soát vũ khí hạt nhân mới, đồng thời thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm tìm kiếm giải pháp cho xung đột tại Ukraine và Iran.

Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh Hiệp ước Cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới (New START), thỏa thuận kiểm soát vũ khí hạt nhân cuối cùng giữa Mỹ và Nga, đã hết hiệu lực vào tháng 2/2026.

Ông Trump nhấn mạnh Mỹ, Nga và Trung Quốc có vị thế đặc biệt để cùng thảo luận về việc cắt giảm số lượng vũ khí hạt nhân trên toàn cầu, đồng thời giảm thiểu nguy cơ sử dụng loại vũ khí này.

Theo Tân Hoa xã, ông Tập nhấn mạnh: “Vũ khí hạt nhân giống như ‘thanh gươm Damocles’ treo lơ lửng trên đầu nhân loại, cần phải bị cấm toàn diện và loại bỏ hoàn toàn, hướng tới mục tiêu cuối cùng là xây dựng một thế giới không có vũ khí hạt nhân”.

Nhà lãnh đạo Trung Quốc đồng thời khẳng định không bên nào có thể giành chiến thắng trong một cuộc chiến tranh hạt nhân và loại trừ khả năng xung đột này xảy ra, qua đó nhấn mạnh sự cần thiết phải nỗ lực hết mình để ngăn chặn nguy cơ chiến tranh hạt nhân.

Trước đó, Tổng thống Trump nhiều lần bày tỏ mong muốn đàm phán một thỏa thuận kiểm soát vũ khí hạt nhân “mới, được cải thiện và hiện đại hóa”, có sự tham gia của Trung Quốc.

Tuy nhiên, triển vọng đạt được thỏa thuận ba bên vẫn đối mặt với nhiều trở ngại, đặc biệt là sự chênh lệch về quy mô kho vũ khí hạt nhân giữa các nước. Trung Quốc hiện sở hữu hơn 600 đầu đạn hạt nhân, thấp hơn đáng kể so với kho dự trữ ước tính trên 5.000 đầu đạn của Mỹ và Nga. Sự chênh lệch này được cho là một trong những nguyên nhân khiến Bắc Kinh ít có động lực chấp nhận các giới hạn tương tự như hai cường quốc hạt nhân còn lại.

Thừa nhận những khó khăn trong tiến trình kiểm soát và giải trừ vũ khí hạt nhân, Tổng thống Trump nhận định: “Một khi đã sở hữu vũ khí hạt nhân, việc từ bỏ chúng là điều vô cùng khó khăn. Vì vậy, đây không phải là vấn đề dễ giải quyết”.

Trước khi cuộc gặp ba bên diễn ra vào chiều 19/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc hội đàm riêng với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Đây là cuộc gặp cấp cao quan trọng thứ ba giữa hai nhà lãnh đạo kể từ đầu năm.

Tại cuộc hội đàm, ông Trump đánh giá cao mối quan hệ hữu nghị giữa hai bên, đồng thời nhấn mạnh lợi ích chung của Mỹ và Trung Quốc trong việc duy trì hoạt động vận chuyển dầu mỏ qua eo biển Hormuz, khu vực đang trở thành một trong những điểm nóng của các cuộc tấn công liên quan đến xung đột tại Iran.

Về phần mình, Chủ tịch Tập Cận Bình nhận định quan hệ Mỹ - Trung nhìn chung đã “ổn định và được cải thiện” trong nhiệm kỳ của ông Trump.

Cùng ngày, Tổng thống Trump cũng bổ sung cuộc hội đàm song phương với Tổng thống Nga Vladimir Putin vào lịch trình làm việc. Đây là lần đầu tiên hai nhà lãnh đạo gặp trực tiếp kể từ cuộc hội đàm tại Alaska hồi năm ngoái.

“Những điều tốt đẹp có thể xuất phát từ cuộc gặp này, hoặc ít nhất đây sẽ là điểm khởi đầu”, ông Trump phát biểu khi bắt đầu cuộc hội đàm riêng với Tổng thống Putin bên lề Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), đồng thời gọi nhà lãnh đạo Nga là “người bạn của tôi”.

Mạnh Nguyễn (theo Reuters, AP)

Nguồn CAND: https://cand.vn/my-nga-trung-hop-thuong-dinh-lich-su-tim-tieng-noi-chung-ve-hat-nhan-va-hoa-binh-post828200.html