Tín hiệu tích cực từ việc gia tăng thí sinh quan tâm, lựa chọn các ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ

Thí sinh của mùa thi năm 2026 (Ảnh minh họa: THẾ ĐẠI)

Gia tăng thí sinh chọn ngành Khoa học, Kỹ thuật, Công nghệ, Toán học

Thống kê kết quả đăng ký xét tuyển đại học năm 2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo cho thấy số lượng thí sinh đăng ký xét tuyển đại học năm nay là gần 875 nghìn em với khoảng 7,2 triệu nguyện vọng. Trong đó, có 467.590 thí sinh đăng ký vào các ngành STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Toán học) chiếm khoảng 53,4% tổng số thí sinh đăng ký xét tuyển. Tổng số nguyện vọng vào STEM là 2.368.179, chiếm gần 33% tổng số nguyện vọng.

Đối với 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược thuộc Nghị định số 179/2026/NĐ-CP, có 331.693 thí sinh đăng ký, tương đương gần 38% tổng số thí sinh đăng ký xét tuyển. Tổng số nguyện vọng vào các nhóm ngành này là 1.291.839, chiếm khoảng 18% tổng số nguyện vọng.

Số liệu trên cho thấy có hơn một nửa số thí sinh đăng ký xét tuyển năm nay có ít nhất một lựa chọn thuộc STEM; hơn một phần ba có lựa chọn thuộc 15 nhóm ngành được nhà nước xác định cần ưu tiên phát triển.

“Tất nhiên là sau xét tuyển, số lượng thí sinh trúng tuyển và nhập học sẽ thấp hơn so với con số khi đăng ký xét tuyển, nhưng nhìn vào số lượng thí sinh lựa chọn nguyện vọng vào các nhóm ngành này cho thấy nhận thức của thí sinh và phụ huynh về vai trò của Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học đang có chuyển biến. Các chính sách học bổng, hỗ trợ người học; triển vọng nghề nghiệp; nhu cầu nhân lực và công tác hướng nghiệp đã góp phần tạo thêm động lực lựa chọn”, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Tiến Thảo nhận định.

Ông cho rằng việc gia tăng số lượng thí sinh đăng ký xét tuyển vào các ngành kỹ thuật, công nghệ là một trong những điểm nổi bật trong đăng ký xét tuyển năm 2026. Tuy nhiên, số đăng ký mới phản ánh mức độ quan tâm ban đầu. Sự chuyển dịch chỉ trở thành kết quả thực chất khi được thể hiện qua số nhập học, chất lượng đầu vào, tỷ lệ duy trì học tập, kết quả tốt nghiệp và khả năng đáp ứng nhu cầu nhân lực.

Vụ trưởng cho biết rõ hơn là các nhóm số liệu có giao nhau. Một thí sinh đăng ký ngành thuộc Nghị định số 179/2026/NĐ-CP có thể đồng thời được tính trong nhóm STEM và trong một lĩnh vực đào tạo cụ thể. Vì vậy, không được cộng cơ học các nhóm số liệu này để tạo thành một tổng số thí sinh mới.

Trong các lĩnh vực STEM, Máy tính và Công nghệ thông tin cùng Khoa học tự nhiên số lượng thí sinh quan tâm cũng cho thấy những tín hiệu đáng chú ý gắn với xu hướng phát triển trí tuệ nhân tạo.

Năm 2026, theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo có 154.016 thí sinh đăng ký vào lĩnh vực Máy tính và công nghệ thông tin, với415.000 nguyện vọng. Con số có nghĩa gần 18% tổng số thí sinh đăng ký xét tuyển đã có ít nhất một lựa chọn thuộc lĩnh vực này.

Đối với lĩnh vực Khoa học tự nhiên có hơn 43.700 thí sinh đăng ký, với 63.800 nguyện vọng.

Cơ hội cho người học và cơ sở đào tạo

Năm nay là lần đầu tiên Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố số liệu thí sinh đăng ký xét tuyển vào các ngành nói trên trong tuyển sinh.

Nhận xét về các số liệu năm nay, Vụ trưởng Nguyễn Tiến Thảo cho rằng đây là tín hiệu đáng ghi nhận bởi Khoa học tự nhiên, cùng với Toán học, Thống kê và Kỹ thuật tạo nên nền tảng để phát triển trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, vật liệu mới, năng lượng, công nghệ sinh học và nhiều công nghệ chiến lược khác.

Ông cho hay: “Số liệu tuyển sinh năm 2024 cho thấy Máy tính và Công nghệ thông tin chiếm khoảng hơn 10% tổng số người nhập học. Tỷ trọng nhập học vào Khoa học tự nhiên, Toán và thống kê, Khoa học sự sống và lĩnh vực Kỹ thuật cũng có chuyển biến tích cực. Trong bối cảnh hiện nay, AI đang trở thành công nghệ nền tảng, làm thay đổi phương thức làm việc và yêu cầu năng lực trong hầu hết lĩnh vực như kinh tế, tài chính, y tế, giáo dục, nông nghiệp, giao thông, pháp luật, truyền thông và ngôn ngữ,….

Do đó, các chương trình đào tạo chuyên sâu về công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI) hay các chương trình đào tạo có nội dung về trí tuệ nhân tạo (X +AI) thu hút được một lượng lớn thí sinh quan tâm”.

Xu hướng thí sinh lựa chọn, đặt nguyện vọng để theo học các ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ tăng lên được đặt trong bối cảnh các quyết sách phát triển khoa học, công nghệ, kỹ thuật được thực thi - như Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia - các nhiệm vụ về đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học, kỹ thuật, làm chủ công nghệ được chú trọng là yếu tố quan trọng quyết định tương lai đất nước.

Thêm vào đó chính sách cụ thể, hỗ trợ trực tiếp tới người học được chính thức triển khai là Nghị định số 179/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Theo đó, các tân sinh viên năm học 2026-2027 có thể nhận học bổng mức 3,7 đến 5,5 triệu đồng/tháng tùy theo nhóm chương trình, ngành đào tạo.

Xu hướng thí sinh quan tâm nhiều hơn đến nhóm ngành Khoa học, Kỹ thuật, Công nghệ cho thấy sự thay đổi trong nhận thức về lựa chọn ngành học của các bạn trẻ và xã hội, ngày càng gắn với cơ hội việc làm, thu nhập và triển vọng phát triển nghề nghiệp.

Những chủ trương, chính sách nói trên không chỉ tạo thêm cơ hội cho người học, mà còn tác động tích cực đến các cơ sở giáo dục đại học, giúp góp phần nâng cao chất lượng đầu vào, tạo chuyển biến trong công tác tuyển sinh và đào tạo.