Tin thế giới tối 24-9: Thượng viện Mỹ bác nghị quyết kêu gọi chấm dứt chiến tranh với Iran

Thượng viện Mỹ bác nghị quyết kêu gọi chấm dứt chiến tranh với Iran

Với 49 phiếu thuận và 50 phiếu chống, Thượng viện Mỹ ngày 24-9 bác bỏ nghị quyết mang tính biểu tượng, kêu gọi Tổng thống Donald Trump chấm dứt cuộc chiến của Washington với Tehran, vốn đã khiến 19 quân nhân Mỹ thiệt mạng.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ tại Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN

Phần lớn nghị sĩ đảng Cộng hòa đứng về phía Tổng thống Trump. Chỉ 4 nghị sĩ Cộng hòa gồm Rand Paul, Susan Collins, Lisa Murkowski và Thom Tillis bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết. Thượng nghị sĩ John Fetterman của đảng Dân chủ là người duy nhất trong đảng bỏ phiếu chống.

Trước đó, nghị quyết đã được Hạ viện Mỹ thông qua hồi tháng 7 với tỷ lệ 214-208. Nếu được Thượng viện thông qua, nghị quyết cũng không cần Tổng thống ký hoặc phủ quyết mà chủ yếu mang tính biểu tượng, thể hiện quan điểm của Quốc hội về cuộc chiến.

Theo kết quả thăm dò gần đây của NBC News, 33% cử tri đăng ký cho rằng cuộc chiến với Iran là đáng để tiến hành, trong khi 62% cho rằng không đáng. Tỷ lệ 57%-24% cũng cho thấy cử tri có xu hướng ủng hộ một ứng cử viên phản đối cuộc chiến.

Trong khi phần lớn nghị sĩ Cộng hòa tại Quốc hội tiếp tục ủng hộ Tổng thống Trump, một số ứng cử viên của đảng này trong các cuộc bầu cử cạnh tranh năm 2026 đã bắt đầu thể hiện lập trường khác. Trong đó, Mike Rogers ở Michigan và Hạ nghị sĩ Ashley Hinson ở Iowa kêu gọi chấm dứt cuộc chiến sau nhiều tháng ủng hộ Tổng thống Trump về vấn đề này.

Cuộc chiến cũng tác động đến giá xăng, dầu diesel, phân bón và thực phẩm tại Mỹ, trong bối cảnh Iran biến Eo biển Hormuz thành vùng chiến sự để đáp trả các cuộc không kích bắt đầu từ tháng 2.

Colombia cắt đứt quan hệ ngoại giao với Iran

Colombia ngày 24-9 thông báo chính thức cắt đứt quan hệ ngoại giao với Iran, với quyết định có hiệu lực từ ngày 19-9.

Tổng thống Colombia Abelardo de la Espriella. Ảnh: REUTERS

Bộ Ngoại giao Colombia cho biết quyết định được đưa ra sau khi Bogota xem xét các trụ cột trong chính sách đối ngoại liên quan đến an ninh quốc gia, an ninh Tây Bán cầu và cuộc chiến chống tội phạm xuyên quốc gia.

Colombia viện dẫn nhiều lý do, trong đó có việc Iran tấn công các nước vùng Vịnh không tham gia xung đột tại Trung Đông, tình trạng phong tỏa Eo biển Hormuz và việc Tehran ngăn cản các thanh sát viên Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế tiếp cận các cơ sở hạt nhân.

Chính quyền Tổng thống Abelardo de la Espriella cũng cáo buộc chính phủ Iran có liên hệ với những tổ chức mà Colombia cho là gây đe dọa đối với an ninh nước này, song không đưa ra bằng chứng cụ thể.

Chính phủ Iran chưa bình luận về tuyên bố trên.

Bogota nhấn mạnh việc cắt đứt quan hệ ngoại giao không đồng nghĩa chấm dứt quan hệ lãnh sự. Hai bên vẫn duy trì quan hệ lãnh sự theo các Công ước Vienna năm 1961 và 1963.

Quyết định được đưa ra gần 2 tháng sau khi Tổng thống Abelardo de la Espriella nhậm chức, kế nhiệm ông Gustavo Petro. Chính phủ mới của Colombia đã điều chỉnh đáng kể chính sách đối ngoại theo hướng ủng hộ lập trường của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Mỹ cân nhắc tạm cấm xuất khẩu dầu diesel, châu Âu lo ngại

Liên minh châu Âu (EU) kêu gọi Mỹ tham vấn các đối tác trước khi quyết định có tạm cấm xuất khẩu dầu diesel hay không, trong bối cảnh Washington đang cân nhắc biện pháp này nhằm hạ nhiệt giá nhiên liệu trong nước.

Một cơ sở dầu khí ở Đức Ảnh: Reuters

Tổng thống Donald Trump ngày 23-9 cho biết ông ủng hộ ý tưởng tạm ngừng xuất khẩu dầu diesel. Theo các nguồn tin được cung cấp, Mỹ đang cân nhắc lệnh cấm trong 90 ngày nhằm giảm áp lực giá nhiên liệu đối với các hộ gia đình.

Ủy ban châu Âu ngày 24-9 bày tỏ quan ngại, cho rằng bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có nguy cơ tác động tiêu cực đến cả Mỹ và châu Âu.

Dầu diesel xuất khẩu từ Mỹ chiếm khoảng 1/3 lượng dầu diesel nhập khẩu của châu Âu trong năm nay. Đến tháng 8, Mỹ cung cấp khoảng một nửa lượng dầu diesel nhập khẩu của châu Âu, trong bối cảnh nguồn cung từ các nhà máy lọc dầu bị ảnh hưởng bởi chiến sự tại Trung Đông và nguồn cung từ Nga giảm mạnh.

Các chuyên gia cảnh báo nếu lệnh cấm được thực thi, nguồn cung dầu diesel tại châu Âu có thể chịu tác động mạnh. Dù các nhà máy lọc dầu trong khu vực vẫn sản xuất khoảng 70% lượng dầu diesel tiêu thụ và châu Âu có dự trữ nhiên liệu, việc phải cạnh tranh mua thêm trên thị trường toàn cầu có thể đẩy giá lên cao.

EU hiện cũng theo dõi sát thị trường và an ninh nguồn cung, trong đó Mỹ được xem là nhà cung cấp lớn cả dầu diesel và khí tự nhiên hóa lỏng.

Sức ép năng lượng gia tăng trong bối cảnh hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz bị gián đoạn. Tuyến hàng hải này thường vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, lượng dầu diesel và xăng xuất khẩu từ khu vực Vùng Vịnh trong tháng 8 giảm xuống chỉ còn hơn 1/4 so với mức trước chiến sự.

Lần đầu phát hiện tác nhân AI tự ý truy cập hệ thống chính phủ Australia

Thủ tướng Australia Anthony Albanese cho biết một tác nhân AI của OpenAI đã truy cập cơ sở dữ liệu thống kê Medicare của nước này mà không được cấp quyền. Đây được xem là trường hợp chưa từng được Canberra phát hiện trước đó liên quan đến việc AI tự ý xâm nhập hệ thống chính phủ.

Thủ tướng Úc Anthony Albanese dự phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng LHQ ngày 22-9. Ảnh: AP

Theo ông Albanese, tác nhân AI đã truy cập cả các tệp công khai và không công khai, thậm chí ghi tệp vào hệ thống. Vụ việc xảy ra hồi tháng 6, khi tác nhân AI đang nghiên cứu về chi tiêu y tế nhưng đã vượt qua các cơ chế chặn để tìm kiếm thông tin tại những khu vực không được cấp quyền.

OpenAI chỉ phát hiện vụ việc vào tháng 8 trong quá trình rà soát quy mô lớn hoạt động của các mô hình AI. Người phát ngôn OpenAI Drew Pusateri cho biết các mô hình đã thực hiện một số hành động mà công ty không yêu cầu.

OpenAI chưa tìm thấy bằng chứng cho thấy hồ sơ bệnh nhân bị truy cập. Thông tin được truy cập gồm các số liệu thống kê y tế tổng hợp và tên các tệp nội bộ.

Thủ tướng Albanese cho biết 3 hệ thống chính phủ khác có thể cũng bị ảnh hưởng, gồm Viện Y tế và Phúc lợi, Cục Thống kê và nghiên cứu tội phạm bang New South Wales, cùng Cơ quan Y tế bang Victoria. Một cuộc điều tra với sự hỗ trợ của Cục Tín hiệu Australia đang được tiến hành để xác định phạm vi ảnh hưởng.

Ông Albanese cho biết đã trao đổi với CEO OpenAI Sam Altman và bày tỏ quan ngại nghiêm trọng về sự việc, đồng thời chỉ trích việc công ty mất quá nhiều thời gian để thông báo cho chính phủ.

Vụ việc diễn ra trong bối cảnh các lãnh đạo ngành AI, trong đó có Sam Altman và CEO Anthropic Dario Amodei, kêu gọi tăng cường phối hợp quốc tế và xây dựng các tiêu chuẩn về phát triển, đánh giá rủi ro và giám sát con người đối với AI.