Tinh gọn hướng đến chất lượng giáo dục

Tuần qua, các xã, phường trong tỉnh tập trung sắp xếp, tinh gọn các cơ sở giáo dục, chuẩn bị cho năm học mới. Đây được coi là công cuộc tái cấu trúc mạng lưới trường học phù hợp với quy mô dân số, phân bố dân cư và nhu cầu học tập, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục.

Trước đây, tại một số địa bàn, mỗi trường chỉ có vài trăm học sinh nhưng vẫn duy trì bộ máy quản lý riêng. Có nơi các trường nằm gần nhau nhưng hoạt động độc lập, khiến nguồn lực bị phân tán. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, việc kết nối các cơ sở giáo dục trong cùng địa bàn thuận lợi hơn. Vì vậy, tập trung đầu mối quản lý, đồng thời duy trì các điểm trường, lớp học ở những nơi cần thiết là hướng đi phù hợp. Nguồn lực khi đó có thể được ưu tiên cho giáo viên, cơ sở vật chất, thiết bị và hoạt động chuyên môn.

Theo phương án dự kiến, toàn tỉnh sắp xếp, tinh gọn từ 1.139 xuống còn 567 đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập, giảm 50,2%. Cùng với đó là việc sắp xếp lại đội ngũ cán bộ quản lý, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và nhân viên hành chính. Tỉnh đã ban hành các văn bản hướng dẫn tổ chức lại cơ sở giáo dục, bố trí nhân sự theo Nghị quyết số 37/2026/NQ-CP của Chính phủ và các quy định liên quan.

Đây cũng là phần việc khó, bởi sắp xếp trường học tất yếu kéo theo sắp xếp con người. Nhiều hiệu trưởng có thể chuyển sang làm phó hiệu trưởng hoặc trở lại giảng dạy; một số phó hiệu trưởng không làm quản lý nữa mà trực tiếp đứng lớp. Với những người nhiều năm làm công tác quản lý, thay đổi vị trí công tác ít nhiều tâm tư, băn khoăn. Thực tế, có thể nhiều người cùng đáp ứng yêu cầu nhưng chỉ một người được lựa chọn cho vị trí quản lý cao nhất.

Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để đánh giá, bố trí lại đội ngũ một cách thực chất, dựa trên năng lực và hiệu quả công việc. Việc lựa chọn cán bộ quản lý không chỉ căn cứ trình độ chuyên môn, thời gian công tác, quy hoạch, mà còn xem xét kết quả thực hiện nhiệm vụ, phẩm chất đạo đức, năng lực, kinh nghiệm quản lý, uy tín, trách nhiệm và tâm huyết với nghề...

Trong quá trình triển khai, vẫn có những kiến nghị, phát sinh đơn thư. Cũng có cán bộ chủ động xin trở lại làm giáo viên, thậm chí tự nguyện nghỉ việc để thuận lợi cho việc bố trí nhân sự. Điều đó cho thấy tinh gọn bộ máy không chỉ là bài toán tổ chức, mà còn là câu chuyện về con người, cần được thực hiện đúng quy định, thấu đáo và nhân văn. Xét cho cùng, quản lý nhà trường cũng nhằm phục vụ chất lượng dạy và học; người trực tiếp tạo nên chất lượng giáo dục là những thầy cô trên bục giảng.

Sắp xếp lại hệ thống trường học cũng là dịp lựa chọn những cán bộ quản lý có phẩm chất, năng lực và uy tín, đáp ứng yêu cầu điều hành những trường học có quy mô lớn hơn, mô hình quản trị chuyên nghiệp hơn. Hiệu quả của việc tinh gọn không thể chỉ đo đếm bằng số đầu mối giảm đi, mà phải được thể hiện ở việc nhà trường vận hành tốt hơn, giáo viên có thêm điều kiện tập trung cho chuyên môn, nguồn lực được sử dụng hiệu quả hơn.

Và trên hết, học sinh phải là trung tâm của mọi thay đổi. Nếu sau sắp xếp, các em được học tập trong môi trường tốt hơn, được thụ hưởng đội ngũ giáo viên chất lượng hơn và có thêm cơ hội phát triển toàn diện, thì cuộc tái cấu trúc mạng lưới trường học mới thực sự có ý nghĩa và mang lại hiệu quả.