Tôn Đông Á (GDA): Áp lực xuất khẩu hiện hữu, cổ phiếu vẫn hấp dẫn nhờ P/B thấp

Nội địa tiếp tục là “điểm tựa” trong khi xuất khẩu lao dốc

Trong quý 1/2026, Tôn Đông Á đạt doanh thu 3.589 tỷ đồng, giảm 9,7% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc cả sản lượng tiêu thụ lẫn giá bán bình quân đều đi xuống.

Tổng sản lượng tiêu thụ trong kỳ đạt 188.796 tấn, giảm 4,3% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, thị trường nội địa tiếp tục đóng vai trò cứu cánh cho doanh nghiệp trong bối cảnh xuất khẩu suy yếu kéo dài.

Cụ thể, sản lượng tiêu thụ nội địa đạt khoảng 143.000 tấn, tăng 22% so với cùng kỳ nhờ hưởng lợi từ mặt bằng lãi suất thấp và số lượng dự án bất động sản được cấp phép xây dựng tăng mạnh trong các quý trước.

Ngược lại, mảng xuất khẩu tiếp tục suy giảm mạnh khi chỉ tiêu thụ được khoảng 46.100 tấn, giảm tới 42% so với cùng kỳ. Xu hướng giảm này đã kéo dài liên tục từ quý 4/2024 do tác động từ tình trạng dư cung thép tại Trung Quốc, nhu cầu tiêu thụ yếu tại Mỹ và châu Âu, cùng hàng loạt biện pháp bảo hộ thương mại của Mỹ đối với các sản phẩm thép cơ bản.

Giá bán bình quân trong quý 1/2026 đạt khoảng 726 USD/tấn, giảm 6% so với cùng kỳ. Theo đánh giá, mức giảm chủ yếu đến từ việc tỷ trọng tiêu thụ tại các thị trường có giá bán cao như châu Âu và Mỹ sụt giảm đáng kể.

Dù giá bán tại nhiều thị trường đã có xu hướng phục hồi từ đầu năm 2026, giá bán bình quân của Tôn Đông Á vẫn giảm 3% so với quý trước. Điều này cho thấy doanh nghiệp có thể đã gia tăng tỷ trọng xuất khẩu sang khu vực Đông Nam Á – nơi có mặt bằng giá bán thấp hơn đáng kể.

Qua đó, lợi nhuận gộp trong quý 1/2026 của GDA đạt khoảng 160 tỷ đồng, giảm 43,4% so với cùng kỳ. Biên lợi nhuận gộp theo đó giảm mạnh xuống còn 4,5%, thấp hơn 2,6 điểm phần trăm so với cùng kỳ và giảm thêm 0,9 điểm phần trăm so với quý trước.

Diễn biến này xảy ra khi giá bán được điều chỉnh giảm nhanh hơn tốc độ giảm của giá vốn, trong khi giá thép cuộn cán nóng (HRC) đầu vào từ cả nguồn nhập khẩu và nội địa chỉ giảm nhẹ trong kỳ.

Dù vậy, lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp chỉ giảm 19%, còn khoảng 51 tỷ đồng nhờ chi phí bán hàng được tiết giảm mạnh. Nguyên nhân chủ yếu do hoạt động xuất khẩu suy giảm khiến chi phí logistics và bán hàng thu hẹp đáng kể. Chi phí bán hàng trong quý 1/2026 giảm tới 69% so với cùng kỳ, từ 164 tỷ đồng xuống còn khoảng 51 tỷ đồng.

Tôn mạ vẫn còn khó khăn, nhưng cổ phiếu GDA vẫn khả quan

Theo đánh giá của chứng khoán KIS Việt Nam (KIS), hoạt động kinh doanh của GDA trong các quý tới nhiều khả năng vẫn tiếp tục đối mặt với khó khăn chung của ngành tôn mạ, đặc biệt ở mảng xuất khẩu và biên lợi nhuận.

Cụ thể, sản lượng tiêu thụ quý 2/2026 được dự báo tiếp tục tăng trưởng âm do hoạt động xuất khẩu chưa xuất hiện tín hiệu phục hồi rõ rệt. Thậm chí, áp lực còn có thể gia tăng khi châu Âu dự kiến siết hạn ngạch và nâng thuế suất ngoài hạn ngạch đối với sản phẩm tôn Việt Nam từ nửa cuối năm 2026. Bên cạnh đó, thị trường Úc cũng tiềm ẩn nguy cơ suy giảm nhu cầu nhập khẩu.

Ở thị trường trong nước, động lực tăng trưởng được dự báo chậm lại khi hoạt động xây dựng bắt đầu chịu tác động từ xu hướng lãi suất tăng trở lại.

Về biên lợi nhuận, KIS cho rằng triển vọng cải thiện trong ngắn hạn vẫn khá hạn chế. Dù từ cuối tháng 3/2026 đến nay, Tôn Đông Á đã ba lần điều chỉnh tăng giá bán tôn và ống thép trong nước, mức tăng này vẫn bám sát đà tăng của giá HRC đầu vào.

Trong khi đó, giá HRC tăng nhanh trong đầu quý 2/2026 cũng khiến lợi thế từ xu hướng tăng giá bán xuất khẩu hồi đầu năm gần như bị triệt tiêu, qua đó tiếp tục gây áp lực lên hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.

Trong khi đó, Chứng khoán Mirae Aset Việt Nam có góc nhìn tích cực hơn với doanh thu năm 2026 dự phóng đạt khoảng 16.172 tỷ đồng, nhờ sản lượng tiêu thụ phục hồi nhẹ từ mức nền thấp của năm 2025. Tuy nhiên, biên lợi nhuận gộp được dự báo thu hẹp xuống còn khoảng 5,7% do độ trễ giữa giá bán và chi phí HRC đầu vào trong giai đoạn đầu năm.

Theo Mirae Asset, việc giá tôn mạ bắt đầu điều chỉnh tăng từ tháng 3/2026 theo xu hướng phục hồi của giá HRC có thể giúp biên lợi nhuận cải thiện dần trong các quý tới. Với giả định chi phí hoạt động và chi phí ngoài hoạt động kinh doanh được kiểm soát ở mức thấp hơn, công ty chứng khoán này dự phóng lợi nhuận sau thuế năm 2026 của GDA đạt khoảng 304 tỷ đồng.

Đồng thời, Mirae Asset đưa ra khuyến nghị Mua đối với cổ phiếu GDA với giá mục tiêu 16.600 đồng/cổ phiếu, tương ứng mức P/B mục tiêu 0,6 lần. Mức định giá này đang chiết khấu khoảng 50% so với P/B trung bình 5 năm của các doanh nghiệp tôn mạ Việt Nam, ở mức khoảng 1,2 lần. Theo đánh giá, mức chiết khấu phản ánh đặc thù biến động theo chu kỳ của giá thép, đồng thời cho thấy quy mô vốn hóa và thanh khoản của GDA vẫn thấp hơn so với nhiều doanh nghiệp cùng ngành.

Biến động GDA theo VN-Index và giá mục tiêu khuyến nghị của Mirae Asset. Nguồn Mirae Asset

Mirae Asset cũng cho rằng biến động giảm của giá HRC trong thời gian qua khiến các doanh nghiệp hạ nguồn gặp khó trong việc quản lý tồn kho và bảo vệ biên lợi nhuận, từ đó làm suy giảm khả năng dự báo lợi nhuận và kéo mặt bằng định giá đi xuống.

Trong quá khứ, diễn biến giá cổ phiếu và định giá của các doanh nghiệp tôn mạ thường có tương quan cao với giá HRC. Sản lượng tiêu thụ phụ thuộc lớn vào xu hướng giá thép cũng như chu kỳ tích trữ và xả hàng tồn kho của hệ thống phân phối, trong khi lợi nhuận chủ yếu được quyết định bởi chênh lệch giữa giá bán và giá HRC đầu vào. Khi các yếu tố này diễn biến kém thuận lợi, doanh nghiệp thường phải đối mặt với áp lực suy giảm lợi nhuận và định giá bị chiết khấu mạnh.

Dù GDA cũng đang chịu những khó khăn tương tự, Mirae Asset cho rằng cổ phiếu hiện giao dịch với mức P/B thấp hơn khoảng 30% so với các doanh nghiệp cùng ngành.

Theo đó, phần lớn rủi ro đã phản ánh vào giá cổ phiếu, trong khi xu hướng tăng trở lại của giá bán theo đà phục hồi của HRC có thể hỗ trợ cải thiện biên lợi nhuận từ nền thấp, đồng thời góp phần thu hẹp mức chiết khấu định giá trong thời gian tới.

Phiên giao dịch chiều ngày 25/5, GDA đang giao dịch quanh mức 13.600 đồng/cổ phiếu, tương ứng vốn hóa thị trường khoảng 2.028 tỷ đồng. Về thanh khoản, khối lượng giao dịch bình quân 52 tuần của mã này đạt khoảng 113.338 cổ phiếu/phiên.

Biến động giá GDA từ đầu năm 2026 đến nay. Nguồn TradingView