Tổng rà soát doanh nghiệp 'ma', làm sạch mã số thuế

Theo số liệu thống kê, cả nước hiện có khoảng 1,1 triệu DN đang hoạt động, bên cạnh đó, tổng số người nộp thuế (NNT) ở trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đăng ký nhưng vẫn còn nợ thuế hiện lên tới khoảng 963.500 trường hợp. Danh sách này bao gồm 325.500 DN và 638.000 hộ kinh doanh.

Cục Thuế nhận định rằng, việc tồn tại danh sách khổng lồ này làm gia tăng hồ sơ tồn đọng, gây lãng phí nguồn lực và tiềm ẩn rủi ro thất thu ngân sách. Đáng ngại hơn, một bộ phận đối tượng đã lợi dụng sự thông thoáng trong thủ tục thành lập DN để mua bán hóa đơn bất hợp pháp rồi "biến mất", gây nhiễu loạn môi trường đầu tư, kinh doanh.

Trước thực trạng này, Cục Thuế ban hành Quyết định số 595/QĐ-CT triển khai chiến dịch với tên gọi “Làm sạch mã số thuế (MST) - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” trong toàn ngành Thuế. Cục Thuế khẳng định, chiến dịch nhằm chuẩn hóa và giảm thiểu số lượng người nộp thuế tồn đọng ở trạng thái ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế và người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Ngành Thuế phấn đấu 100% hồ sơ tồn trên hệ thống ứng dụng quản lý thuế được rà soát, xác định, cập nhật trạng thái thực tế.

Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” được triển khai thống nhất trong toàn ngành Thuế trong năm 2026, từ Cục Thuế đến Thuế tỉnh, thành phố và Thuế cơ sở. Đồng thời tổ chức thực hiện trên cơ sở phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh, chính quyền địa phương, cơ quan công an, cơ quan hải quan và các cơ quan có liên quan.

Mục tiêu cốt lõi được ngành Thuế đặt ra trong thực hiện chiến dịch này nhằm làm sạch, chuẩn hóa và giảm thiểu số lượng NNT tồn đọng ở trạng thái ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực MST (trạng thái 03) và NNT không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (trạng thái 06).

Đồng thời kiểm soát chặt chẽ phát sinh mới, không để tình trạng các hồ sơ giải thể, chấm dứt hoạt động mới phát sinh bị chậm trễ trong công tác giải quyết hồ sơ. Từ đó tháo gỡ điểm nghẽn cho hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh của NNT tuân thủ tốt; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý thuế và góp phần phòng ngừa, ngăn chặn hành vi lợi dụng pháp nhân DN để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật, gian lận thuế, trục lợi NSNN.

Mục tiêu trong năm 2026, ngành Thuế phấn đấu đưa 100% NNT thuộc diện theo dõi trong Chiến dịch được giao đầu mối đơn vị, đầu mối lãnh đạo và đầu mối công chức phụ trách; được cập nhật trên hệ thống theo dõi, kiểm đếm thống nhất toàn ngành trên hệ thống báo cáo điện tử.

Đồng thời, kiểm soát, phát hiện kịp thời hành vi không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký của NNT, triển khai đầy đủ, kịp thời các biện pháp nghiệp vụ để hướng dẫn người nộp thuế thông báo, cập nhật địa chỉ kinh doanh; hướng dẫn thủ tục giải thể, chấm dứt hoạt động; rà soát, củng cố hồ sơ có dấu hiệu rủi ro, hành vi vi phạm mua bán hóa đơn để chuyển cơ quan công an điều tra xử lý nghiêm theo quy định.

Theo kế hoạch, trong quá trình triển khai, ngành Thuế phấn đấu tối thiểu 80% NNT được rà soát để cập nhật thông tin cá nhân chủ, người đại diện theo pháp luật, thông tin liên hệ và dữ liệu liên quan phục vụ quản lý; 100% hồ sơ tồn trên hệ thống ứng dụng quản lý thuế được rà soát, xác định lại trạng thái hiện tại, đảm bảo các hồ sơ tồn ảo (không phát sinh trong thực tế hoặc đã xử lý xong nhưng chưa được cập nhật kết quả) được cập nhật theo trạng thái thực tế.

Với nhiệm vụ xử lý hồ sơ tồn đọng, ngành Thuế đặt mục tiêu tối thiểu 35% số hồ sơ tồn đọng tại thời điểm 31/3/2026 được xử lý dứt điểm trước ngày 31/12/2026 nếu đủ điều kiện theo quy định; trong đó ưu tiên xử lý ngay đối với nhóm hồ sơ không phát sinh doanh thu, không phát sinh hóa đơn, hồ sơ đủ điều kiện xác nhận nghĩa vụ, hoặc hồ sơ kéo dài trên 12 tháng.

Trong nhiệm vụ công khai, xử lý vi phạm, ngành Thuế đặt mục tiêu 100% DN có lập hóa đơn điện tử nhưng không kê khai thuế do Cục Thuế xác định được rà soát, đánh giá rủi ro và phân nhóm xử lý. 100% DN không hợp tác để khắc phục, hoàn thành nghĩa vụ thuế được công khai thông tin theo quy định tại pháp luật quản lý thuế.

Mục tiêu khác được ngành Thuế đặt ra là 100% vụ việc có dấu hiệu hình sự rõ ràng được củng cố hồ sơ, chuyển tin báo, hồ sơ kiến nghị điều tra, khởi tố sang cơ quan công an theo quy định.

Đối với việc ngăn ngừa phát sinh mới, ngành Thuế đặt mục tiêu giảm thời gian giải quyết bình quân của các hồ sơ giải thể, chấm dứt hoạt động phát sinh mới kể từ quý 2/2026 xuống còn không quá 4 tháng đối với hồ sơ thuộc thẩm quyền cơ quan thuế và đủ điều kiện xử lý.

Tỷ lệ DN hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực MST trong tổng số DN rời bỏ thị trường năm 2026 đạt tối thiểu 40%; Số lượng DN không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký phát sinh mới trong năm 2026 giảm tối thiểu 20% so với năm 2025; 100% DN, hộ kinh doanh mới thành lập thuộc diện quản lý được tiếp cận tài liệu phổ biến chính sách, hướng dẫn tuân thủ cơ bản ngay từ đầu.

“Trong bối cảnh nền kinh tế đang đẩy mạnh chuyển đổi số và cải thiện môi trường đầu tư, việc để DN, tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực MST là một trong những điểm nghẽn lớn trong công tác quản lý thuế, làm gia tăng hồ sơ tồn đọng, kéo dài thời gian xử lý thủ tục hành chính, gây lãng phí nguồn lực xã hội, ảnh hưởng đến tính minh bạch của môi trường kinh doanh, tác động trực tiếp đến NNT chấp hành tốt pháp luật và tiềm ẩn rủi ro thất thu NSNN.

Do đó, việc triển khai chiến dịch “Làm sạch MST - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” là cần thiết nhằm xử lý thực chất hồ sơ tồn đọng, tháo gỡ khó khăn cho NNT có thiện chí tuân thủ, siết chặt kỷ luật, kỷ cương công vụ, kiểm soát rủi ro ngay từ đầu vào, đồng thời tạo chuyển biến rõ nét trong quản trị dữ liệu, quản lý rủi ro và phối hợp liên ngành trong công tác quản lý thuế hiện đại”, cục Thuế khẳng định.