Tốt nghiệp THPT 2026: Nỗ lực tổ chức thành công kỳ thi trong điều kiện mới

Thí sinh rời điểm thi sau môn cuối cùng. (Ảnh: Phạm Mai/Vietnam+)

Hôm nay, hơn 1,2 triệu thí sinh trên cả nước đã hoàn tất Kỳ thi Tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026. Đến thời điểm này, Kỳ thi được đánh giá là đã diễn ra an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế.

Linh hoạt thích ứng

Theo Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng, kỳ thi năm nay diễn ra trong bối cảnh đặc biệt. Kỳ thi số lượng thí sinh đăng ký dự thi đông kỷ lục, cao nhất từ trước đến nay với trên 1,22 triệu thí sinh đăng ký, tăng 61.642 thí sinh so với năm 2025 và tăng khoảng 156.000 em so với năm 2024.

Số lượng thí sinh tăng mạnh nhưng số hội đồng thi giảm từ 63 hội đồng xuống còn 34 hội đồng thi do đây là năm đầu tiên kỳ thi được tổ chức sau khi cả nước thực hiện sáp nhập và chính quyền địa phương hai cấp. Quy mô tổ chức kỳ thi ở mỗi địa phương vì thế tăng mạnh, địa bàn rộng, trong khi không còn ban chỉ đạo thi cấp huyện, phường.

Tại Ninh Bình, số lượng thí sinh dự thi tăng gấp gần 5 lần so với quy mô của tỉnh Ninh Bình cũ do sáp nhập ba tỉnh: Ninh Bình, Nam Định và Hà Nam. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, sau sáp nhập, khoảng cách từ trung tâm thành phố điểm thi xa nhất là 200km trong khi ở kỳ thi năm 2025, khoảng cách này chỉ 50km.

Bên cạnh đó, gian lận công nghệ cao vẫn luôn là một thách thức khi công nghệ ngày càng phát triển với các thiết bị tinh vi hơn.

Trong bối cảnh đó, các địa phương đã có rất nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt để thích ứng với tình hình mới. Tại nhiều tỉnh, thành, lần đầu tiên ban chỉ đạo thi cấp xã đã được thành lập. Sở Giáo dục và Đào tạo tổ có sổ tay hướng dẫn để cán bộ địa phương có thể nắm chắc nhiệm vụ. Việc chuẩn bị và tổ chức thi vì thế vừa có sự phối hợp nhịp nhàng giữa các cấp, vừa có sự bám sát tình hình thực tiễn địa bàn.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn kiểm tra công tác tổ chức thi tại Hà Nội. (Ảnh: Thanh Tùng/TTXVN)

Tại một số tỉnh như Lào Cai đã thành lập tổ hỗ trợ liên xã để hỗ trợ cho ban chỉ đạo thi cấp tỉnh triển khai các giải pháp ở địa phương. Từ thành công trong tổ chức kỳ thi lớp 10, mô hình này đã được Lào Cai tiếp tục vận dụng trong Kỳ thi Tốt nghiệp Trung học phổ thông và phát huy hiệu quả.

Địa bàn rộng hơn nên nhiều địa phương đã linh hoạt các giải pháp để đưa đề thi đến được điểm thi an toàn và kịp thời. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, các điểm thi ở xa được bố trí đưa đề thi đến trước một ngày. Tại An Giang, tỉnh đã lên 3 phương án khác nhau để đưa đề thi ra Phú Quốc phục vụ hơn 1.000 sỹ tử.

Công tác tập huấn được đặc biệt chú trọng và quán triệt thực hiện đến tất cả các lực lượng tham gia công tác tổ chức thi. Đặc biệt, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an để tập huấn phòng chống gian lận công nghệ cao.

Bên cạnh đó là đó là công tác chuẩn bị được các địa phương triển khai kỹ lưỡng từ sớm, từ xa ở tất cả các khâu, từ cơ sở vật chất, nhân lực, trang thiết bị với các kế hoạch được xây dựng rõ ràng, chi tiết, trong đó có các phương án xử lý các tình huống bất thường có thể xảy ra.

Kỳ thi nghiêm túc, đề thi phân hóa

Theo Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng, từ sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, Ban chỉ đạo thi cấp quốc gia và các cấp tỉnh, thành phố, công tác phối hợp nhịp nhàng thông suốt từ Trung ương đến địa phương, sự linh hoạt thích ứng của ban chỉ đạo thi các tỉnh, thành, đến thời điểm này, kỳ thi đã diễn ra đúng kế hoạch, an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế.

Trong ba buổi thi, có 74 thí sinh bị đình chỉ do vi phạm quy chế thi, trong đó có 69 em mang điện thoại vào phòng thi, 5 em sử dụng tài liệu. Thượng tá Lê Quang Hiển, Phó trưởng Phòng An ninh y tế, giáo dục, Cục An ninh chính trị nội bộ (A03), Bộ Công an, cho biết ngay sau khi phát hiện các trường hợp vi phạm, lực lượng chức năng phối hợp xác minh nhằm làm rõ tính chất, mức độ vi phạm của từng thí sinh.

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng phát biểu tại buổi họp báo kết thúc kỳ thi. (Ảnh: Vietnam+)

Ông Lê Mỹ Phong, Phó cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo đến thời điểm hiện tại chưa phát hiện thông tin về việc lộ, lọt đề thi trên Internet như một số năm trước.

Đề thi được thí sinh đánh giá có sự phân hóa cao, đặc biệt là ở các môn Ngữ văn, Tiếng Anh, Vật lý…

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều ý kiến tranh luận quanh đề thi. Ở môn Ngữ văn, ngữ liệu ở câu 1 phần viết liên quan đến nhân vật Steve Jobs được cho là sẽ thiếu công bằng với những thí sinh không biết Steve Jobs là ai, đặc biệt là với các thí sinh vùng sâu, vùng xa, vốn ít điều kiện tiếp xúc với công nghệ thông tin.

Đề thi môn Tiếng Anh tuy đã giảm độ khó so với năm ngoái nhưng vẫn khiến nhiều thí sinh “sốc”, “choáng” khi đọc đề vì có nhiều từ mới, đề dài, nhiều ngữ liệu. Một số câu hỏi dùng để phân hóa thí sinh được nhận xét là có độ khó cao, đòi hỏi năng lực ngoại ngữ tương đương trình độ C1, vượt ngưỡng chương trình giáo dục trung học phổ thông.

Bộ Giáo dục lên tiếng về câu hỏi “Steve Jobs Việt Nam.” (Ảnh: Vietnam+)

Giáo sư Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng các nội dung khó nhằm phân hóa thí sinh, phục vụ công tác xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng. Cũng theo Giáo sư Nguyễn Ngọc Hà, ban đề thi đã chú trọng việc cân đối độ khó giữa đề thi của các môn thi nhằm đảm bảo sự công bằng trong xét tuyển đại học giữa các thí sinh sử dụng các tổ hợp khác nhau.

Theo Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, tổ chức thi chỉ là bước đầu tiên, tiếp theo là nhiều nhiệm vụ quan trọng như chấm thi, phúc khảo bài thi, xét tốt nghiệp… Ở khâu chấm thi, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã họp và quán triệt với tất cả các tỉnh, thành về việc đảm bảo chấm thi công bằng, khách quan.

Đặc biệt, với môn tự luận duy nhất của kỳ thi là môn Ngữ văn, năm nay, lần đầu tiên Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ chấm theo phương pháp rubric nhằm giảm thiểu tính chủ quan của người chấm. Công tác tập huấn chấm thi theo phương thức mới đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai đến 34 tỉnh, thành.

Bên cạnh đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã có quyết định thành lập ban chấm thẩm tra đột xuất, chấm thẩm tra bất cứ hội đồng nào. "Quá trình chấm hướng tới đảm bảo khách quan, công bằng nhất có thể," Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nói./.