TP. Hồ Chí Minh: Gỡ khoảng trễ sau cấp phép dự án công nghệ cao

Dự án công nghệ cao còn trễ ở khâu đất đai

Khu Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh là một trong những hạt nhân phát triển kinh tế tri thức, đổi mới sáng tạo của thành phố

Khu Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh hiện là một trong những hạt nhân phát triển kinh tế tri thức, đổi mới sáng tạo và các ngành công nghệ chiến lược của thành phố.

Đến nay, Khu Công nghệ cao đã cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 165 dự án, với tổng vốn tương đương 13,863 tỷ USD. Trong đó, 57 dự án có vốn đầu tư nước ngoài với 11,005 tỷ USD; 108 dự án trong nước với hơn 74.290 tỷ đồng, tương đương 2,857 tỷ USD.

Giá trị sản xuất sản phẩm công nghệ cao năm 2025 đạt khoảng 23 tỷ USD. Riêng năm 2026, Khu Công nghệ cao đặt mục tiêu thu hút khoảng 1,6 tỷ USD, tập trung vào các lĩnh vực vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và hạ tầng số.

Quy mô vốn và định hướng thu hút đầu tư đặt ra yêu cầu không chỉ thu hút được dự án mà còn phải đưa dự án vào triển khai nhanh hơn.

Theo Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh, điểm nghẽn lớn hiện nay nằm ở các thủ tục hành chính về đất đai sau cấp phép, nhất là thủ tục cho thuê đất, bàn giao đất và thực hiện nghĩa vụ tài chính liên quan.

Trong khi thủ tục đầu tư đã được đơn giản hóa đáng kể và Ban Quản lý trực tiếp cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đối với dự án trong Khu Công nghệ cao, việc được cấp giấy chứng nhận mới chỉ xác lập dự án, chưa đồng nghĩa nhà đầu tư đã có đầy đủ cơ sở pháp lý về đất đai để triển khai xây dựng.

Theo quy định hiện hành, Ban Quản lý chưa có thẩm quyền quyết định giao đất, cho thuê đất. Hồ sơ sau đó còn phải qua các bước xử lý của cơ quan có thẩm quyền về đất đai, xác định tiền thuê đất, nghĩa vụ tài chính và xem xét miễn, giảm tiền thuê đất nếu đủ điều kiện.

Đây chính là khoảng thời gian cần tiếp tục rút ngắn. Bởi khi chưa hoàn tất thủ tục thuê và bàn giao đất, các bước xây dựng, đấu nối hạ tầng, lắp đặt thiết bị và tổ chức sản xuất đều chưa thể triển khai đồng bộ.

Trước mắt, Ban Quản lý xác định ưu tiên tháo gỡ vướng mắc thông qua cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại chỗ; làm đầu mối rà soát hồ sơ từ sớm, theo dõi xuyên suốt và phối hợp với cơ quan chuyên môn về đất đai, cơ quan thuế cùng các đơn vị liên quan.

Mục tiêu là rút ngắn khoảng thời gian từ khi dự án được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đến khi nhà đầu tư hoàn tất cơ sở pháp lý về đất và có thể triển khai trên thực địa.

Minh bạch quy trình, tăng khả năng dự báo cho nhà đầu tư

Toàn cảnh Khu Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Thạc Hiếu

Cùng với rút ngắn thời gian, một yêu cầu khác được đặt ra là tăng khả năng dự báo về tiến độ và chi phí triển khai dự án.

Theo Ban Quản lý Khu Công nghệ cao, hồ sơ đất đai cần được rà soát sớm ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, xác định đầy đủ thành phần, điều kiện và các bước phải thực hiện thay vì chờ dự án được cấp phép mới bắt đầu chuẩn bị.

Ban Quản lý tiếp tục đóng vai trò đầu mối theo dõi xuyên suốt, phối hợp chuyển tiếp hồ sơ giữa các cơ quan; với từng dự án cần xác định rõ cơ quan xử lý, thời gian theo quy định, kết quả từng bước và những nội dung có thể ảnh hưởng đến tiến độ hoặc phát sinh chi phí.

Đáng chú ý, một giải pháp căn cơ hơn đang được nghiên cứu là cơ chế phân cấp phù hợp đối với giao đất, cho thuê đất tại Khu Công nghệ cao.

Ban Quản lý đang xây dựng dự thảo để tham mưu cơ quan có thẩm quyền xem xét. Nếu được thông qua, cơ chế này được kỳ vọng giảm khâu chuyển tiếp giữa thủ tục đầu tư và thủ tục đất đai, tạo điều kiện thực hiện thực chất hơn mô hình một cửa tại chỗ, qua đó rút ngắn thời gian từ cấp phép đến bàn giao đất.

Mục tiêu cuối cùng là hình thành một quy trình minh bạch, trong đó nhà đầu tư ngay từ đầu có thể biết những thủ tục phải thực hiện, cơ quan xử lý, thời gian theo quy định và các khoản chi phí có thể phát sinh.

Với các lĩnh vực có tốc độ thay đổi nhanh như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và hạ tầng số, cải thiện môi trường đầu tư vì thế không chỉ nằm ở việc cấp phép nhanh. Quan trọng hơn là nối liền cấp phép với đất đai và các điều kiện triển khai, để dòng vốn đăng ký sớm chuyển thành dự án hoạt động thực tế.

Ban Quản lý Khu Công nghệ cao xác định, thủ tục đầu tư chỉ thực sự hiệu quả khi được nối liền với đất đai và các điều kiện triển khai. Rút ngắn khoảng thời gian từ cấp phép đến vận hành vì vậy không chỉ tạo thuận lợi cho nhà đầu tư, mà còn là yêu cầu để nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư, sớm đưa nguồn vốn vào sản xuất, kinh doanh và phát huy vai trò của Khu Công nghệ cao trong phát triển các ngành công nghệ chiến lược của thành phố.