TP. Hồ Chí Minh lan tỏa thói quen tiêu dùng xanh

Việc nhiều siêu thị tại TP. Hồ Chí Minh triển khai thu phí với túi sinh học tự hủy, không cung cấp túi ni lông dùng một lần, khuyến khích người dân tự mang túi đi siêu thị… đã góp phần thay đổi nhận thức của người tiêu dùng hướng đến tiêu dùng xanh, bảo vệ môi trường.

* Siêu thị “xanh hóa”

Tại hệ thống Lotte Mart Việt Nam, 100% túi sử dụng tại siêu thị đã được thay thế bằng túi ni lông sinh học tự hủy từ nhiều năm nay, giúp đơn vị tiến dần tới mục tiêu xanh hóa chuỗi cung ứng, khi giảm được đáng kể rác thải nhựa từ các loại túi ni lông dùng một lần thải ra mỗi ngày trong hoạt động mua sắm tại siêu thị.

Khách hàng mua sắm tại Lotte Mart.

Để khuyến khích người dân tích cực hưởng ứng tiêu dùng xanh, đơn vị đã chủ động triển khai nhiều chương trình như tặng điểm, tặng túi tái sử dụng cho khách hàng “nói không” với ni lông dùng một lần. Bên cạnh đó, đơn vị cũng phát hành phiếu thanh toán điện tử cho mọi hóa đơn, góp phần đáng kể giảm sử dụng giấy in, từng bước nâng cao trải nghiệm của khách hàng.

“Hiện thực hóa cam kết bảo vệ môi trường và các mục tiêu phát triển bền vững của Lotte Mart, chúng tôi đã triển khai nhiều biện pháp đồng bộ, trong đó vừa khuyến khích, vừa bắt buộc người tiêu dùng chuyển động cùng siêu thị.Việc triển khai thu phí với các loại túi sinh học tự hủy, sử dụng khi người dân mua sắm, nhằm khuyến khích người dân chủ động mang theo các loại túi dùng nhiều lần, đóng thùng sản phẩm, từ đó giảm rác thải nhựa ra môi trường”, ông Lê Lai, Giám đốc siêu thị Lotte Mart Nam Sài Gòn cho biết.

Tương tự, tại hệ thống AEON Việt Nam, ngay từ khi trung tâm mua sắm đầu tiên đi vào hoạt động năm 2014, nhiều sáng kiến giảm thiểu nhựa dùng một lần đã được đưa ra, khuyến khích khách hàng cùng tham gia vào xu hướng mua sắm xanh. Trước tiên, đơn vị chuyển đổi các loại túi ni lông khó phân hủy sang túi ni lông sinh học tự hủy, thân thiện môi trường, đồng thời phát động “Ngày không túi ni lông” vào thứ hai đầu tiên của mỗi tháng để giảm rác thải nhựa.

“Tính từ năm 2020 đến tháng 6/2025, chúng tôi đã ghi nhận hơn 8 triệu giao dịch từ chối túi ni lông thân thiện với môi trường, minh chứng rõ rệt cho hiệu quả và sức lan tỏa của sáng kiến giảm rác thải nhựa, bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, chúng tôi triển khai dịch vụ “Rent-a-bag” - thuê túi môi trường chỉ với 5.000 đồng và được hoàn tiền 100% khi trả túi. Từ khi triển khai vào năm 2023 đến nay, trung bình có gần 30.000 lượt thuê túi mỗi năm”, bà Nguyễn Thị Ngọc Huệ, Giám đốc cấp cao, Khối chiến lược nguồn nhân lực & thương hiệu AEON Việt Nam cho biết.

Tại nhiều hệ thống khác như MM Mega Market Việt Nam từ nhiều năm nay đã không cung cấp túi ni lông sử dụng một lần, mà khuyến khích người tiêu dùng tự mang túi hoặc sử dụng thùng các tông để vận chuyển sản phẩm. Còn hệ thống GO! đang tích cực triển khai việc thu phí túi ni lông sinh học tự hủy từ ngày 9/4 để khuyến khích người dân mang túi dùng nhiều lần đi mua sắm, giảm sử dụng túi ni lông và bảo vệ môi trường.

Không chỉ dừng lại ở túi đựng hàng, các siêu thị còn đồng loạt chuyển sang sử dụng bao bì sinh học, khay đựng từ bã mía, hay giấy tái chế để đóng gói thực phẩm, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng về sản phẩm “xanh”.

* Thay đổi từ người tiêu dùng

Thay vì sử dụng túi ni lông 1 lần tại siêu thị, từ nhiều tháng nay, chị Nguyễn Mai Hoa, phường An Phú, TP. Hồ Chí Minh, đã tự mang theo túi đựng thực phẩm mỗi khi đi mua sắm tại MM Mega Market An Phú. Một thay đổi dù nhỏ cũng không phải dễ dàng khi việc nhận túi ni lông tại quầy thu ngân đã trở thành thói quen nhiều năm nay.

Sản phẩm xoài được bày bán tại siêu thị Mega Market An Phú, Thủ Đức, Tp Hồ Chí Minh. Ảnh: Mỹ Phương/TTXVN

“Cuối tuần khi có ý định đi mua sắm thì mình sẽ mang theo các loại túi dùng nhiều lần từ nhà. Chỉ khi nào bất chợt tiện đường ghé mua đồ mà không chuẩn bị, mình sẽ sử dụng các loại thùng các tông có sẵn tại đây để đóng đồ. Việc mang túi sẽ dễ dàng vận chuyển hơn so với việc đóng thùng, nhất là khi đi xe máy. Tất nhiên cũng có lúc nhớ, lúc quên, nhưng mình không thấy bất tiện vì hiểu rằng như vậy là đang góp phần giảm rác thải nhựa dùng một lần”, chị Hoa cho biết.

Còn đối với chị Hoàng Thị Kiều, phường Tân Hưng, TP. Hồ Chí Minh, từ đầu tháng 4 này, khi đi mua sắm tại Lotte Mart Nam Sài Gòn, chị Kiều chấp nhận chi trả vài trăm đồng để mua túi sinh học tự hủy đựng thực phẩm. “Thói quen sử dụng miễn phí túi đã có từ nhiều năm nay, tất nhiên đến giờ phải bỏ tiền túi ra không phải ai cũng hài lòng. Nhưng cũng nhờ thế mà mình chủ động mua túi dùng nhiều lần cho tiết kiệm, hoặc mang sẵn túi từ nhà đi. Ngoài ra, gia đình cũng tận dụng những các túi tự hủy sinh học để đựng rác, cũng là một cách tăng giá trị sử dụng, tránh lãng phí”, chị Kiều chia sẻ.

Trong khi đó, chị Nguyễn Thị Toán, phường Tân Mỹ, TP. Hồ Chí Minh cho biết, trước đây mỗi lần đi siêu thị về, lượng túi ni lông dùng một lần phát sinh rất lớn, không sử dụng hết đành bỏ rác. Vì vậy, việc siêu thị tính phí với túi sinh học tự hủy khiến người tiêu dùng như chị buộc phải tính toán lại, không lãng phí túi dùng một lần, cũng là không tốn thêm một khoản chi phí dù nhỏ.

“Quan trọng hơn là người tiêu dùng như tôi thấy rằng điều đó thúc đẩy ý thức trách nhiệm của mình với môi trường. Thực ra mình cũng đã từng tiếp nhận thông tin về khó phân hủy của các loại túi ni lông hay rác thải nhựa dùng một lần, tác hại của nó đến môi trường, nhưng nhiều khi vì thói quen nhanh, tiện khi đi chợ hay siêu thị mà tặc lưỡi bỏ qua. Việc siêu thị tính phí túi ni lông sinh học tự hủy, khi đánh vào kinh tế, dù một khoản rất nhỏ, cũng khiến người tiêu dùng thực sự phải thay đổi, chứ không thể tặc lưỡi cho qua mãi được”, chị Nguyễn Thị Toán cho biết.

Theo tính toán từ ngành chức năng, tổng lượng chất thải rắn trong sinh hoạt của TP. Hồ Chí Minh tính đến cuối năm 2025 đã chạm ngưỡng 14.000 tấn/ngày, trong đó rác thải nhựa luôn chiếm từ 12% đến hơn 23%, tương đương hơn 2.000 tấn/ngày. Tuy nhiên, hiện nay tỷ lệ tái chế chỉ đạt khoảng 11%. Việc đẩy mạnh sử dụng túi ni lông sinh học tự hủy, giảm thiểu rác thải nhựa dùng một lần, khuyến khích người tiêu dùng chủ động mang theo túi đựng khi đi siêu thị, không chỉ giúp thay đổi thói quen, hình thành xu hướng mới, mà còn nâng cao ý thức chung tay bảo vệ môi trường, vì mục tiêu phát triển bền vững trong cộng đồng. Tiêu dùng xanh bắt nguồn từ chính lựa chọn của mỗi người dân, từ việc nói “không” với túi ni lông, đến việc ưu tiên những sản phẩm thân thiện với môi trường.