TP. Hồ Chí Minh tập huấn Luật Thương mại điện tử cho doanh nghiệp

Thương mại điện tử là động lực tăng trưởng mới

Sáng 24/7, tại TP. Hồ Chí Minh, Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh phối hợp với Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) cùng các đơn vị liên quan tổ chức Hội nghị triển khai Luật Thương mại điện tử và các quy định liên quan với chủ đề “Xây dựng hệ sinh thái thương mại điện tử an toàn, minh bạch”.

Lãnh đạo HĐND TP. Hồ Chí Minh và các đại biểu tham dự sự kiện.

Hội nghị có sự tham dự của lãnh đạo HĐND TP. Hồ Chí Minh, các sở, ngành, cơ quan quản lý, hiệp hội, nền tảng thương mại điện tử, doanh nghiệp và các nhà sáng tạo nội dung (KOL, KOC). Chương trình nhằm phổ biến các quy định mới, tăng cường phối hợp thực thi pháp luật và thúc đẩy thương mại điện tử phát triển bền vững.

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Bùi Tá Hoàng Vũ, Giám đốc Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh, cho biết nội dung được triển khai tại hội nghị có ý nghĩa quan trọng, bởi thương mại điện tử hiện liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực và ngày càng gắn chặt với hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như đời sống của người dân. Nếu nắm bắt và khai thác đúng, đây sẽ là cơ hội lớn đối với doanh nghiệp.

Theo ông Bùi Tá Hoàng Vũ, kinh tế số đang phát triển mạnh mẽ. Năm 2025, quy mô thương mại điện tử Việt Nam ước đạt khoảng 40 tỷ USD, trong đó TP. Hồ Chí Minh chiếm khoảng 12 tỷ USD. “Nếu mục tiêu của đất nước và TP. Hồ Chí Minh là tăng trưởng GDP, GRDP ở mức hai con số thì thương mại điện tử sẽ là một trong những động lực quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu đó”, ông Bùi Tá Hoàng Vũ cho biết.

Ông Bùi Tá Hoàng Vũ, Giám đốc Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh phát biểu.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh của các nền tảng số cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với công tác quản lý. Các vấn đề về minh bạch thông tin, nguồn gốc hàng hóa, chất lượng sản phẩm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, quảng cáo trực tuyến, livestream bán hàng, dữ liệu cá nhân và phòng chống gian lận cần được quản lý chặt chẽ hơn.

Theo lãnh đạo Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh, xây dựng hệ sinh thái thương mại điện tử an toàn, minh bạch không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý mà cần sự tham gia của doanh nghiệp, nền tảng, hiệp hội, nhà sáng tạo nội dung và người tiêu dùng.

Nhiều điểm mới trong Luật Thương mại điện tử 2025

Thông tin về những điểm mới của Luật Thương mại điện tử, ông Nguyễn Hữu Tuấn - Giám đốc Trung tâm Phát triển Thương mại điện tử và Công nghệ số (Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số) cho biết, Luật được xây dựng với ba mục tiêu cốt lõi gồm bảo vệ người tiêu dùng, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh và thúc đẩy thương mại điện tử phát triển bền vững. Phạm vi điều chỉnh cũng được mở rộng, bao quát các nền tảng thương mại điện tử, hoạt động có yếu tố nước ngoài, dịch vụ hỗ trợ và các chủ thể mới như người bán hàng qua livestream.

Ông Nguyễn Hữu Tuấn - Giám đốc Trung tâm Phát triển Thương mại điện tử và Công nghệ số (Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số - Bộ Công Thương).

Theo ông Nguyễn Hữu Tuấn, Luật có sáu điểm mới đáng chú ý. Trước hết, ngày 12/12 hằng năm được quy định là Ngày Thương mại điện tử quốc gia. Các nền tảng phải công khai tiêu chí ưu tiên hiển thị và thuật toán sắp xếp sản phẩm; đồng thời xây dựng quy chế riêng đối với hoạt động livestream bán hàng, trong đó có yêu cầu xác thực tài khoản và xử lý vi phạm.

Luật cũng yêu cầu nền tảng gỡ bỏ nội dung vi phạm trong vòng 24 giờ kể từ khi nhận được yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Đối với hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới, nền tảng nước ngoài phải đăng ký, có pháp nhân được ủy quyền tại Việt Nam và thực hiện ký quỹ theo quy định. Bên cạnh đó, người bán phải được xác thực điện tử danh tính, dữ liệu được lưu trữ và kết nối với cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế, hải quan, công an để phục vụ quản lý.

Một điểm mới khác là Luật phân loại rõ bốn nhóm nền tảng, gồm nền tảng thương mại điện tử kinh doanh trực tiếp, nền tảng trung gian, mạng xã hội có hoạt động thương mại điện tử và nền tảng thương mại điện tử tích hợp. Từ đó, trách nhiệm của từng nhóm được quy định theo hai lớp, gồm trách nhiệm chung và trách nhiệm đặc thù theo mô hình hoạt động.

Ngoài các yêu cầu tuân thủ, Luật còn bổ sung chính sách hỗ trợ phát triển thương mại điện tử đối với hộ kinh doanh, doanh nghiệp khởi nghiệp, hợp tác xã, doanh nhân nữ, người khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số và các chủ thể tại khu vực miền núi, biên giới, hải đảo. Các hình thức hỗ trợ gồm chi phí kết nối hạ tầng số, thiết lập gian hàng, đào tạo kỹ năng, đơn giản hóa thủ tục và tạo điều kiện tham gia các chương trình chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo.

Liên quan đến hoạt động quảng cáo trên môi trường số, bà Phạm Đắc Mỹ Trân, Quyền Trưởng phòng Thông tin điện tử, Sở Văn hóa và Thể thao TP. Hồ Chí Minh, cho biết Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo đã mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với quảng cáo trực tuyến. Theo đó, quảng cáo trên mạng xã hội, ứng dụng trực tuyến và các nền tảng số đều thuộc phạm vi quản lý.

Hội nghị triển khai Luật Thương mại điện tử cập nhật nhiều quy định mới về nền tảng số, quảng cáo trực tuyến, bảo vệ dữ liệu và trách nhiệm của doanh nghiệp.

Một yêu cầu quan trọng là nội dung quảng cáo phải có dấu hiệu nhận diện rõ ràng bằng chữ, ký hiệu, hình ảnh hoặc âm thanh để người dùng phân biệt với nội dung thông thường.

Đối với quảng cáo động, sau tối đa 5 giây phải có tính năng cho phép người xem tắt quảng cáo. Người dùng cũng có quyền phản ánh nội dung vi phạm hoặc từ chối xem nội dung không phù hợp.

Theo bà Mỹ Trân, quy định mới mở rộng trách nhiệm đối với người chuyển tải quảng cáo. KOL, KOC, người có ảnh hưởng hoặc người trực tiếp giới thiệu sản phẩm trên môi trường số đều phải chịu trách nhiệm pháp lý đối với nội dung quảng cáo do mình truyền tải. Đồng thời, các nội dung được tài trợ hoặc có hợp tác thương mại phải được thể hiện rõ để người xem nhận biết.

Bà Mỹ Trân cho biết hành vi vi phạm phổ biến hiện nay là quảng cáo trá hình dưới dạng chia sẻ trải nghiệm cá nhân, nói quá công dụng sản phẩm, quảng cáo sản phẩm chưa được phép lưu hành hoặc sử dụng uy tín cá nhân để gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng.

Đối với doanh nghiệp, trách nhiệm là kiểm tra tính pháp lý của sản phẩm, kiểm soát nội dung do KOL đăng tải, yêu cầu gắn nhãn quảng cáo và phối hợp xử lý khi phát hiện nội dung vi phạm.

“Quảng cáo số chỉ có thể phát triển bền vững khi dựa trên hai trụ cột là minh bạch và trách nhiệm xã hội. Minh bạch giúp người tiêu dùng có cơ sở đưa ra quyết định, còn trách nhiệm xã hội góp phần bảo vệ cộng đồng và xây dựng môi trường quảng cáo số an toàn, lành mạnh”, bà Mỹ Trân nhấn mạnh.

Doanh nghiệp cần coi bảo vệ dữ liệu là "tấm hộ chiếu" trên môi trường số

Đề cập đến yêu cầu bảo đảm an toàn trên môi trường số, ông Hồ Thọ Hải, Phó Trưởng phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (PA05), Công an TP. Hồ Chí Minh, cho rằng cùng với việc tuân thủ Luật Thương mại điện tử và các quy định về quảng cáo, doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm đến bảo vệ dữ liệu cá nhân và an toàn thông tin.

Theo ông Hồ Thọ Hải, TP. Hồ Chí Minh hiện chiếm gần một phần ba doanh thu thương mại điện tử của cả nước, với hàng triệu đơn hàng mỗi ngày. Quy mô thị trường càng lớn thì yêu cầu về bảo mật dữ liệu và quản trị rủi ro càng cao.

Từ thực tiễn quản lý, ông cho biết nhiều rủi ro không xuất phát từ các cuộc tấn công mạng mà đến từ những sơ hở trong quy trình quản lý dữ liệu và nhận thức pháp lý của doanh nghiệp.

Ba nhóm vi phạm phổ biến gồm vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân; vi phạm về đăng ký kinh doanh, nghĩa vụ thuế và quảng cáo; giả mạo fanpage, website hoặc thương hiệu để lừa đảo người tiêu dùng.

Đáng chú ý, từ ngày 1/1/2026, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân chính thức có hiệu lực với nhiều chế tài nghiêm khắc.

Theo quy định, hành vi vi phạm về chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới có thể bị xử phạt đến 5% tổng doanh thu, trong khi hành vi mua bán dữ liệu cá nhân có thể bị xử phạt đến 10 lần khoản thu lợi bất chính.

Đối với các sàn thương mại điện tử, quy định mới yêu cầu xác thực người bán và người livestream; lưu trữ dữ liệu hình ảnh, âm thanh của phiên livestream tối thiểu một năm; dữ liệu giao dịch tối thiểu ba năm và không được thu thập, sử dụng dữ liệu cá nhân ngoài phạm vi cho phép.

Ông Hồ Thọ Hải nhấn mạnh, bảo vệ dữ liệu và tuân thủ pháp luật không phải là rào cản mà là thước đo uy tín, đồng thời là "tấm hộ chiếu" để doanh nghiệp phát triển bền vững trên môi trường số.