Trái đất còn bao nhiêu vàng chưa được phát hiện và khai thác?

Vàng luôn được xem là kim loại quý hiếm, có giá trị đặc biệt trong lịch sử nhân loại. Từ trang sức, tiền xu cổ đại đến kho dự trữ của các ngân hàng trung ương, vàng hiện diện trong nhiều lĩnh vực của đời sống.

Tuy nhiên, nếu tập hợp toàn bộ số vàng con người từng khai thác trong hàng nghìn năm qua, khối lượng và thể tích thực tế của chúng có thể khiến nhiều người bất ngờ.

Nhân loại đã khai thác bao nhiêu tấn vàng?

Theo Hội đồng Vàng Thế giới (World Gold Council - WGC), tính đến cuối năm 2025, tổng lượng vàng từng được khai thác và hiện còn tồn tại trên mặt đất ước tính khoảng 220.700 tấn. Số vàng này bao gồm trang sức, vàng miếng, tiền xu, vàng dự trữ tại các ngân hàng trung ương và vàng được sử dụng trong công nghiệp.

Đến cuối quý II/2026, WGC cập nhật tổng lượng vàng trên mặt đất lên khoảng 222.600 tấn. Như vậy, có thể lấy khoảng 220.000-223.000 tấn làm mốc tham chiếu để hình dung lượng vàng nhân loại đã khai thác tính đến nay.

Đây là con số đáng chú ý nếu xét đến lịch sử khai thác vàng kéo dài hàng nghìn năm trên khắp thế giới. Dù được săn tìm và tích lũy qua nhiều thế hệ, tổng lượng vàng con người khai thác được vẫn khá khiêm tốn khi quy đổi thành thể tích.

Nếu nấu chảy toàn bộ lượng vàng từng được khai thác và đúc thành một khối lập phương, mỗi cạnh chỉ dài khoảng 22,5 mét.

Để dễ hình dung, hãy tưởng tượng toàn bộ số vàng này được nấu chảy, loại bỏ tạp chất rồi đổ vào một khuôn lập phương. Vàng có khối lượng riêng rất lớn, khoảng 19,3 tấn/m³. Vì vậy, hơn 220.000 tấn vàng chỉ chiếm thể tích khoảng 11.400 m³.

Khối lập phương tạo thành có cạnh khoảng 22,5 mét, tương đương chiều cao một tòa nhà khoảng 7 tầng.

Điều đó có nghĩa toàn bộ số vàng nhân loại tích lũy qua hàng nghìn năm có thể nằm gọn trong một khối lập phương không quá lớn. Nếu đặt cạnh một sân bóng đá tiêu chuẩn, khối vàng này còn nhỏ hơn nhiều so với hình dung thông thường.

Đây cũng là một nghịch lý thú vị của vàng: Giá trị kinh tế có thể lên tới hàng nghìn tỷ USD, nhưng thể tích vật chất lại tương đối nhỏ bé.

Vàng trên thế giới hiện nằm ở đâu?

Một trong những đặc tính nổi bật của vàng là độ bền cao, khó bị ăn mòn và gần như không bị phá hủy trong điều kiện thông thường. Vì thế, phần lớn lượng vàng từng được khai thác vẫn còn tồn tại, dù hình dạng và mục đích sử dụng đã thay đổi qua nhiều thế hệ.

Theo thống kê của WGC, tính đến cuối năm 2025, vàng trang sức chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng lượng vàng trên mặt đất, với khoảng 45%, tương đương gần 99.700 tấn.

Khoảng 38.600 tấn vàng nằm trong kho dự trữ của các ngân hàng trung ương và tổ chức chính thức, chiếm khoảng 17%. Trong khi đó, vàng miếng và tiền xu phục vụ mục đích đầu tư chiếm khoảng 47.000 tấn, tương đương 21%.

Các quỹ ETF vàng nắm giữ khoảng 4.000 tấn. Phần còn lại được sử dụng trong công nghiệp, công nghệ, các hoạt động đầu tư ngoài sàn và những hình thức lưu trữ khác.

Khoảng 38.600 tấn vàng đang được các ngân hàng trung ương và tổ chức chính thức nắm giữ.

Những con số này cho thấy vàng không biến mất sau khi được khai thác. Một chiếc nhẫn có thể được nấu chảy thành vàng miếng, sau đó tiếp tục được chế tác thành món trang sức khác. Vàng từng thuộc về một nền văn minh cổ đại cũng có thể được tái chế và tiếp tục lưu thông trong nền kinh tế hiện đại.

Do đó, tổng lượng vàng trên mặt đất tăng dần theo thời gian, chủ yếu nhờ hoạt động khai thác mới, chứ không phải do toàn bộ số vàng cũ bị tiêu hao.

Dưới lòng đất còn bao nhiêu vàng chưa được khai thác?

Nếu khoảng 220.000 tấn là lượng vàng con người đã khai thác, vậy trong lòng Trái đất còn bao nhiêu vàng?

Đây là câu hỏi phức tạp hơn bởi không phải tất cả các mỏ vàng đều đã được phát hiện, thăm dò và đánh giá đầy đủ. Trong lĩnh vực địa chất, các nhà khoa học thường phân biệt hai khái niệm là trữ lượng vàng và tài nguyên vàng.

Trữ lượng vàng (reserves) là lượng vàng đã được xác định trong các mỏ và có khả năng khai thác hiệu quả về mặt kinh tế với điều kiện công nghệ, giá cả và chi phí hiện tại.

Trong khi đó, tài nguyên vàng (resources) là lượng vàng được xác định hoặc dự đoán dựa trên các bằng chứng địa chất. Tuy nhiên, không phải toàn bộ lượng tài nguyên này đều có thể khai thác hiệu quả về mặt kinh tế.

Theo số liệu được dẫn từ WGC, tính đến cuối năm 2025, thế giới có khoảng 54.770 tấn vàng thuộc nhóm trữ lượng có thể khai thác kinh tế. Tổng tài nguyên vàng được đánh giá theo các mức độ tin cậy địa chất khác nhau vào khoảng 132.110 tấn.

Lượng vàng khai thác mỗi năm vẫn khá nhỏ so với tổng lượng vàng đã tồn tại trên mặt đất.

Một điểm đáng chú ý là sản lượng vàng khai thác hằng năm hiện nay vẫn khá nhỏ so với tổng lượng vàng đã được tích lũy trên mặt đất. Năm 2025, sản lượng khai thác vàng toàn cầu ước tính đạt khoảng 3.672 tấn, theo số liệu của WGC.

Nếu so sánh với tổng lượng vàng nhân loại từng khai thác, nguồn cung mới mỗi năm chỉ bổ sung một tỷ lệ tương đối nhỏ vào kho vàng toàn cầu.

Giới khoa học chưa thể xác định chính xác tổng lượng vàng tồn tại trong toàn bộ Trái đất, đặc biệt là phần nằm sâu trong lõi.

Khi Trái đất còn ở trạng thái nóng chảy trong giai đoạn đầu hình thành, các nguyên tố có tỷ trọng lớn và ái lực với sắt, trong đó có vàng, có xu hướng di chuyển xuống phía lõi.

Vì vậy, lượng vàng nằm sâu bên trong hành tinh có thể lớn hơn rất nhiều so với số vàng con người hiện biết đến và có khả năng khai thác.

Tuy nhiên, giới khoa học chưa thể xác định chính xác tổng lượng vàng trong toàn bộ Trái đất, đặc biệt là lượng vàng nằm ở lõi. Phần lớn số vàng này cũng nằm ngoài khả năng khai thác bằng công nghệ hiện nay.