Trải nghiệm du lịch gắn với văn hóa truyền thống
Việc duy trì các sân khấu biểu diễn, đưa cồng chiêng vào phục vụ du khách tại các khu du lịch đang tiếp thêm sức sống cho di sản trong đời sống hiện đại.

Hoạt động du lịch gắn với văn hóa truyền thống thu hút du khách
Cơ hội cho người trẻ giữ gìn văn hóa
Trong vòng người quây quần quanh bếp lửa dưới chân núi Lang Biang, tiếng cồng chiêng vang lên giữa không gian núi rừng khiến nhiều du khách thích thú. Với không ít người lần đầu đến Lâm Đồng, đó không chỉ là một tiết mục biểu diễn mà còn là trải nghiệm văn hóa đặc biệt trong hành trình khám phá.
Không chỉ hiện diện trong các lễ hội truyền thống của đồng bào Tây Nguyên, tiếng cồng chiêng hôm nay đang từng bước trở thành một phần trong hoạt động du lịch. Từ những đêm giao lưu dưới chân núi Lang Biang đến các không gian văn hóa cộng đồng ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, việc phát huy giá trị di sản cồng chiêng trong du lịch đang mở ra thêm cơ hội để bảo tồn văn hóa truyền thống.
Anh Kran Jan K’Druynhs - một nghệ sĩ trẻ người Cil cho biết, anh cùng khoảng 20 thành viên là những chàng trai, cô gái dưới chân núi Lang Biang hiện đang tham gia biểu diễn tại khu du lịch Langbiang Land. Anh K’Druynhs chủ động tìm kiếm những bạn trẻ có năng khiếu, đam mê để cùng duy trì đội cồng chiêng.
Trên nền tảng những bài chiêng, điệu múa truyền thống, nhóm cũng linh hoạt kết hợp thêm một số yếu tố mới để mang lại cảm giác gần gũi, thoải mái hơn cho du khách nhưng vẫn giữ được tinh thần văn hóa bản địa.
Anh K’Druynhs cho biết, trước đây nhiều bạn trẻ phải lo cuộc sống, công việc gia đình nên mỗi khi có khách đặt lịch biểu diễn, việc tập hợp đầy đủ đội hình khá khó khăn. Hiện nay, các thành viên được ký hợp đồng làm việc cố định tại khu du lịch với 3 suất biểu diễn mỗi ngày, nhờ đó có nguồn thu nhập ổn định hơn. Địa điểm làm việc cũng ở gần nhà nên nhiều bạn trẻ có thể chủ động sắp xếp thời gian, vừa tham gia hoạt động du lịch, vừa quán xuyến công việc gia đình.
“Mọi người đều rất vui. Thu nhập ổn định giúp các bạn trẻ có điều kiện nuôi dưỡng đam mê, cũng là cách để gìn giữ văn hóa dân tộc. Đây cũng như một sân chơi để mọi người có môi trường làm việc, học hỏi và duy trì văn hóa”, anh K’Druynhs nói thêm.
Tăng giá trị trải nghiệm cho du khách
Theo anh K’Druynhs, hiện nay nhiều nghi lễ truyền thống gắn với cồng chiêng không còn diễn ra thường xuyên như trước. Trong khi đó, lớp nghệ nhân lớn tuổi ngày càng ít dần, còn người trẻ thực sự gắn bó với cồng chiêng chưa nhiều.
Ở góc độ du lịch, cồng chiêng đang dần trở thành sản phẩm văn hóa đặc trưng, tạo dấu ấn cho du khách khi đến với cao nguyên.
Theo bà Dương Thị Hiền, Phó Phòng Quản lý Du lịch, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, ngày càng nhiều đơn vị đưa cồng chiêng trở thành sản phẩm du lịch độc đáo và đặc trưng để thu hút đông đảo du khách. Đây cũng được xem là một cách để di sản có thêm không gian hiện diện trong đời sống hiện đại.
Tuy nhiên, việc phát huy giá trị cồng chiêng trong du lịch cũng đặt ra nhiều trăn trở. Theo nhà nghiên cứu văn hóa Tây Nguyên Đặng Minh Tâm (phường Xuân Hương - Đà Lạt), để văn hóa các dân tộc Tây Nguyên, đặc biệt là văn hóa cồng chiêng, thực sự để lại ấn tượng trong lòng công chúng, cần tạo không gian để giữ lại những giá trị mộc mạc, bình dị vốn có.
Để cồng chiêng trở thành sản phẩm du lịch bền vững, cần có sự hài hòa giữa khai thác du lịch và bảo tồn giá trị nguyên bản của di sản. Không chỉ biểu diễn phục vụ du khách, những người trực tiếp đứng trên sân khấu còn phải kể được câu chuyện của buôn làng, gửi gắm thông điệp về đời sống, ý nghĩa của cồng chiêng trong các tín ngưỡng và đời sống tâm linh cộng đồng.
Dưới góc độ bảo tồn văn hóa, nhà nghiên cứu Đặng Minh Tâm cũng cho rằng, cần cố gắng giữ những bài chiêng cổ từ xa xưa, tránh biến tấu quá nhiều để giữ trọn vẹn vẻ đẹp truyền thống. Điều này sẽ giúp du khách dễ dàng cảm nhận và hòa mình vào không gian văn hóa.
Hãy để câu chuyện văn hóa của cộng đồng người dân tộc ở Nam Tây Nguyên đến gần hơn với khán giả bằng sự gần gũi, đời thường nhất.
Nhà nghiên cứu Đặng Minh Tâm
Nguồn Lâm Đồng: https://baolamdong.vn/trai-nghiem-du-lich-gan-voi-van-hoa-truyen-thong-443355.html











