Trình Quốc hội dự án Luật Phát triển đô thị

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về dự án Luật tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự án Luật được xây dựng nhằm tạo lập khuôn khổ pháp lý ổn định, đồng bộ và đột phá cho phát triển các TP, đặc biệt là TP Hồ Chí Minh, đô thị đặc biệt, TP khác và khu kinh tế đặc biệt; góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng, nguồn lực và tổ chức thực hiện, thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững.

Việc ban hành Luật là cần thiết để kịp thời thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV, các Nghị quyết của Hội nghị Trung ương 3, Kết luận số 18-KL/TW, Nghị quyết số 66-NQ/TW, Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị...

Bên cạnh đó, yêu cầu phát triển của các TP, nhất là đô thị đặc biệt trong bối cảnh mới đòi hỏi cần ban hành một đạo luật có tính ổn định, dài hạn để giải quyết các vấn đề về quy hoạch, hạ tầng, môi trường, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, giáo dục, y tế, an sinh xã hội, liên kết vùng và quản trị đô thị.

Dự thảo Luật được xây dựng theo tinh thần pháp luật kiến tạo phát triển, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với cơ chế kiểm soát quyền lực; bảo đảm công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình; chỉ quy định các vấn đề có tính nguyên tắc, khung chính sách thuộc thẩm quyền của Quốc hội, đồng thời trao quyền chủ động cho Chính phủ và các địa phương trong tổ chức thực hiện; tham khảo phù hợp Luật Thủ đô để bảo đảm đồng bộ, thống nhất về cơ chế, chính sách trong các lĩnh vực tương đồng giữa các đô thị đặc biệt; kế thừa, luật hóa các cơ chế, chính sách đặc thù hiện hành, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và tham khảo có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế.

Dự thảo Luật gồm 5 chương, 66 điều; với một số nội dung chính bao gồm mở rộng thẩm quyền của TP là đô thị đặc biệt trong xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật nhằm quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành và xử lý các vấn đề đặc thù phát sinh từ thực tiễn quản lý, phát triển đô thị.

Cơ chế phân quyền được thiết kế đồng bộ với các yêu cầu về giám sát, thanh tra, kiểm tra và trách nhiệm giải trình nhằm kiểm soát chặt chẽ trong quá trình thực hiện, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Đồng thời, dự thảo Luật đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cho phép điều chỉnh quy trình, thẩm quyền giải quyết theo hướng đơn giản, thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp.

Cùng với đó, tạo cơ sở pháp lý để phát triển các lĩnh vực có vai trò động lực đối với tăng trưởng như trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, logistics, kinh tế biển, hạ tầng năng lượng, giáo dục, y tế, du lịch, thu hút nhà đầu tư chiến lược, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Thiết lập cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ thông qua thanh tra, kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình; đồng thời có quy định khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung và xử lý nghiêm các hành vi tham nhũng, trục lợi, lạm dụng chính sách…

Trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và các cơ quan của Quốc hội tham gia thẩm tra đều tán thành sự cần thiết ban hành Luật Phát triển đô thị; nhận thấy trình tự, thủ tục xây dựng dự án Luật theo trình tự, thủ tục rút gọn là phù hợp với quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày báo cáo thẩm tra tại phiên họp. Ảnh: Quochoi.vn

Hồ sơ dự án Luật được Chính phủ chuẩn bị công phu, nghiêm túc, đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, quyết định. Dự thảo Luật cơ bản phù hợp với Hiến pháp, chưa phát hiện quy định trái với điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Đồng thời, Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm thể chế hóa các chủ trương của Đảng, nhất là các chủ trương mới tại các kết luận, nghị quyết của Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; đánh giá đầy đủ tác động đối với quốc phòng, an ninh, nguồn lực tài chính, nguồn nhân lực và điều kiện tổ chức thực hiện.

Về nội dung của dự thảo Luật, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành định hướng xây dựng Luật là đạo luật khung về phân quyền.

Để bảo đảm các cơ chế, chính sách đặc thù phát huy hiệu quả, Cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo Luật theo tinh thần đổi mới tư duy xây dựng pháp luật.

Đồng thời lưu ý một số nội dung trọng tâm. Trong đó, về phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng, đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm thống nhất giữa Điều 1 và các quy định khác của dự thảo Luật; làm rõ phạm vi áp dụng các cơ chế, chính sách của Luật, tránh mở rộng đối tượng áp dụng nhưng không đi kèm cơ chế quản lý và kiểm soát tương ứng; trường hợp cần mở rộng thì phải quy định ngay trong phạm vi điều chỉnh của Luật hoặc nghiên cứu quy định trong các luật chuyên ngành có liên quan.

Về phân quyền, áp dụng pháp luật và kiểm soát quyền lực, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành chủ trương phân quyền mạnh cho địa phương song đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định về nguyên tắc, phạm vi phân quyền; xác định rõ nguyên tắc, giới hạn để Chính phủ quy định phạm vi áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù; thiết kế đầy đủ cơ chế kiểm soát quyền lực, trách nhiệm giải trình, bảo đảm công khai, minh bạch và thống nhất trong tổ chức thi hành Luật…